عنوان طرح «تاسیس نمایندگی نوسازی در بافتهای فرسوده» نام دارد که براساس آن قرار است یکسری دفاتر مردمی در محلههای قدیمی شهر ایجاد شود. این دفاتر توسط ساکنان محله اداره خواهد شد؛ بهطوریکه مهندسان رشته عمران و ساختمان در هر محله باید وارد این دفاتر شوند و ساکنان خانههای فرسوده را برای نوسازی تشویق کنند. کارکنان دفاتر همچنین ساکنان را نسبت به انواع تسهیلات در نظر گرفته شده توجیه میکنند و در طرف مقابل باید برای جذب سرمایهگذار و انبوهساز نیز اقدام کنند.
شرکت عمران و نوسازی- وابسته به وزارت مسکن- که این طرح جدید را تدوین کرده و مجوزهای خاص از وزارت کشور و وزارت مسکن برای راهاندازی دفاتر مردمی را گرفته، معتقد است اگر نمایندگیهای مردمی در محلههای فرسوده شهرها تاسیس شود، سرعت ساختوساز به قدری افزایش پیدا میکند که انبوهسازان در این بافتها تحت تاثیر بازار وسیع، نیازی به تسهیلات ساخت پیدا نخواهند کرد.
آیینی عضو هیات مدیره شرکت عمران و نوسازی در این زمینه به «دنیایاقتصاد» گفت: تحقیقاتی که درباره علت بیمیلی ساکنان بافتهای فرسوده به نوسازی انجام دادهایم مشخص کرده تیزرهای تلویزیونی و مجموعهای از تسهیلات ریالی تشویقی که در ماههای اخیر در نظر گرفتهایم هنوز نتوانسته آنطور که باید مالکان را جذب کند.
وی افزود: 70 درصد از علت کندی نوسازی بافتهای فرسوده، عدم مشارکت مردم در این زمینه است، به همین خاطر تصمیم گرفتهایم از داخل بافتها، گروهی از مهندسان تحصیلکرده را مامور مذاکره با ساکنان و جلب رضایت آنها کنیم.
هزینه اداره «دفاتر مردمی نوسازی» قرار است از محل یارانههایی که وزارت مسکن برای بافتهای فرسوده در نظر گرفته تامین و پرداخت شود، اما این دفاتر باید کاملا مردمی باشند و وابستگی به دولت یا شهرداریها را نداشته باشند.
آیینی دفاتر فعلی محدود در بافتها را شعبهای از سازمان نوسازی تلقی میکند که نمیتوانند حکم راهبر را داشته باشند. این در حالی است که به گفته وی دفاتر پیشنهادی (مردمی) محلهای بافتهای فرسوده با اشراف کامل برروی مسایل حقوقی، اداری، نحوه تعامل با مردم و همچنین ماهیت غیردولتی خود قادر به ایجاد تحول در مسیر نوسازی و بهسازی بافتهای فرسوده خواهند بود.
آیینی در تشریح جزییات این دفاتر به دنیای اقتصاد گفت: در واقع این نوع دفاتر که میشود آنها را به نامهای دفاتر محله یا مدیر محله نامید در فرآیند نوسازی بافتهای فرسوده حکم چرخ دندههایی را دارند که می توانند سازنده و سرمایه گذار را به حرکت در بیاورند. در شرایط عادی بین مردم و سرمایهگذار اعتماد کافی وجود ندارد، سرمایهگذار میپندارد که فعالیت اقتصادی در بافت از بازدهی مطلوبی برخوردار نیست. مردم نیز با این نگاه که سرمایهگذار با منافع آنها همسو نیست در جهت همکاری با آنها حرکت نمیکنند و همین امر باعث میشود که مسیر نوسازی بافتهای فرسوده با سرعت دنبال نشود. این درحالی است که این دفاتر قادر خواهند بود که اعتماد لازم بین سازنده و مردم را ایجاد کنند.
بستههای تشویقی فقط محرکند
آیینی با بیان اینکه دفاتر تخصصی محلهای بافت فرسوده در واقع حکم یک عنصر تسهیلگر را دارند، گفت: تخصیص منابع بانکی و همچنین تعریف بستههای تشویقی برای نوسازی بافتهای فرسوده، صرفا نقش یک محرک را دارند و برای اینکه نهضت نوسازی به جریان بیفتد به یک عنصری فراتر از این مسائل نیاز است.این کارشناس بافتهای فرسوده اظهار داشت: در امر نوسازی بافت یک سری موانع خاص وجود دارد که یک عنصر در قالب تشکیلات رسمی لازم است آنها را مرتفع کند.
براین اساس، دفاتری که به صورت محدود در برخی از محله های بافت ایجاد میشود، بیش از هر چیز شعبههایی از سازمان نوسازی شهرداری تهران هستند که به صورت موردی فعالیت خود را پیگیری میکنند.
وی با اشاره به ساختار پیشنهادی دفاتر تخصصی محلهای بافتهای فرسوده گفت: در وهله اول لازم است که ساختار این دفاتر دولتی نباشد، چرا که کارمندان دولت ممکن است که این مسیر را به شکل یک کار اداری برای خود ببینند که در این صورت نتیجه موردنظر حاصل نخواهد شد. همچنین اگر قرار باشد که این دفاتر از دل دستگاه مدیریت شهری بیرون بیایند، باتوجه به دغدغههای فراوانی که پیش روی شهرداری است، قطعا کارآیی این نوع دفاتر مجددا زیر سوال خواهد رفت.
ساختار دفاتر محلهای مردمی باشد
به گفته عضو هیات مدیره شرکت مادر تخصصی عمران و نوسازی شهری ایران با در نظر گرفتن این مسایل لازم است که ساختار و تشکیلات این نوع دفاتر مردمی باشد و شرایطی فراهم شود که مهندسان ساکن در محلات بافت در این نوع دفاتر مشغول به کار شوند.
وی اظهار داشت: دولت میتواند یارانهای که به سرمایهگذاران ساکن در بافت میدهد به این نوع دفاتر تخصیص دهد و از این طریق به نوسازی بافتها سرعت ببخشد، در این صورت این نهاد قادر خواهد بود که راسا مشکلات خود را حل کند.
آیینی با اشاره به تجربه موفق یک نمونه از این دفاتر در محله جولان همدان گفت: تا پیش از راهاندازی این نوع از دفاتر در محله جولان همدان، مردم به شدت در برابر پیشنهاد همکاری با دولت مقاومت میکردند و با ذهنیت منفی که در اغلب آنها وجود داشت به هیچ وجه حاضر نبودند که در این زمینه با دولت مشارکت داشته باشند؛ این در حالی است که همزمان با راهاندازی دفتر تخصصی محله ای محله مذکور، مشارکت مردم با مسوولان به حدی افزایش پیدا کرد که مردم راسا سند منگوله دار خود را به این دفاتر میآوردند و برای همکاری تعجیل داشتند که نتیجه این رویه ساخت 1700 واحد مسکونی در این محله توسط تعاونیهای اداری بوده است.
به گفته آیینی، علاوه براین منطقه 11 شهرداری تهران نیز از جمله مناطقی است که وجود دفتر فعال نوسازی در آن باعث شد که روند ساخت و ساز در آن در قیاس با سایر مناطق سریعتر باشد که پس از بررسیها مشخص شد که کارمندان این دفاتر داوطلبانه به صورت چهره به چهره با ساکنان این بافت ارتباط برقرار کردهاند که به دنبال آن موفقیت این محله در این زمینه در قیاس با سایر مناطق شهرداری محقق شد.
به گزارش دنیای اقتصاد، بنا به گفته آیینی با توجه به وجود نیروی کار جوان در سطح کشور که به مسائل سرمایهگذاری، اقتصادی، شهری و حقوقی اشراف دارند، از این رو هیچ مشکلی در زمینه جذب نیرو برای این دفاتر وجود ندارد.
آیینی در ادامه در تشریح مشخصات دفاتر نوسازی محلهای گفت: در وهله اول این دفاتر باید غیر دولتی باشند که البته لازمه فعالیت آنها دارا بودن مجوز کار از سوی شهرداری یا دولت است. به گفته وی، علاوه براین موارد تسلط بر امور حقوقی و قضایی ساختوساز در بافتها از جمله مهمترین مواردی است که کارکنان این دفاتر باید به آن مسلط شوند که نتیجه آن رهایی سرمایهگذاران از پیچ و خمهای اداری خواهد بود که این مساله میتواند در نهایت به جلب سرمایهگذاران در بافتهای فرسوده منجرشود.
در این بین هرچند که مسوولان مدیریت شهری و سرمایهگذاران فعال در بافت فرسوده بارها مشکلاتی نظیر چند مالکی، تجمیع و وام ودیعه و... را به عنوان چالشهای پیش روی نوسازی بافتهای فرسوده بیان کردهاند، اما آیینی بر این باور است مجموعه این مشکلات که مکررا از سوی بخش خصوصی و همچنین متولیان شهرداری به عنوان موانع نوسازی عنوان شده است فقط 30 درصد مشکلات بافتهای فرسوده هستند که از این 30 درصد بخش عمدهای از آن قابل رفع و فقط بخش جزیی از آنها با پیچیدگیهای خاصی همراه است که آنها هم از طریق مجاری قانونی قابل رفع هستند.
آیینی تاکید کرد: 70 درصد از علت کندی نوسازی بافتهای فرسوده مربوط به عدم مشارکت مردم در این زمینه است که فقط از طریق یک ارگان مردم نهاد این مشکل قابل رفع است. چرا که تجربه ثابت کرده است با وجود هزینههای گزافی که در جهت ساخت تیزرهای تلویزیونی برای فرهنگسازی در زمینه جلب مشارکت مردم در نوسازی بافتهای فرسوده صورت گرفته است، اما با این وجود هنوز بسیاری از ساکنان بافت در این زمینه توجیه نیستند و همین امر خود دلیل واضحی است که باید دفاتر تخصصی محلهای نوسازی در تمام محلات بافت در سراسر کشور راهاندازی شود.
http://www.oonegroup.com
عنوان طرح «تاسیس نمایندگی نوسازی در بافتهای فرسوده» نام دارد که براساس آن قرار است یکسری دفاتر مردمی در محلههای قدیمی شهر ایجاد شود. این دفاتر توسط ساکنان محله اداره خواهد شد؛ بهطوریکه مهندسان رشته عمران و ساختمان در هر محله باید وارد این دفاتر شوند و ساکنان خانههای فرسوده را برای نوسازی تشویق کنند. کارکنان دفاتر همچنین ساکنان را نسبت به انواع تسهیلات در نظر گرفته شده توجیه میکنند و در طرف مقابل باید برای جذب سرمایهگذار و انبوهساز نیز اقدام کنند.
شرکت عمران و نوسازی- وابسته به وزارت مسکن- که این طرح جدید را تدوین کرده و مجوزهای خاص از وزارت کشور و وزارت مسکن برای راهاندازی دفاتر مردمی را گرفته، معتقد است اگر نمایندگیهای مردمی در محلههای فرسوده شهرها تاسیس شود، سرعت ساختوساز به قدری افزایش پیدا میکند که انبوهسازان در این بافتها تحت تاثیر بازار وسیع، نیازی به تسهیلات ساخت پیدا نخواهند کرد.
آیینی عضو هیات مدیره شرکت عمران و نوسازی در این زمینه به «دنیایاقتصاد» گفت: تحقیقاتی که درباره علت بیمیلی ساکنان بافتهای فرسوده به نوسازی انجام دادهایم مشخص کرده تیزرهای تلویزیونی و مجموعهای از تسهیلات ریالی تشویقی که در ماههای اخیر در نظر گرفتهایم هنوز نتوانسته آنطور که باید مالکان را جذب کند.
وی افزود: 70 درصد از علت کندی نوسازی بافتهای فرسوده، عدم مشارکت مردم در این زمینه است، به همین خاطر تصمیم گرفتهایم از داخل بافتها، گروهی از مهندسان تحصیلکرده را مامور مذاکره با ساکنان و جلب رضایت آنها کنیم.
هزینه اداره «دفاتر مردمی نوسازی» قرار است از محل یارانههایی که وزارت مسکن برای بافتهای فرسوده در نظر گرفته تامین و پرداخت شود، اما این دفاتر باید کاملا مردمی باشند و وابستگی به دولت یا شهرداریها را نداشته باشند.
آیینی دفاتر فعلی محدود در بافتها را شعبهای از سازمان نوسازی تلقی میکند که نمیتوانند حکم راهبر را داشته باشند. این در حالی است که به گفته وی دفاتر پیشنهادی (مردمی) محلهای بافتهای فرسوده با اشراف کامل برروی مسایل حقوقی، اداری، نحوه تعامل با مردم و همچنین ماهیت غیردولتی خود قادر به ایجاد تحول در مسیر نوسازی و بهسازی بافتهای فرسوده خواهند بود.
آیینی در تشریح جزییات این دفاتر به دنیای اقتصاد گفت: در واقع این نوع دفاتر که میشود آنها را به نامهای دفاتر محله یا مدیر محله نامید در فرآیند نوسازی بافتهای فرسوده حکم چرخ دندههایی را دارند که می توانند سازنده و سرمایه گذار را به حرکت در بیاورند. در شرایط عادی بین مردم و سرمایهگذار اعتماد کافی وجود ندارد، سرمایهگذار میپندارد که فعالیت اقتصادی در بافت از بازدهی مطلوبی برخوردار نیست. مردم نیز با این نگاه که سرمایهگذار با منافع آنها همسو نیست در جهت همکاری با آنها حرکت نمیکنند و همین امر باعث میشود که مسیر نوسازی بافتهای فرسوده با سرعت دنبال نشود. این درحالی است که این دفاتر قادر خواهند بود که اعتماد لازم بین سازنده و مردم را ایجاد کنند.
بستههای تشویقی فقط محرکند
آیینی با بیان اینکه دفاتر تخصصی محلهای بافت فرسوده در واقع حکم یک عنصر تسهیلگر را دارند، گفت: تخصیص منابع بانکی و همچنین تعریف بستههای تشویقی برای نوسازی بافتهای فرسوده، صرفا نقش یک محرک را دارند و برای اینکه نهضت نوسازی به جریان بیفتد به یک عنصری فراتر از این مسائل نیاز است.این کارشناس بافتهای فرسوده اظهار داشت: در امر نوسازی بافت یک سری موانع خاص وجود دارد که یک عنصر در قالب تشکیلات رسمی لازم است آنها را مرتفع کند.
براین اساس، دفاتری که به صورت محدود در برخی از محله های بافت ایجاد میشود، بیش از هر چیز شعبههایی از سازمان نوسازی شهرداری تهران هستند که به صورت موردی فعالیت خود را پیگیری میکنند.
وی با اشاره به ساختار پیشنهادی دفاتر تخصصی محلهای بافتهای فرسوده گفت: در وهله اول لازم است که ساختار این دفاتر دولتی نباشد، چرا که کارمندان دولت ممکن است که این مسیر را به شکل یک کار اداری برای خود ببینند که در این صورت نتیجه موردنظر حاصل نخواهد شد. همچنین اگر قرار باشد که این دفاتر از دل دستگاه مدیریت شهری بیرون بیایند، باتوجه به دغدغههای فراوانی که پیش روی شهرداری است، قطعا کارآیی این نوع دفاتر مجددا زیر سوال خواهد رفت.
ساختار دفاتر محلهای مردمی باشد
به گفته عضو هیات مدیره شرکت مادر تخصصی عمران و نوسازی شهری ایران با در نظر گرفتن این مسایل لازم است که ساختار و تشکیلات این نوع دفاتر مردمی باشد و شرایطی فراهم شود که مهندسان ساکن در محلات بافت در این نوع دفاتر مشغول به کار شوند.
وی اظهار داشت: دولت میتواند یارانهای که به سرمایهگذاران ساکن در بافت میدهد به این نوع دفاتر تخصیص دهد و از این طریق به نوسازی بافتها سرعت ببخشد، در این صورت این نهاد قادر خواهد بود که راسا مشکلات خود را حل کند.
آیینی با اشاره به تجربه موفق یک نمونه از این دفاتر در محله جولان همدان گفت: تا پیش از راهاندازی این نوع از دفاتر در محله جولان همدان، مردم به شدت در برابر پیشنهاد همکاری با دولت مقاومت میکردند و با ذهنیت منفی که در اغلب آنها وجود داشت به هیچ وجه حاضر نبودند که در این زمینه با دولت مشارکت داشته باشند؛ این در حالی است که همزمان با راهاندازی دفتر تخصصی محله ای محله مذکور، مشارکت مردم با مسوولان به حدی افزایش پیدا کرد که مردم راسا سند منگوله دار خود را به این دفاتر میآوردند و برای همکاری تعجیل داشتند که نتیجه این رویه ساخت 1700 واحد مسکونی در این محله توسط تعاونیهای اداری بوده است.
به گفته آیینی، علاوه براین منطقه 11 شهرداری تهران نیز از جمله مناطقی است که وجود دفتر فعال نوسازی در آن باعث شد که روند ساخت و ساز در آن در قیاس با سایر مناطق سریعتر باشد که پس از بررسیها مشخص شد که کارمندان این دفاتر داوطلبانه به صورت چهره به چهره با ساکنان این بافت ارتباط برقرار کردهاند که به دنبال آن موفقیت این محله در این زمینه در قیاس با سایر مناطق شهرداری محقق شد.
به گزارش دنیای اقتصاد، بنا به گفته آیینی با توجه به وجود نیروی کار جوان در سطح کشور که به مسائل سرمایهگذاری، اقتصادی، شهری و حقوقی اشراف دارند، از این رو هیچ مشکلی در زمینه جذب نیرو برای این دفاتر وجود ندارد.
آیینی در ادامه در تشریح مشخصات دفاتر نوسازی محلهای گفت: در وهله اول این دفاتر باید غیر دولتی باشند که البته لازمه فعالیت آنها دارا بودن مجوز کار از سوی شهرداری یا دولت است. به گفته وی، علاوه براین موارد تسلط بر امور حقوقی و قضایی ساختوساز در بافتها از جمله مهمترین مواردی است که کارکنان این دفاتر باید به آن مسلط شوند که نتیجه آن رهایی سرمایهگذاران از پیچ و خمهای اداری خواهد بود که این مساله میتواند در نهایت به جلب سرمایهگذاران در بافتهای فرسوده منجرشود.
در این بین هرچند که مسوولان مدیریت شهری و سرمایهگذاران فعال در بافت فرسوده بارها مشکلاتی نظیر چند مالکی، تجمیع و وام ودیعه و... را به عنوان چالشهای پیش روی نوسازی بافتهای فرسوده بیان کردهاند، اما آیینی بر این باور است مجموعه این مشکلات که مکررا از سوی بخش خصوصی و همچنین متولیان شهرداری به عنوان موانع نوسازی عنوان شده است فقط 30 درصد مشکلات بافتهای فرسوده هستند که از این 30 درصد بخش عمدهای از آن قابل رفع و فقط بخش جزیی از آنها با پیچیدگیهای خاصی همراه است که آنها هم از طریق مجاری قانونی قابل رفع هستند.
آیینی تاکید کرد: 70 درصد از علت کندی نوسازی بافتهای فرسوده مربوط به عدم مشارکت مردم در این زمینه است که فقط از طریق یک ارگان مردم نهاد این مشکل قابل رفع است. چرا که تجربه ثابت کرده است با وجود هزینههای گزافی که در جهت ساخت تیزرهای تلویزیونی برای فرهنگسازی در زمینه جلب مشارکت مردم در نوسازی بافتهای فرسوده صورت گرفته است، اما با این وجود هنوز بسیاری از ساکنان بافت در این زمینه توجیه نیستند و همین امر خود دلیل واضحی است که باید دفاتر تخصصی محلهای نوسازی در تمام محلات بافت در سراسر کشور راهاندازی شود.
http://www.oonegroup.com
مطالبی در خصوص نحوه زیباسازی و مبلمان معابر و مکان های عمومی نیویورک
شهرداری شهر نیویورک با در نظر گرفتن طراحی و حفظ زیبایی فضاهای شهری سعی در ایجاد محیطی زیبا و شاد برای شهروندان خود دارد و در این راستا از حوزه های مختلفی کمک می گیرد.
مجهز سازی فضاهای سبز و باز شهری:
در این پایگاه اطلاعات لازم برای زیبا سازی، طراحی، بالا بردن تسهیلات و قیافه ظاهری پارک ها و فضا های سبز گنجانده شده است که قسمتی از آن را مورد بررسی قرار می دهیم.
در ابتدا نیمکت ها:
در مجهز سازی فضاهای سبز و باز شهری ابتدایی ترین روش برای احساس آرامش و راحتی در پارک ها صندلیها و نیمکت های پارک می باشد. طرز قرار گرفتن این صندلیها باید بصورتی باشد که دسترسی به آنها آسان و راحت بوده یعنی در سراسر پارک و به تعداد زیاد موجود باشد. صندلی ها باید در روبروی مناظر زیبا اما در جایی که در مسیر رفت و آمد افراد قرار نگیرد، واقع شود.
صندلیهای مراکز عمومی شهر نیز می تواند برای آسایش و راحتی شهروندان در کنار مراکز خاص مانند ایستگاهها، کیوسک ها، باجه های تلفن، ظروف زباله و شیرهای آب قرار بگیرند.
بیشترین جایی که محل قرار گرفتن صندلیها در سطح شهر می تواند باشد مراکزی است که رفت و آمد مردم در آنجا زیاد است، بخصوص در مکان هایی که برای استراحت و تفریح مردم باشد.
فضاهای باز زیبا و مناسب عمومی به شهروندان این امکان را می دهد تا در کنار یکدیگر از طبیعت اطراف لذت ببرند و با داشتن مکان مناسبی برای نشستن احساس رضایت آنها چندین برابر شود. افراد مختلف نوع های متفاوتی از صندلیهای پارک یا فضاهای سبز را می پسندند، که این سلایق متفاوت نحوه طراحی صندلیهای پارک را تعیین می کند و به آن تغییراتی می دهد.
برای مثال جوانان اغلب بر روی بالای صندلی یعنی تکیه گاه آن می نشینند تا بر روی خود صندلی و این مورد باید در طراحی صندلی های پارک یا فضاهای آزاد شهری مورد توجه قرار گیرد و صندلیهایی را که به این مراکز اختصاص می دهند از استحکام بیشتری در ناحیه پایه ها برخوردار باشد.
یا بطور مثال برای افراد مسن نیمکت هایی که دارای پشت یا تکیه گاه است راحتتر از نوع بدون پشت آن می باشد.
در صورتی که برای افراد معمولی صندلیهای بدون پشت به آنها این امکان را می دهد تا در دو طرف نیمکت بنشینند.
پس این را باید در نظر گرفت که در پارک یا فضاهای سبز شهری که امکان استفاده اقشار مختلف است باید تمام امکانات رفاهی در نظر گرفته شود و صندلیها و نیمکت ها طوری برای این مکان ها ساخته شوند تا مورد استفاده بیشتری برای همگان داشته باشند.
در همین راستا و برای پیشگیری از خراب کردن مبلمان عمومی شهر باید به این نکته توجه داشت که خرابی بیشتر شامل چه چیزهایی می شود، چه زمانی این خرابکاریها صورت می گیرد و توسط چه کسانی، سپس برنامه های پیشگیری را بکار بست.
ایستگاههای اتوبوس:
داشتن یک ایستگاه اتوبوس مناسب برای تمام سیستم های حمل و نقل درون شهری امری واجب و ضروری می باشد. اما مناسب بودن این ایستگاهها بسته به نظرات شهروندانی که از آن استفاده می کنند دارد. از دید مدیران شهری که مسئولیت رسیدگی به این موارد را بر عهده دارند یک ایستگاه مناسب، ایستگاهی است که به مراقبت و نگهداری کمتری احتیاج داشته باشد. از دید شهروندان یک ایستگاه خوب باید دارای محیط دید بالا و امکان سوار شدن راحت به اتوبوس را داشته باشد. هر دو این نظرات خوب و به جا می باشد، زیرا ساختن ایستگاههایی که مورد استفاده کمتری دارند، تنها هدر دادن سرمایه و ایجاد مشکل برای مسئولان است. طراحی و ساخت مناسب آن می تواند مدت زمان انتظار برای اتوبوس را لذت بخش کند.
برای تصمیم گیری در مورد اینکه چه نوع ایستگاهی در نقاط مخصوص باید ساخته شود و کسب اطلاعات پیرامون طراحی و نحوه ساخت، مطالب زیر را بررسی می کنیم:
_ آیا به ایستگاه اتوبوس نیازی است؟
_ ایستگاه باید در کجا واقع شود؟
_ چگونه طراحی کردن ایستگاهها؟
_ چگونگی مدیریت و نگهداری از ایستگاهها؟
آیا به ایستگاه اتوبوس نیازی است:
مکانهای بسیاری هستند که به علت نداشتن سایه بان، مکان های تجاری پر رفت و آمد، مکانی که آمد و شد افراد سالمند در آنجا بیشتر است و مکان هایی که آب و هوا اعتدال مناسبی نداشته باشد، برای رفاه شهروندان احتیاج به نصب ایستگاههای اتوبوس درون شهری است.
ایستگاه باید در کجا واقع شود:
بهترین مکان برای قرار دادن ایستگاههای اتوبوس در نزدیکی مغازه ها و در نزدیکی تقاطع ها است، که در این صورت باید 10 فوت از مسیر عبور و مرور عقب تر باشد تا ایجاد ترافیک و برخورد با افراد پیاده را نکند.
و چنانچه ایستگاه از تقاط دور باشد، سایه بان ایستگاه باید 40 فوت از پیاده رو عقب تر باشد تا برای ایستادن اتوبوس مشکلی را ایجاد نکند.
ایستگاهها همچنین باید در مسیر موازی با پیاده رو ها قرار گیرد تا تداخلی با افرادی که در پیاده روها در حال عبور و مرور هستند، پیدا نکند.
طرز قرار گرفتن این ایستگاهها باید بصورتی باشد که مردم از باد و باران در فصل زمستان و از تابش اشعه خورشید در فصل تابستان محافظت شوند. هرچند این نکته مهم است که ایستگاه دقیقاً باید به سمت خیابان باشد تا به افراد امکان آمد و شد راحتتر را بدهد.
کیوسک ها یا دیگر مراکز فروش یا دستفروشی باید در سمت پایین این ایستگاهها واقع شوند.
طراحی:
ایستگاههای طراحی شده باید به صورتی باشد که گویای نماد شهری که در آن این ایستگاه قرار دارد بوده و از موادی که منحصر همان شهر است ساخته شود.
گاهی ایستگاههای استاندارد تماماً از نوع مشخصی از مواد ساخته و طراحی می شوند.
بجز موارد عنوان شده در طراحی این مراکز باید میدان دید، تسهیلات ، راحتی و دسترسی آسان به اتوبوس را نیز مد نظر داشت.
میدان دید مناسب:
میدان دید مناسب مردم را قادر می سازد تا آمدن اتوبوس را ببینند. ایستگاههایی که از نظر طراحی ضعیف هستند به سبکی طراحی شده اند که برای دیدن رفت و آمد اتوبوس حتماً باید ایستگاه را ترک کرد و به لب پیاده رو آمد.
دسترسی آسان:
نوع دیگر طراحی باید به صورتی باشد که سوار شدن اتوبوس برای افراد به راحتی صورت گیرد. این مورد یکی از موارد مهم در طراحی ایستگاههای اتوبوس می باشد. زیرا مردم دوست دارند به راحتی به اتوبوس مورد نظر خود برسند.
تسهیلات و راحتی:
ایستگاهها باید دارای مکانی برای نشستن مسافرین باشند تا در مواقع بارانی یا هوای نامساعد احساس راحتی کنند.
اطلاعات:
مردم به اطلاعاتی در مورد زمان ورود و خروج به ایستگاه نیاز دارند. وجود تابلوهای اطلاع رسانی در ایستگاه ها برای شهروندان و توریست ها بسیار جالب و مفید خواهد بود.
روشنایی خیابانها و طراحی آن:
در بسیاری از مراکز شهری بخصوص در مراکزی که افراد به میزان امنیت بیشتری نسبت به دیگر مراکز احتیاج دارند مانند پارک ها، مراکز خرید و دیگر مراکز عمومی باید از تعداد بیشتری از چراغ های روشنایی در خیابان و مکان های فوق استفاده شود. طراحی این چراغ ها در سطح شهر به فن آوری طراحی این نوع چراغ ها و وسعت خیابان یا مراکزی که این چراغ ها در آن نصب می شود بستگی دارد.
اگرچه میزان استفاده بیشتر از این تمهیدات در شب صورت می گیرد اما از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
بطور مثال مواردی که در این زمینه وجود دارد عبارتند از:
_ چرا روشنایی در سطح شهر اهمیت دارد؟
_ روشهای استفاده از روشنایی خیابان ها؟
_ چه تعداد چراغ برای روشنایی در سطح خیابان ها کافی است ؟
_ چه مقدار باید در بین چراغ ها فاصله باشد؟
اهمیت وجود روشنایی در سطح شهر:
_ افزایش ایمنی در سطح خیابان ها بخصوص در مراکز پر رفت و آمد
_ راهنمایی جهت ها در سر تقاطع ها، چهارراه ها، پل ها ، ساختمان ها
_ تشخیص هویت و موقعیت محل
چراغانی شهر:
در بسیاری از شهر ها و کشور ها برای جلب بیشتر توجه افراد و برای برگزاری اعیاد و مراسم جشن، شهر و درختان آن را چراغانی می کنند که این علاوه بر زیبا سازی شهر به مکان های عمومی نیز روشنایی بیشتری می بخشد.
ایستگاههای وسایط نقلیه شهری:
در ایستگاههایی که چراغ های روشنایی آن روشن باشد شهروندان برای انتظار کشیدن احساس امنیت و آرامش بیشتری می کنند.
وجود روشنایی در دربهای ورودی ساختمان:
در کنار درهای ورودی ساختمان های مسکونی نیز وجود چراغ های روشنایی اهمیت بسیاری در رفت و آمد افراد دارد. حتی وجود چراغ در هنگام تعطیل بودن مراکز نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است.
ظروف زباله:
ظروف زباله ای که در سطح شهر قرار می گیرند به مصارف مختلفی می رسند. سطل های زباله ای که در سطح شهر قرار می گیرند باید قابل دسترسی آسان، تعداد زیاد و احتیاج به محافظت نداشته باشند. 
یکی از اشتباهات مهمی که در شهر ها اتفاق می افتد این است که سطل های زباله را در جایی قرار می دهند که بتوان به راحتی آنها را خالی کرد نه اینکه به راحتی برای شهروندان قابل دسترسی باشد. و نتیجه آن خیابان های پر از زباله و سطل های خالی است. زیرا مردم وقت خود را برای یافتن سطل زباله صرف نمی کنند. برای تعیین این که در چه جاهایی باید سطل زباله قرار بگیرد ، یکسری از موارد را باید در نظر داشته باشیم. بطور مثال وجود مواردی از مبلمان شهری در خیابان، نوع و موقعیت طبقات اول مانند ساختمانها، فروشگاهها و رستوانها، که همچنین باید نوع و میزان زباله های این مراکز نیز با سطل های گذاشته شده متناسب باشد.
بهترین مکان برای گذاشتن سطل های زباله مکان های تجاری و پر رفت و آمد در حاشیه پیاده روها، در نزدیکی اغذیه فروشی ها و کنار صندلی های ایستگاهها است. تعداد سطل های زباله که در یک مکان باید قرار داده شود به تعداد افرادی که در آن مسیر رفت و آمد دارند و میزان زباله های آن محل بستگی دارد.
طراحی:
صدها مدل مختلف سطل زباله وجود دارد هرچند که تعداد معدودی از آنها برای مصارف شهری به درد می خورند.
برخی از موارد را در طراحی سطل های زباله باید در نظر داشت مانند تفاوت در طراحی سطل های زباله با سطل مواد بدردنخور و بلا استفاده، کیفیت مواد موجود در سطل، نداشتن سر یا دریچه برای ریختن زباله درون سطل، بزرگی سطل، که بستگی به میزان استفاده و محل قرار گرفتن سطل دارد، همچنین سطل ها باید محکم باشند تا در اثر نشستن برخی افراد بر روی آنها نشکند.
موارد زیر در هنگام ساخت سطل های زباله باید در نظر گرفته شود:
_ استقامت و دوام،
_ موارد ضد حریق ، رنگ، مقاوم در برابر آلودگی ،
_ لعاب داشتن سطل که شامل رنگی می شود که به راحتی ورقه نشود
_ سطح پر از منفذ
_ آلومینیوم که معمولاً ماده خوبی برای استفاده در این مورد است
_ پلاستیک های مقاوم
_ ورقه های استیل گالوانیزه
بیشتر سطل ها را باید بتوان به راحتی توسط مامورین شهرداری تخلیه کرد که بیشتر از طرف سر سطل تخلیه می شوند. تخلیه آن دسته از سطل هایی که از طرفین باز می شود کار سختی است، و در برخی از مواقع موجب شکستن سطل و درب آن می شود.
سطل ها همچنین باید دارای سطحی باشند که از خروج مایعات درون سطل به بیرون جلوگیری کند که برای رفع این مشکل از کیسه های داخلی پلاستیک درون آن استفاده می کنند. این کیسه ها از نوع فلزی خود بهتر می باشند. در پارک ها در قسمت هایی که مخصوص پخت کباب است از لایه های فلزی استفاده می کنند اما در سطح شهر از نوع پلاستیک آن استفاده بیشتری می شود.
اخیراً در نیویورک استانداردهای جدیدی برای کیسه های زباله وضع شده است که از پارگی و نامرغوبی کیسه ها کاسته است و این یک کیسه پلی اتیلنی 30 لیتری به ضخامت 5/ 1 میلیمتر می باشد و قیمت آن تنها 9 سنت است. در هر صورت برقراری یک برنامه صحیح برای محافظت و بهسازی موارد فوق یک ضرورت برای حصول نتیجه بهتر خواهد بود
عایقکاری رطوبتی بامهای تخت (با شیب تا 6 :1)، تراسها و بالکنها
الف: عایقکاری با خاک رس
ابتداییترین روش عایقکاری بام، استفاده از کاهگل است که به علت کمی دوام در برابر بارندگی، یخزدگی و فرسایش، امروزه منسوخ گردیده و جز در روستاها و نواحی خشک و کم بارش، معمول و متداول نیست. استفاده از گل نیمچه کاه در آجر فرش بامها نیز در برخی مناطق خشک رایج بوده که هم اکنون از رونق افتاده است. بنابراین چون مورد استفادهای در طرحها ندارند، از ذکر آنها خودداری میشود.
ب: عایقکاری با قیر و گونی
معمولترین روش آببندی بامها و سایر قسمتهای ساختمان، استفاده از قیر و گونی است که در استاندارد شماره 1345-211 مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، تحت عنوان ”عایقکاری ساختمان به وسیله قیر“ جزئیات آن شرح داده شده است. در عایقکاری با قیر و گونی رعایت نکات زیر علاوه بر مراعات مفاد استاندارد 211 الزامی است.
* توجه داشته باشید که: عایقکاری به هنگام بارندگی مجاز نیست.
ـ عایقکاری بر روی سطوح مرطوب مجاز نیست، زیرا در غیر این صورت حبابهایی در زیر قشر عایقکاری تشکیل میشود که با گرم و سرد شدن هوا و حرکات جزئی اجزای ساختمان و یا وارد شدن ضربه به سطوح عایق، ممکن است دچار پارگی و صدمه گردند.
ـ قیرهای جامد را تا هنگامی که گرم و روانند، باید به مصرف رساند.
ـ عایقکاری در دمای کمتر از 4+ درجه سلسیوس، نباید انجام شود.
ـ قیرهای مورد مصرف را نباید بیش از 177+ درجه سلسیوس گرما داد، زیرا مواد فرار آنها جدا شده و ویژگیهای مطلوب قیر از دست میروند...
ـ راه رفتن روی سطوح عایقکاری شده و مصالح عایق پیشساخته، باید با احتیاط و با استفاده از کفشهای بدون میخ انجام شود، در صورتی که کفش مخصوص در دسترس نباشد، میتوان با یک قطعه گونی زیر و روی کفشهای عادی را پوشاند و از آنها استفاده کرد.
ـ مصرف میخ برای محکم کردن لایههای عایقکاری، به هیچ وجه مجاز نمیباشد.
ـ از افتادن اشیا بر روی سطوح عایقکاری شده، باید جداً جلوگیری نمود.
ـ لایههای عایق باید از هر طرف حداقل ده سانتیمتر همدیگر را بپوشانند و با قیر مناسب کاملاً به هم چسبانده شوند. در همپوشانی لایهها باید دقت نمود که لایههای رویی در سمتی قرار گیرند که مطابق شیببندی انجام شده، آب از روی آنها به سمت لایه زیری سرازیر گردد.
ـ هنگامی که عایقکاری در بیش از یک لایه انجام میشود لایههای متوالی عایق، باید عمود بر هم قرار گیرند. هر لایه از عایقکاری پس از تکمیل و پیش از شروع لایه بعدی، باید مورد بازدید و تأیید دستگاه نظارت قرار گیرد. سطوح عایقکاری شده باید در هنگام اجرای کارهای ساختمانی از هر گونه آسیب و رویارویی با عوامل مضر و مصالح خورنده مانند آهک محافظت گردند و چنانچه صدمهای دیده باشند، با دستور و زیر نظر دستگاه نظارت به نحو مطلوب تعمیر و مرمت گردند.
ـ سطوح عایقکاری شده باید پس از تکمیل با لایه محافظی پوشانده شوند.
ایجاد زیرسازی مناسب برای انجام عایقکاری ضروری است.
پس از ایجاد شیب جزئی ] بین (1%) تا (3%)[ با بتن سبک، پوکه و نظایر اینها، باید زیرسازی عایقکاری بام با اندود ماسه سیمان نرم به نسبت 3 : 1 یا با ماسه آسفالت نرم به ضخامت 5/1 تا 2 سانتیمتر انجام شود و سطح آن کاملاً صاف گردد. سطوح زیر عایقکاری باید کاملاً محکم، صاف و تمیز باشند، زیرا جزئی از عایقکاری به شمار میروند.
عایقکاری بامهای تخت، تراسها و بالکنها به ترتیب زیر است:
1- سطح زیرسازی سیمانی یا ماسه آسفالت باید کاملاً تمیز شود.
2- یک قشر قیر 70/60 به صورت مذاب و به میزان حدود 2 کیلوگرم در مترمربع به طور یکنواخت بر روی سطوح افقی و قائم بام پخش گردد، به نحوی که این سطوح را کاملاً بپوشاند. مصرف قیر مایع زودگیر RC2 در هوای سرد بهتر از قیر مذاب است.
3- یک گونی خشک تمیز بر روی سطح قیراندود پهن نموده و پس از رفع چروک خوردگیهای احتمالی آن را بر روی سطح بام فشار دهند، به قسمی که در همه جا کاملاً به لایه قیر بچسبد.
4- لایهای از مخلوط هموژن قیر 70/60 و قیر دمیده (برای اقلیمهای معتدل و سرد قیر 25/85 و برای نواحی گرمسیر و نقاط گرم ساختمان قیر 15/90) به حالت مذاب و به اندازه 5/1 کیلوگرم در هر مترمربع به صورت یکنواخت بر روی گونی پخش گردد.
5- یک لا گونی دیگر با شرایطی که در بند 3 گفته شد، عمود بر لایه زیرین بر روی سطح قیراندود گسترده شود.
6- چنانچه عایقکاری مطابق نقشهها و مشخصات بیش از 2 لا گونی و سه قشر قیر باشد، لایههای بعدی قیر و گونی بر طبق بندهای 3 و 4 اجرا گردند.
7- قشری از مخلوط قیر مذاب 70/60 و قیر دمیده به نسبت 1 به 2 به میزان 5/1 کیلوگرم در مترمربع بر روی آخرین لایه گونی پخش گردد.
8- لایههای عایق قائم دیوارهای دستانداز پیرامون بام، دور محل عبور کانالهای کولر و هواکشها و دودکشها و لولههای تأسیسات و مانند اینها را باید حداقل 30 سانتیمتر بالاتر از سطح بام اجرا نموده و به عرض حداقل 10 سانتیمتر به طور افقی روی دیوار برگرداند و لایه محافظ عایق روی آنها را اجرا کرد. برای جلوگیری از تماس لایههای عایق قائم با سطوح گرم و دودکشها، باید قبل از عایقکاری دور دودکشها را با یک لایه عایق حرارتی یا مصالح مجوف پوشانده و سپس اقدام به عایقکاری قائم نمود.
9- در لبههای بالکنها و تراسها در نقاطی که به جای دیوار جانپناه، نرده پیشبینی شده است، باید ماهیچهای از ملات سیمان 3 : 1 به ضخامت حداقل 5 سانتیمتر ایجاد گردد و عایقکاری روی آن اجرا شود.
10- عایقکاری محل لگنچه، ناودان باید با دقت کافی انجام گیرد و در این محل لایه اول عایق باید تا داخل لوله آبرو ناودان اجرا شود، سپس کفخوابی به ابعاد حداقل 50 * 50 سانتیمتر از ورق مسی یا فولاد گالوانیزه بر روی این لایه عایق قرار داده شود، لایههای بعدی عایق روی این کفخواب، اجرا و تا داخل لوله کفخواب ادامه یابد و بالاخره صافی آبرو بر روی آنها قرار داده شود. چنانچه محل ناودان در گوشه بام قرار گیرد، کفخواب باید به شکل هندسی مناسب بوده و در محل برخورد با دستانداز یا دیوار دارای لبههای قائم باشد.
پ: عایقکاری با گونی قیراندود
عایقکاری با گونی قیراندود مشابه عایقکاری با قیر و گونی است و باید به ترتیب زیر اجرا شود:
1- سطح زیرسازی باید کاملاً تمیز شود.
2- یک قشر قیر از نوعی که در عایقکاری با قیر و گونی ذکر شد، ولی به مقدار حداقل یک کیلوگرم در مترمربع بر روی سطوح افقی و قائم بام پخش گردد.
3- یک لا گونی قیراندود بدون چروک و تمیز بر روی سطح قیراندود شده، پهن نموده و آن را بر روی سطح بام فشار دهند تا در همه جا کاملاً به لایه قیر زیر آن بچسبد. همپوشانی طولی و عرضی ورقهای گونی قیراندود حداقل 10 سانتیمتر میباشد و محل اتصال آنها باید توسط قیر مذاب کاملاً به هم چسبانده شود.
4- لایههای بعدی قیر و گونی قیراندود به ترتیبی که در (ب) ذکر شد، باید اجرا شود، میزان قیر مصرفی در هر لایه حداقل 5/0 کیلوگرم در مترمربع خواهد بود.
5- در محلهایی مانند محل برخورد دستاندازها با سطح افقی بام که ورقهای عایقکاری باید خم شوند، شعاع انحنا نباید از 5/2 سانتیمتر کمتر باشد، در غیر این صورت باید با ایجاد پخی با زاویه 135 درجه، عایقکاری را اجرا کرد.
ت: عایقکاری با مشمع و مقوای قیراندود یا قطران اندود
نحوه اجرای این نوع عایقها همانند روشی است که در (پ) توضیح داده شده است. به علاوه توجه به نکات زیر ضروری است.
1- چنانچه کارخانه سازنده این محصولات دستورالعملهای خاصی در مورد نحوه اجرا داشته باشد، باید آنها را رعایت و در مقابل، تضمین کافی از فروشندگان و اجرا کنندگان این عایقها اخذ نمود.
2- چون ممکن است ناسازگاری بین مواد تشکیل دهنده این عایقها با قیرها یا چسبهای مصرفی وجود داشته باشد (به ویژه هنگامی که لایههای عایق قطراناندود باشند)، در این مورد باید دقت کافی مبذول گردد.
3- قبل از مصرف هر نوع مشمع یا مقوای آغشته به چسبانندههای سیاه، نمونه آن باید به تصویب دستگاه نظارت برسد.
ث: عایقکاری با مصالح پیشساخته
روش عایقکاری با مصالح پیشساخته مطابق دستورالعملهای سازنده این فرآوردهها خواهد بود که باید قبلاً به تصویب دستگاه نظارت رسیده باشد. چنانچه نوع فرآورده ناشناخته بوده و سابقه کاری از آن وجود نداشته باشد، پیمانکار ملزم به سپردن تضمین کافی برای حسن اجرای کار خود در مدتی که دستگاه نظارت تعیین میکند، خواهد بود.
عایقکاری رطوبتی بامهای شیبدار، قوسی و گنبدها
هرگاه شیب از 6 : 1 تجاوز کند، در این صورت بام ”شیبدار“ تلقی شده و عایقکاری آن تابع شرایطی به شرح زیر خواهد بود:
الف: عایقکاری بامهای شیبدار پوشش شده
به طور کلی چنانچه بام شیبداری مطابق مندرجات فصل چهاردهم، ”پوشش سقفهای شیبدار“ دارای پوشش باشد، به لحاظ رطوبتی عایق شده تلقی میگردد و نیازی به عایق اضافی ندارد، لکن توجه به نکات زیر ضروری است:
1- در مناطقی که شیب بام کم بوده و بورانخیز است و امکان ورود آب به زیر سقف وجود دارد، محل درز قطعات پوشش باید با ماستیک مناسبی که به تأیید دستگاه نظارت میرسد، کاملاً آببندی شود.
2- محل برخورد قطعات شیبدار با دیوارهای قائم نظیر دیوار همسایه، دیوار دودکش، دستانداز، محل عبور هواروها و دودروها و نظایر آن، باید با قطعات فلزی( Flashing) یا ماستیک و یا اعمال تمهیدات دیگر، کاملاً درزبندی و آببندی شوند. قطعات فلزی ممکن است از انواع فولاد رویاندود (گالوانیزه) یا مسی انتخاب شوند، ماستیکها و مصالح دیگر باید به تصویب دستگاه نظارت برسند.
3- محل تخلیه آب به آبروها و ناودانها به همین ترتیب باید درزبندی و آببندی شود.
4- کنارههای بام نیز باید با ورقههای فلزی پوشانده شده و در انتهای بیرونی به صورت آبچکان، خمکاری و یا فتیله شوند تا از ریختن آب بر روی نمای ساختمان جلوگیری شود.
ب: عایقکاری بامهای شیبدار صاف، قوسی و گنبدها
عایقکاری بامهای شیبدار با شیب بیش از 6 : 1 (نظیر خرپشتهها)، بامهای قوسی شکل و گنبدها، نیاز به دقت و مهارت کافی داشته و معمولاً به خاطر در دست نبودن مصالح مناسب و اجرا کنندگان ماهر، این نوع بامها را به دشواری میتوان با قیر و گونی به نحو شایستهای عایقکاری کرد. در این موارد بهتر است از عایقهایی که در برابر گرما و تابش آفتاب، نرم و روان نمیشوند و در سرمای زمستان ترک نمیخورند، بهره برد. زیرسازی عایقکاری باید همان طور که در قسمتهای قبل توضیح داده شده است، انجام گیرد و پس از ایجاد سطحی صاف و تمیز اقدام به عایقکاری گردد.
اجرای عایق سطوح شیبدار باید موافق اسلوب فنی و مطابق دستورالعملهای تولیدکنندگان این نوع عایقها باشد و قبلاً به تصویب دستگاه نظارت رسیده باشد، بدیهی است اخذ تضمین کافی از پیمانکار در مورد عایقهای ناشناخته و امتحان نشده، ضروری است.
عایقکاری رطوبتی کف و شالوده
شالوده و کف قسمتی از ساختمان که در تماس با زمین نمناک قرار میگیرند، نیاز به عایقکاری رطوبتی دارند. عایقکاری شالودهها مستلزم اعمال دقت کافی و مصرف مصالح مرغوب است، زیرا از یک سو رعایت جزئیات نسبتاً ظریف ساختمانی و یکپارچگی عایقکارهای افقی و قائم را میطلبد و از سویی دیگر دوام عایق باید معادل عمر مفید پیشبینی شده برای ساختمان باشد، زیرا چنانچه عایقکاری پی دچار صدمهای شود، مرمت آن کاری دشوار و پر هزینه است.
الف: عایقکاری رطوبتی کفها
کف زیرزمین و طبقه همکف ساختمان که در مجاورت خاک نمناک است به خاطر رعایت مسائل بهداشتی، حفظ دیوارهای در تماس با آنها از رطوبت بالا رونده و محافظت کفپوشهای حساس به رطوبت (مانند کفپوشهای چوبی و لاستیکی)، باید در برابر نفوذ رطوبت عایقکاری شود. این عایقکاری باید با عایقکاری شالوده یکپارچه شده و چنانچه اختلاف رقومی بین آنها وجود داشته باشد، با عایقکاری قائم پی، این پیوستگی تأمین گردد.
زیر فرش کف طبقات زیرین ساختمان که در تماس مستقیم با زمین هستند، باید با ارتفاع حدود 25 تا 30 سانتیمتر لاشه سنگ یا قلوه سنگ درشت چیده و روی آن یک لایه مخلوط شن و ماسه بریزند تا فواصل خالی بین سنگهای درشت پر شود و حدود 2 سانتیمتر روی تمام سطح را بپوشاند. این عمل باعث قطع لولههای موئین و نفوذ رطوبت به سمت بالا میشود. در مناطق خیلی مرطوب میتوان کفها را به صورت معلق اجرا کرد. در این طریقه دیوارهایی به موازات هم و به ضخامت یک آجر و به فاصله حدود 50 الی 70 سانتیمتر و به ارتفاع حدود 50 تا 90 سانتیمتر میسازند و بین آنها را با طاق ضربی میپوشانند و سپس کفسازی اصلی روی آن انجام میشود. فضای خالی بین دیوارها که به هم راه دارند و گربهرو نامیده میشوند، توسط مجراهایی به خارج ساختمان ارتباط داده میشوند. در مناطقی که چوب به حد کافی یافت میشود، کف معلق را میتوان با تیر، تیرچه و تخته نیز اجرا نمود، به هر حال به علت انجام عمل تهویه در زیر کفهای معلق، کفسازی بالنسبه خشکتر است. عایقکاری کفها را میتوان با قیر و گونی، انواع مشمع و مقوای قیراندود، مواد پلاستیکی، آسفالت ماستیک و مواد قیری بر روی قشری از بتن یا اندود ماسه سیمان که بر روی کف اجرا میشود، انجام داد.
روش اجرای عایق با قیر و گونی و مشمع و مقوای قیراندود، مشابه عایقکاری بام است که در (ب) و (پ) توضیح داده شده است. روشهای یاد شده نسبت به سایر روشها این مزیت را دارند که چنانچه کف ساختمان در مواقعی تحت فشار آب قرار گیرد، در برابر آن مقاومت خوبی از خود نشان میدهند.
استفاده از مواد پلاستیکی در عایقکاری کفها به دو صورت ممکن است انجام گیرد. در حالت اول روی بتن کفسازی را با قشری از رزین اپوکسی میپوشانند. این لایه چسبندگی بسیار خوبی با زیرسازی دارد، ولی در مقابل جابهجایی اجزا و ترکخوردگی حساس است. به هر حال انواع کفپوش را میتوان روی آن اجرا کرد.
حالت دیگر استفاده از ورقههای نازک پلیتن به ضخامت 15/0 میلیمتر است، میزان همپوشانی ورقهها حداقل 10 سانتیمتر است و در موقع نصب باید دقت نمود، ضربه و یا ناصافی زیرسازی باعث پارگی آنها نشود. محل روی هم افتادگی ورقهها را میتوان تا زد یا با گرم کردن آنها را به هم جوش داد.
آسفالت ماستیک یا ماستیک قیری چنانچه به عنوان کفپوش به کار رود، دیگر نیازی به نمبندی کف نیست .
از قیرهای خالص مذاب، امولسیونهای قیری و قطرانی و قیرهای مایع نیز برای نمبندی میتوان استفاده کرد. هنگام مصرف قیر مذاب، ضخامت آن به حدود 3 میلیمتر میرسد که زیرسازی مناسبی برای کفپوشهای چوبی است و در عین حال به عنوان چسب هم از آن بهرهگیری میشود.
مصرف امولسیونهای قیری، قطرانی، قیری / لاستیکی و قطرانی / لاستیکی و قیرهای مایع نظیر RC2 ، نیز برای نمبندی کفها معمول است. این مواد را میتوان در چند دست پاشید یا آنها را بر روی سطوح موردنظر مالید، اما اجرای آن نیاز به نظارت دقیق دارد. حداقل ضخامت این مواد پس از خشک شدن، 6/0 میلیمتر است.
ب: عایقکاری رطوبتی شالودهها
کف تمام شده ساختمانها معمولاً حدود 30 تا 90 سانتیمتر (2 تا 6 پله) از کف محوطه بالاتر ساخته میشوند. فاصله بین شالوده تا کف، با مصالح بنایی مانند سنگ، بلوک بتنی و آجر با ملات ماسه سیمان یا باتارد یا ماسه آهک کرسیچینی میشود و دیوارهای ساختمان بر روی کرسیچینی بنا میشوند. چون بتن و مصالح بنایی و ملات مربوط نمکش هستند، چنانچه حد فاصل شالوده و دیوار ساختمان نمبندی نشود، رطوبت موجود در زمین از طریق لولههای موئین مصالح به سمت بالا نفوذ کرده و سبب نمزدگی دیوارها میشود. لایه افقی عایق رطوبتی دیوارها، باید بالاتر از کرسیچینی و در ارتفاع حداقل 15 سانتیمتر بالاتر از رقوم محوطه و به صورت یکپارچه و پیوسته اجرا شود. عایقکاری قائم دیوارها به اندازه حداقل 10 سانتیمتر نیز ضروری است. بدیهی است پیوستگی عایق افقی و قائم دیوارها از جمله عایق قائم دیوارهای زیرزمین باید رعایت گردد. همچنین عایق کفها نیز در صورت اجرا، باید با عایق دیوارها پیوستگی داشته باشد.
بهتر است ازاره ساختمان در نما تا تراز لایه نمبند دیوار، سنگی باشد تا در صورت نمزدگی، آثار آن بر روی نما ظاهر نشود. بندکشی درز محاذی لایه نمبند باعث ایجاد پلی برای نفوذ رطوبت از قسمت مرطوب زیر لایه نمبند به بالای دیوار میشود، از اینرو از بندکشی این قسمت باید خودداری شود، همچنین برای جلوگیری از نفوذ رطوبت باید از تجمع برف و نخالههای ساختمان و نظایر آن در پای دیوار جلوگیری نمود.
مصالح مورد مصرف در لایه نمبند عبارتند از فلزات شامل سرب، مس و ورق فولاد گالوانیزه و مواد قیری و قطرانی و مواد پلاستیکی.
فلزات دارای این مزیت هستند که بار وارده را به خوبی تحمل میکنند، ولی بهتر است برای جلوگیری از فساد و خوردگی، آنها را قیراندود نمود. ضخامت ورقههای فلزی حدود 1 تا 2 میلیمتر انتخاب میشود و اتصال آنها به صورت چند پیچه یا لحیم و جوش انجام میگیرد.
مواد قیری و قطرانی به تنهایی برای نمبندی دیوارها چندان مناسب نیستند و بهتر است آنها را به همراه منسوجاتی مانند گونی کنفی و مواد پلاستیکی، مقوا، نمدها و نظایر آن مصرف نمود تا لایه نمبند بتواند در برابر نشستهای جزئی ساختمانی مقاومت کند. آسفالت ماستیک تا حدودی نمبند است، ولی در برابر حرکات جزئی اجزای ساختمانی ترک میخورد و از محل ترکها رطوبت به بالای دیوار نفوذ میکند. اجرای قیرگونی، مشمع، مقوا و گونی قیراندود، همانند عایقکاری کف و بام صورت میگیرد. مصرف مواد پلاستیکی برای نمبندی شالوده همانند نمبندی کف است که قبلاً توضیح داده شد، ولی این مواد بهتر است در مکانهای کم بارش و خشک به مصرف برسند. مصرف ملاتی از ماسه کوارتزی و رزین اپوکسی به ضخامت 6 میلیمتر نیز در پیها میتواند مؤثر واقع شود. دیوارهایی که تحت اثر بارهای افقی قرار میگیرند، باید دارای عایقکاری پلهای باشند تا از لغزش آنها جلوگیری شود.
عایقکاری رطوبتی دیوار زیرزمین
عایقکاری دیوار زیرزمین باید همانند عایقکاری شالوده ساختمان و به صورت یکپارچه و همراه با آن، انجام شود. چنانچه فاصله زمانی بین اجرای عایق افقی و قائم و دیوارها پیش بیاید، باید به منظور یکپارچه کردن عایق تدابیر لازم اتخاذ گردد.
معمولترین عایقکاری برای دیوار زیرزمینها استفاده از قیر و گونی یا قیر و مشمع یا گونی یا مقوای قیراندود است که باید مانند عایق بام اجرا شود. ترتیب عایقکاری قائم، باید از بالا به پایین باشد و لایههای گونی طوری روی هم قرار گیرند که رطوبت نتواند از زمین به داخل دیوار زیرزمین نفوذ کند.
دو روش برای عایقکاری دیوار زیرزمین متداول است: روش اول در مواقعی به کار گرفته میشود که عمق زیرزمین، کم و خطر ریزش خاک اطراف زیرزمین وجود نداشته باشد، در این روش ابتدا تیغه محافظ عایق اجرا شده و روی آن ملات ماسه سیمان و عایق قائم، انجام و سپس دیوار اصلی زیرزمین ساخته میشود. در روش دوم که مخصوص زمینهای ریزشی و عمقهای زیاد است، ابتدا عایق افقی زیر دیوار زیرزمین را اجرا میکنند و پس از دیوارسازی، پشت آن را با ملات ماسه سیمان اندود نموده و بعد از عایقکاری اقدام به ساختن تیغه محافظ عایق میکنند. در هر دو روش در تمام مراحل باید سعی شود پیشبینیهای لازم برای پیوستگی عایق در قسمتهای افقی و قائم صورت گیرد. محل عبور لولهها و دودکش و سایر مجاری، باید قبلاً در دیوار زیرزمین پیشبینی شود، به قسمی که عایق پس از اجرا پاره یا زخمی نشود. لولههای آب گرم و شوفاژ و دودکش، نباید مستقیماً در تماس با عایق قیری قرار گیرند، زیرا ممکن است آن را ذوب کرده و کیفیت آن دچار اشکال گردد.
عایقکاری کف آشپزخانه، سرویسهای بهداشتی و فضاهای مشابه
در مکانهایی که احتمال ریزش آب در کف و قسمت پایین دیوارها وجود داشته باشد عایقکاری کف و پای دیوار امری ضروری است. معمولترین عایق که در این موارد به کار میرود، قیر و گونی، مشمع، مقوا و گونی قیراندود است که به ذکر آنها اکتفا میشود.
نحوه عایقکاری عیناً همانند عایقکاری بام است با این تفاوت که عایقکاری قائم پای دیوارها در این مکانها تا 15 سانتیمتر بالاتر از بالاترین نقطهای که امکان ریزش آب و تجمع آن وجود دارد (مانند لبه وان و زیر دوش) ضروریست. نظر به اینکه تغییرات درجه حرارت در داخل ساختمان از بام آن کمتر است، لذا مصرف قیر 100/15 در استاندارد 211 ایران مرجح شمرده شده است.
در محل کفشور آشپزخانه و حمام و محل نصب کاسه توالت باید دقت شود که لایههای عایق تا داخل لوله فاضلاب امتداد یابد و سپس نسبت به نصب لوازم بهداشتی اقدام گردد. محل کاسه توالت را ابتدا باید با ماسه نرم و کم سیمان اندود کرد و با فشار دادن کاسه توالت بر روی آن سطح ملات را به شکل کاسه توالت درآورد و روی آن را با ماسه سیمان لیسهای اندود نمود. پس از خشک شدن اندود عایقکاری کف انجام خواهد شد.
لازم به یادآوری است که شیببندی کف حمام، آشپزخانه، توالت و فضاهای مشابه به سمت کفشور و کاسه توالت به منظور تخلیه آبهایی که احتمالاً در کف جاری میشود، امری ضروری است.
عایقکاری رطوبتی سایر قسمتهای ساختمان
الف: عایقکاری کف پنجرهها، درپوش دستانداز بام، دودکشها، کف پنجره، درپوش دستانداز بام و دیوار حیاط چنانچه در طول کوتاه و به صورت یکپارچه با سنگ، بتن و نظایر آن اجرا شود، معمولاً مشکلی را به وجود نخواهد آورد، ولی در طولهای زیاد که این مصالح نیاز به درز انبساط و انقباض دارند آب از محل درزها نفوذ کرده و علاوه بر یخ زدن مصالح بالای دیوار و خرابی آنها، سبب زشتی و آلودگی نماسازی نیز میشود، از این رو برای جلوگیری از خطرات ناشی از یخزدگی و حفظ زیبایی در این قسمتها، زیر درپوشهای درزدار یا روی آنها باید عایقکاری شود. چنانچه بخواهیم زیر درپوشها را عایق کنیم، اجرای یک لایه قیر و گونی به روشی که در عایقکاری بام توضیح داده شد، کافیست. برای عایقکاری روی درپوشها بهترین مصالح، فلزاتی مانند مس و فولاد گالوانیزه هستند و بدیهی است در محل درز باید چند پیچه یا لحیم یا جوشکاری شوند. فلزاتی که برای این منظور به کار میروند، باید در انتها خمکاری یا فتیله شوند و به صورت آبچکان در آیند تا آب به راحتی از روی آنها تخلیه شود، بدون اینکه بر روی دیوار ترشح نماید.
ب: عایقکاری کف و بدنه استخرها و منابع آب
عایقکاری کف و بدنه استخرها به منظور جلوگیری از گریز آب و هدر رفتن آن انجام میشود و در مواقعی لازم است که ارتفاع و در نتیجه فشار آب زیاد باشد. عایقکاری استخرها و منابع آب، بیشتر با مواد قیری، ندرتاً با فلزات و بعضی مواقع با رزینهای پلیمری نظیر رزین اپوکسی انجام میگیرد. روش عایقکاری همانند دیوار زیرزمین و بام میباشد. رنگآمیزی بدنه استخر با رنگ ضد آب به عنوان یک اقدام اضافی و احتیاطی مفید است.
پ: عایقکاری کف پارکینگ در طبقات
چنانچه کف پارکینگ در طبقات شسته میشود، در این صورت عایقکاری آن الزامی است. روش عایقکاری همانند سایر کفها است، فقط باید توجه داشت که لایههای عایق در کف پارکینگها زیر فشار بیشتری قرار میگیرد و از این رو تعداد لایههای بیشتری برای عایقکاری لازم است.
ت: عایقکاری نماها
دیوارهای ساختمان که در معرض بوران قرار میگیرند، پس از مدتی از سمت داخل ساختمان خیس میشوند. از این رو در مناطق بورانخیز علاوه بر اتخاذ تدابیری نظیر پیشبینی ایوان و پیشآمدگی در سمت وزش باد باید قسمتهایی از دیوار را که در معرض بوران قرار میگیرند، عایقکاری کرد. چنانچه میزان بارندگی کم یا مدت آن کوتاه باشد میتوان با افزودن قدری آهک در ملات اندود سیمانی نما، آن را تا حدود زیادی آببندی کرد.
در موارد شدیدتر مصرف مواد آببند کننده بتن در ملات اندود، مصرف ملاتهای پلیمری از قبیل ملاتهای رزین اپوکسی (بدون سیمان یا به همراه سیمان) و بالاخره اجرای رنگهای ضد آب بر روی نما مفید است و میتواند مؤثر واقع شود.
در بعضی کشورهای صنعتی از قطعات چوب و سایر مصالح همانند آنچه که در سقفها مرسوم است، برای نماپوش (Siding
) استفاده میشود.
ث: عایقکاری درزهای انبساط در بام، نما و کف طبقات
درزهای انبساط باید مطابق نقشههای جزئیات اجرا شده و در محل بام، نماهای بورانگیر و کف طبقاتی که امکان شستشو یا جریان آب در آنها وجود دارد، کاملاً درزبندی و عایق شوند. عایقکاری رطوبتی درزهای انبساط در بام و کف طبقات با ورقههای مسی یا فولادی گالوانیزه و در مواردی با موادی نظیر انواع ماستیک و لاستیک انجام میگیرد. بهترین مصالح برای عایقکاری درزهای نما، ماستیک یا نوارهای لاستیکی است و چنانچه روی آنها با مصالح فلزی پوشانده شود، اطمینان بیشتری برای عدم نفوذ آب به وجود میآید.
منبعwww.mahdihashemi.blogfa.com
نشریه 55 مشخصات فنی عمومی کارهای ساختمانی
مهندسی عمران در east structure
شهر یک اثر هنری بزرگ است که آفرینندگانی به وسعت خود و به تعداد جمعیتش دارد «هدف غایی یک شهر ایجاد محیطی خلاق و پرورنده برای مردمی است که در آن زندگی می کنند» چنین محیطی با گوناگونی بسیار، آزادی انتخاب به افراد می دهد و زمینه خلاقیت را فراهم می آورد، فضای شهر حداکثر ارتباط را با مردم و زیستگاه پیرامونشان برقرار می سازد و تنها یک وسیله برای در اختیار گذاردن تمام این ها دردست دارد: امکانات مناسب شهری در فضای میان ساختمانها و بناها، عناصر مکملی نیاز است تا زندگی شهری را سامان بخشد، تجهیزاتی که همچون اثاث یک خانه، امکان زندگی را در فضای محصور میان سنگ و بتن و شیشه فراهم آورد. این اجزاء، جریان حرکت، سکون، تفریح و اضطراب را در شهر تنظیم می کنند و به آن روح می بخشند. اثاثه، تجهیزات یا مبلمان شهری، خیابانی یا فضای باز اصطلاحات رایج این تسهیلات و امکانات هستند. این تسهیلات در انگلستان بیشتر به «مبلمان خیابانی» و در امریکا به «مبلمان همگانی» با «مبلمان فضای باز» معروف هستند. « اثاثه، جمع اثاث به معنای وسایل و لوازم زندگی است. تجهیزات، جمع تجهیز، در مفهوم آراستن و بسیج کردن و بیشتر به وسایل و ساز و برگ نظامی اطلاق می شود. مبلمان واژه فرانسوی به معنای مجموعه اثاثه و دکوراسیون یک محل است.»رایج ترین ترکیب فوق «مبلمان شهری» است که می تواند دربردارنده مفاهیم ضمنی نیز باشد. دامنه مفهومی و کاربردی این واژه بسیار گسترده است. مبلمان شهری به مجموعه وسیعی از وسایل، اشیاء، دستگاهها، نمادها، خرده بناها، فضاها و عناصری گفته می شود که چون در شهر و خیابان و در کل در فضای باز نصب شده اند و استفاده عمومی دارند، به این اصطلاح معروف شده اند.
امروزه مشکل اصلی تهران بزرگ در دو بعد حرکت شهری(سواره و پیاده) و مشکلات ادراک و رفتار در منظر شهری قابل بررسی است.
بنابراین وظیفه و مسئولیت خطیری برای برنامهریزی، ساماندهی، آرامسازی و بهسازی فضا و تجهیزات شهری بر دوش مسئولین، مدیران، طراحان و هنرمندان ایرانی می باشد.
ساختار برنامه ای که می تواند شهر را از هر دو بعد منظر شهری و حرکت در شهر ساماندهی نماید به دو بخش اصلی تقسیمبندی می شود:
1-طراحی محیطی و نمای شهری :
فضا سازی، محوطه سازی، کف سازی، پیاده راه سازی، نقاشی دیواری، مرمت، نورپردازی، پاکسازی جدارههای شهری و نما سازی، احیاء بافتهای با ارزش تاریخی، فرهنگی، معماری و کاربردهای شهری، آرامسازی و.....
2-مبلمان و تجهیزات شهری :
شامل کلیه ملزومات و اثاثیه شهری که در محیط شهر قرار می گیرند و بیش از یکصد عنوان تقسیم بندی می شود؛ از نرده و میلههای راه بند و روشنایی گرفته تا ایستگاههای اتوبوس، سرویسهای بهداشتی، تابلوها، بیلبوردهای تبلیغاتی، سطل زباله و پلهای عابر پیاده.
تقسیم بندی عناصر مبلمان شهری بصورتهای مختلفی عنوان شده ولی در کل میتوان انرا در چهارگروه اصلی معرفی نمود :
الف- مبلمان خیابانی
ب- مبلمان پارکی
ج- مبلمان ترافیکی
د- سازههای اطلاع رسانی و تبلیغاتی
امروزه تجربه و کاربرد عناصر شهری نشان داده که استفاده از تجهیزات و مبلمان مناسب تا چد میتواند اثر مثبتی بر روی شهروندان و استفاده کنندگان از محیطهای شهری داشته باشد. بطور مثال طراحی نشیمن مناسب به مردم این امکان را میدهد که در فرصتهای لازم از نشستن و دیدن فضای شهری لذت برده و حتی ارتباط اجتماعی و کلامی با یکدیگر برقرار نمایند.
پژوهشهای شهری و زیست محیطی نشان میدهد که استفاده کنندگان و عموم مردم خواستار چند منظوره بودن تجهیزات شهری و زیباسازی هرچه بیشتر آن هستند بطوریکه بصورت یک سمبل یا نماد و حجم شهری در آمده و متناسب با طراحی زیبای اتومبیلها و محصولات مدرن به توقعات زیبایی شناسانه مردم و نیازهای دنیای امروز نیز جواب دهد . به همین دلیل در سراسر جهان مطالعات و مسابقات بسیاری در زمینه طراحی بهینه مبلمان شهری صورت میگیرد.
اهمیت توجه به هویت و فرهنگ
با رشد شهرها و حومهها، گرایشی افراطی در یک شکل کردن چهره شهری به وجود آمده است، به گونهای که اغلب تفاوت کمی در روحیه مبلمان نقاط مختلف شهر یا حتی گاهی میان چند کشور دیده میشود. حال آن که هنوز هم جذابترین و به یاد ماندنیترین محلهها آنهایی هستند که با شکل و شمایل ویژه و مختص به خود در خاطرهها جای میگیرند و شاید از همین روست که در کوششهای جدید برای نوسازی و ساماندهی شهرها به این خصوصیات توجه بسیار میشود :
* از دیدگاه طراحان، انتخاب و طراحی مناسب مبلمان شهری، حفظ هویت مکان و نمود بیشتر آن را ممکن میسازد. این برخورد در احیای مناطق تاریخی و سنتی بسیار موثر است
* اگر دخالت در شهر به تزیینات سطحی محدود نشود ، باید میان بافت اجتماعی و فضای شهر توازنی ایجاد کرد.
* آنگاه که بافت اجتماعی مکانی تثبیت شده و در میان ساکنانش مفهوم شهر نشینی، ریشهای عمیق دواند، میتوان به ساختارهایی مکمل در سیما و منظر آن پرداخت و شرایط را برای حفظ محیط و رفاه اهالیاش مهیا کرد.
* به اتکای همین بافت اجتماعی تثبیت شده و ریشهدار می توان در مدت زمانی کافی و با روشی پویا، خیابانهای محله و شهر را به گونهای مجهز کرد که بازتاب فرهنگ آن باشد.
در حقیقت, فراهم آوردن امکان بهرهوری رفاهی و زیبایی شناختی از محیط زیست، به معنای ارج نهادن به زندگی و ارزشهای تمدن است .
یکی از دلایل مهم بی هویتی تهران، عدم توجه به تفاوتهای موجود بین فضاهای مختلف شهری، اکتفا نمودن به طرحهای یکنواخت و به اصطلاح استاندارد و پرداختن به ظرفیتهای مفهومی است بدون در نظر گرفتن ارزشهای زیباشناسی شهری و هنری , و بسنده نمودن به امکانات تولید وصنعت آنهم از نوع ابتدایی ترین آن.
ارزشهای عملکردی و زیباشناختی شهری، از طریق برخورد مجزا و مشخص با هر یک از فضاهای خرد و کلان ایجاد میشود.
پرداختن کلی به فضاهای شهری و همه چیز را با یک دید نگاه کردن بمعنای نفی تک تک ارزشها میباشد.
* شاید بنیادیترین اقدامی که میتواند در کنار ساماندهی مبلمان شهری، بافت شهر را از نظر کیفی به وضعیت مطلوب نزدیک سازد، رعایت موارد زیر باشد :
تهیه الگوها،
ضوابط قابل انعطاف و سنجیده برای بهسازی و توسعه،
آینده نگری هوشمندانه .
ما باید آینده نگری کنیم و آینده نگری نیاز به کوشش سه گانه دارد :
پژوهشگری / سیاستگزاری / برنامه ریزی .
مبلمان شهری
مقدمه و تعاریف کلی:شهر یک اثر هنری بزرگ است که آفرینندگانی به وسعت خود و به تعداد جمعیتش دارد «هدف غایی یک شهر ایجاد محیطی خلاق و پرورنده برای مردمی است که در آن زندگی می کنند» چنین محیطی با گوناگونی بسیار، آزادی انتخاب به افراد می دهد و زمینه خلاقیت را فراهم می آورد، فضای شهر حداکثر ارتباط را با مردم و زیستگاه پیرامونشان برقرار می سازد و تنها یک وسیله برای در اختیار گذاردن تمام این ها دردست دارد: امکانات مناسب شهری .
در فضای میان ساختمانها و بناها، عناصر مکملی نیاز است تا زندگی شهری را سامان بخشد، تجهیزاتی که همچون اثاث یک خانه، امکان زندگی را در فضای محصور میان سنگ و بتن و شیشه فراهم آورد. این اجزاء، جریان حرکت، سکون، تفریح و اضطراب را در شهر تنظیم می کنند و به آن روح می بخشند. اثاثه، تجهیزات یا مبلمان شهری، خیابانی یا فضای باز اصطلاحات رایج این تسهیلات و امکانات هستند. این تسهیلات در انگلستان بیشتر به «مبلمان خیابانی» و در امریکا به «مبلمان همگانی» با «مبلمان فضای باز» معروف هستند. « اثاثه، جمع اثاث به معنای وسایل و لوازم زندگی است. تجهیزات، جمع تجهیز، در مفهوم آراستن و بسیج کردن و بیشتر به وسایل و ساز و برگ نظامی اطلاق می شود. مبلمان واژه فرانسوی به معنای مجموعه اثاثه و دکوراسیون یک محل است.»
رایج ترین ترکیب فوق «مبلمان شهری» است که می تواند دربردارنده مفاهیم ضمنی نیز باشد. دامنه مفهومی و کاربردی این واژه بسیار گسترده است. مبلمان شهری به مجموعه وسیعی از وسایل، اشیاء، دستگاهها، نمادها، خرده بناها، فضاها و عناصری گفته می شود که چون در شهر و خیابان و در کل در فضای باز نصب شده اند و استفاده عمومی دارند، به این اصطلاح معروف شده اند.
امروزه مشکل اصلی تهران بزرگ در دو بعد حرکت شهری(سواره و پیاده) و مشکلات ادراک و رفتار در منظر شهری قابل بررسی است.
بنابراین وظیفه و مسئولیت خطیری برای برنامهریزی، ساماندهی، آرامسازی و بهسازی فضا و تجهیزات شهری بر دوش مسئولین، مدیران، طراحان و هنرمندان ایرانی می باشد.
ساختار برنامه ای که می تواند شهر را از هر دو بعد منظر شهری و حرکت در شهر ساماندهی نماید به دو بخش اصلی تقسیمبندی می شود:
1-طراحی محیطی و نمای شهری :
فضا سازی، محوطه سازی، کف سازی، پیاده راه سازی، نقاشی دیواری، مرمت، نورپردازی، پاکسازی جدارههای شهری و نما سازی، احیاء بافتهای با ارزش تاریخی، فرهنگی، معماری و کاربردهای شهری، آرامسازی و.....
2-مبلمان و تجهیزات شهری :
شامل کلیه ملزومات و اثاثیه شهری که در محیط شهر قرار می گیرند و بیش از یکصد عنوان تقسیم بندی می شود؛ از نرده و میلههای راه بند و روشنایی گرفته تا ایستگاههای اتوبوس، سرویسهای بهداشتی، تابلوها، بیلبوردهای تبلیغاتی، سطل زباله و پلهای عابر پیاده.
تقسیم بندی عناصر مبلمان شهری بصورتهای مختلفی عنوان شده ولی در کل میتوان انرا در چهارگروه اصلی معرفی نمود :
الف- مبلمان خیابانی
ب- مبلمان پارکی
ج- مبلمان ترافیکی
د- سازههای اطلاع رسانی و تبلیغاتی
امروزه تجربه و کاربرد عناصر شهری نشان داده که استفاده از تجهیزات و مبلمان مناسب تا چد میتواند اثر مثبتی بر روی شهروندان و استفاده کنندگان از محیطهای شهری داشته باشد. بطور مثال طراحی نشیمن مناسب به مردم این امکان را میدهد که در فرصتهای لازم از نشستن و دیدن فضای شهری لذت برده و حتی ارتباط اجتماعی و کلامی با یکدیگر برقرار نمایند.
پژوهشهای شهری و زیست محیطی نشان میدهد که استفاده کنندگان و عموم مردم خواستار چند منظوره بودن تجهیزات شهری و زیباسازی هرچه بیشتر آن هستند بطوریکه بصورت یک سمبل یا نماد و حجم شهری در آمده و متناسب با طراحی زیبای اتومبیلها و محصولات مدرن به توقعات زیبایی شناسانه مردم و نیازهای دنیای امروز نیز جواب دهد . به همین دلیل در سراسر جهان مطالعات و مسابقات بسیاری در زمینه طراحی بهینه مبلمان شهری صورت میگیرد.
اهمیت توجه به هویت و فرهنگ
با رشد شهرها و حومهها، گرایشی افراطی در یک شکل کردن چهره شهری به وجود آمده است، به گونهای که اغلب تفاوت کمی در روحیه مبلمان نقاط مختلف شهر یا حتی گاهی میان چند کشور دیده میشود. حال آن که هنوز هم جذابترین و به یاد ماندنیترین محلهها آنهایی هستند که با شکل و شمایل ویژه و مختص به خود در خاطرهها جای میگیرند و شاید از همین روست که در کوششهای جدید برای نوسازی و ساماندهی شهرها به این خصوصیات توجه بسیار میشود :
* از دیدگاه طراحان، انتخاب و طراحی مناسب مبلمان شهری، حفظ هویت مکان و نمود بیشتر آن را ممکن میسازد. این برخورد در احیای مناطق تاریخی و سنتی بسیار موثر است
* اگر دخالت در شهر به تزیینات سطحی محدود نشود ، باید میان بافت اجتماعی و فضای شهر توازنی ایجاد کرد.
* آنگاه که بافت اجتماعی مکانی تثبیت شده و در میان ساکنانش مفهوم شهر نشینی، ریشهای عمیق دواند، میتوان به ساختارهایی مکمل در سیما و منظر آن پرداخت و شرایط را برای حفظ محیط و رفاه اهالیاش مهیا کرد.
* به اتکای همین بافت اجتماعی تثبیت شده و ریشهدار می توان در مدت زمانی کافی و با روشی پویا، خیابانهای محله و شهر را به گونهای مجهز کرد که بازتاب فرهنگ آن باشد.
در حقیقت, فراهم آوردن امکان بهرهوری رفاهی و زیبایی شناختی از محیط زیست، به معنای ارج نهادن به زندگی و ارزشهای تمدن است .
یکی از دلایل مهم بی هویتی تهران، عدم توجه به تفاوتهای موجود بین فضاهای مختلف شهری، اکتفا نمودن به طرحهای یکنواخت و به اصطلاح استاندارد و پرداختن به ظرفیتهای مفهومی است بدون در نظر گرفتن ارزشهای زیباشناسی شهری و هنری , و بسنده نمودن به امکانات تولید وصنعت آنهم از نوع ابتدایی ترین آن.
ارزشهای عملکردی و زیباشناختی شهری، از طریق برخورد مجزا و مشخص با هر یک از فضاهای خرد و کلان ایجاد میشود.
پرداختن کلی به فضاهای شهری و همه چیز را با یک دید نگاه کردن بمعنای نفی تک تک ارزشها میباشد.
* شاید بنیادیترین اقدامی که میتواند در کنار ساماندهی مبلمان شهری، بافت شهر را از نظر کیفی به وضعیت مطلوب نزدیک سازد، رعایت موارد زیر باشد :
تهیه الگوها،
ضوابط قابل انعطاف و سنجیده برای بهسازی و توسعه،
آینده نگری هوشمندانه .
ما باید آینده نگری کنیم و آینده نگری نیاز به کوشش سه گانه دارد :
پژوهشگری / سیاستگزاری / برنامه ریزی .
دیوار چینی
1- دیواری که از آجر فشاری یا با سنگ مخلوط و یا با مصالح دیگر با ملات ماسه سیمان یا ماسه آهک ویا ملات باتارد چیده شده .
2- نمای دیوار را می توان از ابتدا با نما سازی خارجی پیوسته ساخته و به تدریج بالا ببرد بطوری که هر رگ آجر چینی قسمت جلوی کار آجر تراشیده گذارده و پشت آنرا از آجر فشاری یا مصالح دیگر می چینند.که ضخامت و مقاومت هر دیوار بستگی به نوع کار بری آن دارد .که در این ساختمان بیشتر دیوار چینی هابه وسیله آجر لفتون و آجر فشاری انجام گرفته.
نحوه شمشه گیری
ابتدا بالای یکی از گوشه های هر قسمت ساختمان را مقدم گرفته و یک کروم گچی به یک زاویه نصب می شود، سپس شاغولی آن کروم را به پایین ارتباط داده کروم دیگری به پایین متصل می سازد بعد خط گونیا 90 درجه را به زاویه های دیگر انتقال داده به طوری که عمل کروم بندی چهار گوشه هر قسمت را زیر پوشش دهد بعد ریسمانی به بالای هر قسمت روی کروم ها گرفته و هر دو متر یک کروم به زیر ریسمان به وجود آورده که این عمل پایین نیز انجام می شود بعد کروم های قسمت وسط و گوشه ها از بالا به پایین با شمشه چوبی یا آلومینیومی شمشه گچی گرفته روی کروم گچی که سرتاسر ارتفاع دیوار را در چند قسمت گرفته از ملات گچ و خاک یا ماسه سیمان می پوشانند.
فرش کف ساختمان
برای عمل فرش کف ابتدا در گوشه های هر قسمت یک قطعه سنگ ساییده شده یا موزائیک یک اندازه بطوریکه تراز روی چهار نقطه باشد قرارمی دهندسپس ریسمانی نازک و محکم به اضلاع بسته و خط گونیا 90 درجه را به گوشه ها انتقال میدهد.بعد ملات را کف آن پهن می کنند و کف را فرش می نمایند البته ریسمان ها را به ترتیب جا به جا می کنند .
نحوه اجرای خط گونیا معماری
ابتدا از گوشه ها دو ریسمان عمود بر هم بسته و 60 سانتی متر به یک طرف نشان گذارده ضلع همجوار را80 سانتیمتر علامت گذاری می کنیم در این حالت خط ارتباط بین این دو باید 100 سانتیمتر کامل باشد که در مغایرت ریسمان را جا بجا کرده تا نقطه 100 سانتیمتر تکمیل گردد.که در این صورت زاویه 90 درجه درست می شود .
قرنیز
بر روی فرش موزائیک یا سنگ قسمتهای ساختمان قطعه سنگی به دیوارنسب مس شودکه قرنیز نا میده می شود . تا شستشوی کف و تنظیم گچ کاری دیوار ها آسان گردد.که در بیشتر ساختمان ها این قرنیز حدود 10 سانتیمتر استفاده می شود که در این جا هم به همین صورت است.
سفید کاری با گچ
هر بنا اول شمشه گیری آستر می شود در اینصورت گچ آماده را پس از الک کردن با الکی که سوراخ های آن نیم میلیمترمربع است الک نموده و سپس حدود سه لیتر آب سالم در ظرفی ریخته گچ الک شده را با دو دست آهسته در آب می پاشند تا اینکه ضخامت گچ به روی آبها برسد بلا فاصله با دست گچ های داخل آن را مخلوط نموده که این عمل بدست شاگرد استاد کار انجام می شود بعد به سرعت استاد کار خمیر گچ را با ماله آهنی روی دیوار آستر شده می گشد و بلا فاصله یک شمشه صاف روی آن می کشد تا ناهمواری های آن روی دیوار گرفته شود.
کاشیکاری
.هنگام شروع نصب کاشی به این صورت اقدام می گردد ابتدا خمیری از خاک رس تهیه و آن را می ورزند این خمیر در ظرفی نزدیک دست استاد کار آماده می ماند سپس با گچ یا سیمان یا ماسه یا خاک رس کوبیده شده زیر رگه اول کاشی در یک ضلع کنار دیوار شمشه کاملا تراز به وجود می آورد تا امکان چیدن رگه اول کاشی به وجود آید.
دو عدد کاشی دو سر ضلع مو قتا با فاصله حداقل 1 سانتیمتر از دیوار قرار می دهند سپس ریسمانی نازک به بالای آن متصل نموده جلوی کاشی ها را از گل ورزیده شده موقتا بست می زنند بعد شمشه فلزی بسیار صاف جلوی کاشی در حال نصب قرار می دهند و بقیه کاشی ها را پشت شمشه چیده بعد با ریسمان کنترل می نمایند،
جلوی بند ها را از گل ورزیده شده کروم موقت گذارده سپس دوغاب سیمان رابه صورت رقیق محلول شده از ماسه پاک و سیمان معمولی آماده با ملاقه به آهستگی پشت کاشی ها را پر می کند تمام اضلاع را در رگ اول دور می گردانندتا امکان کنترل تمام زاویه ها وضلع ها ،گوشه ها و نبشه ها به عمل آیدکه چنان چه کنار ضلعی تکه های غیر استاندارد احتیاج شود کاشی های رگه اول را جا بجا نموده و تکه ها به کنار منتقل شود و دوغاب ریزی پشت انجام گیرد پس از کنترل اضلاع هر بنا رگه های دیگر را از اول شروع و انقدر تکرار می شود تا کاشیکاری در حد مطلوب به اتمام برسد پس از خودگیری کامل ملات کاشی ها دوغابی از رنگ کاشی با سیمان سفید ورنگ مشابه تهیه نموده و با پارچه یا گونی به لای بند ها مالیده و بعد از خشک شدن سطح کاشی ها را کاملا نظافت می نمایند ، در این هنگام نصب کاشی های دیواری خاتمه یافته و آماده فرش سرامیک کف می شود.
سرامیک کف
برای فرش کف سرویس هاپس از کنترل لوله گذاری ها و چک نمودن ایزو لاسیون و شیب سازی لازم برای آبروها زیر سرامیک یک پلاستر سیمانی تعبیه می شود تا اینکه 3 میلیمتر جای ملات برای نصب سرامیک باقی بماند سپس با توجه به این که پلاستر زیر بنا نباید خشک شود باید هر چه زود تر دوغابی از سیمان معمولی به ضخامت نیم سانتیمتر روی پلاسترها قرار داده و قطعات سرامیک آماده را در دوغاب غرق نموده تا شیره دوغاب به زیر درزهای سرامیک نفوذ کند و از این روی قطعات به پلاستر زیر چسبیده شود و روی سرامیک ها با شمشه و چکش های لاستیکی کوبیده و هموار گردد ، 24 ساعت بعد کاغذ روی سرامیک را نم زده و پس از خیس خوردن به وسیله پارچه ای جمع آوری و نظافت می گردد، در این حالت باید کنترل شود که چنان چه درزی از سیمان بر خوردار نشده و لای درز باز مانده باشد مجددا از سیمان دوغاب پر می شود ودرز ها با رنگ سرامیک به صورت دوغاب تزئین و چنان چه نیاز به بتونه کاری باشد
از سیمان سفید و رنگ خمیری تهیه و جاهای ناهموار درز ها را پر و نظافت می نماید .
چیدن آجرنما
آجر سفید یا رنگی زلال و اعلا که معمولا از بهترین خاک رس خالص به قطرهای 3، 4، 5، 6 ، سانتیمتر بدون مواد گیاهی یا آهکی و یا شنی پخته شده به نزدیک کار آجر تراش حمل می شود و سپس استاد کار آجر تراش با چند نفر شاگرد کار آموخته به وسیله دستگاه برش و تراش آجر ها را بریده و سپس آنها را به ظرف آب موجود وارد می کنند آجر ها حداقل دو ساعت درآب باقی می مانندکه چنانچه مواد آهکی داشته باشد شکسته و با سیراب شدن آن مقاومت و استحکام آجر بالا رفته وثابت خواهد ماند و نیز برای ساییدن لبه های تراشیده شده آماده می گردد. در خاتمه شاگردان با قطعه آجر دیگر روی نره های تراشیده شده را کاملا صیقل می دهند در این صورت خمیری زاییده شده از خود آجر به وجود می آید که به آن بتونه آجر می گویند با پرکردن سوراخ های نره های آجر به وسیله همان بتونه و کشیدن قطعه آجر دیگر تیزی ها و گوشه های آجر را صاف و هموار می کنند در این صورت آجر برای چیدن جلوی دیوار آماده است ولی بهتر است مصرف آن را به روز بعد موکول کنند تا در این فاصله کاملا خشک شود پس از خشک شدن آجرها شوره سفیدی روی آجر را می گیرد که می توان پس از چیدن و خشک شدن شوره ها آن را با پارچه ای از روی آجرها برداشت.
بند کشی آجر
پس از اتمام کل نما سازی با آجر ابتدا ماسه بادی دانه دار پای کار آماده داشته و به هر پیمانه ماسه دو پیمانه سیمان معمولی پرتلند اضافه می کنند وبا مقداری آب به صورت خمیر در آورده پس از نصب داربست برای زیر پای استاد کار بند کش خمیر را در ظرفی نزدیک کار برده با قلم فلزی باریک که عرض آن حد اکثر 10 میلیمتر و ضخامت آن 2 میلیمتر و سر آن نیز منحنی شده باشد ، وسط آن نیز زانویی خورده شده باشد پس از پوشاندن دستهای استادکاربا دستکش های لاستیکی سالم خمیر را کم کم روی کف دست چپ قرار داده و قلم نام برده را به دست راست گرفته دست چپ به زیر درز آجر از چپ به راست حرکت می کند و هم زمان دست راست با قلم فلزی خمیر را به لای درز جای داده پس از پیش رفتن حدود یک متر طول عمل را به درزهای زیر انتقال می دهد سپس از ابتدای هر درز با دست راست قلم را تا آخر ملات یکسره کشیده تا تشخیص داده شود درزها تمیز بند کشی شده و با قطعه پارچه ای لبه های آجر را تمیز می نمایند.
نصب سنگ نما
برای تزیین سنگ نما ضمن آماده شدن سنگ مورد دلخواه استاد کاران ماهر ابتدا جلوی دیوار ها را با قطعه سنگی کروم بندی و اضلاع دیواررا به صورت صاف و گونیا ریسمان بندی می کنند سپس رگه اول سنگ ها را شمشه گیری می کند بعد از ریسما ن بندی بالا و کنترل شاغولی آن سنگ های رگه اول را نصب می نماید و با گچ ساخته شده جلوی آن هارا از کروم های گچی موقت متصل میسازد ، سپس دوغاب سیمان ساخته شه از ماسه درجه یک و سیمان پرتلند را که با آب نیز محلول شده با ظرف قاشقی شکل پشت سنگ ها را پر می کنند. تردید نیست در پشت سنگ ها اتصالات آهنی به نام اسکوب نیز الزامی است چنانچه اسکوب انجام نگرفته باشد سنگ ها اتصال به دیوار آجری نداشته و امکان ریختن سنگ ها وجود دارد در این صورت باید رویل پلاک شود که آن نیز از نظرشکل خارجی زیبا نخواهد شد .
نمای سیمانی
برای تزیین نمای خارجی سیمانی ساختمان در اولین مرحله ملاتی از ماسه پاک نه چندان درشت آماده کرده یعنی چهار پیمانه ماسه و یک پیمانه سیمان معمولی پرتلند را با آب به صورت ملات مخلوط در آورده سپس همان گونه که در قسمت شمشه گیری گفته شد ابتدا بالای دو سر یک ضلع دیوار را کروم بندی و روی کروم ها را رسیمان کشیده وهر یک متر کروم به دیوار متصل می نمایند ،
سپس شاغولی کروم ها را به پایین دیوار داده عمل بالا را در پایین نیز انجام می دهند بعد فاصله کروم ها را از بالا به پایین با ملات ساخته شده فوق پرکرده وروی آن را شمشه کش می نمایند .
پس از اتمام کلیه کارها کروم بندی ها فاصله دو کروم را با همان ملات پر کرده شمشه صافی را از پایین به بالا روی ملات ها کشیده تا روی شمشه صاف کردن این عمل را آستر می نامند ، پس از تمام شدن کل طول دیوار خاک و پودر سنگ را با سیمان بطور نصبی مخلوط نموده یعنی برای سه پیمانه از دو مخلوط یک پیمانه سیمان سفید یا معمولی را با آب مخلوط کرده تاخمیری نسبتا رقیق تهیه شود سپس خمیر را با کمچه آهنی یا چوبی روی آسترها مالیده و با پاشیدن آن به وسیله قلم مو روی آن را با تخته ماله های چو بی ماساژ داده تا زیر تخته ها صاف و موج آن گرفته شود چنانچه بنا به تشخیص استاد کار احتیاجی به خط کشی وبه فرم های مختلف داشته باید پس از اتمام نرمه کشی ذکر شده آماده خط کشی و شیار زنی شده است پس از خاتمه یافتن کل آستر ونرمه کشی تزیین رویه آن با مصالح ورنگهای مختلف امکان پذیر است.
پارکت سازی
برای ساخت پارکت های چوبی یک بنا ابتدا روی موزائیک ها ویابتو ن زیر پارکت را با دستگاه های کف ساب ساییده وکاملا صیقل می نماید ونیزلبه های موزائیک ها را همواره نموده سپس با خمیری نظیر خمیرهای شیمیایی یا چسبی یا سیمانی یک قشرروی موزاییک ها را ماستیک نمودن و سپس با شمشه فلزی خیلی دقیق خمیر را جا بجا کرده وشمشه را روی آنها گردانیده تا اطمینان حاصل شود زیر پارکت ها کاملا صاف شده48 ساعت بعد روی خمیر خشک شده را صیقل داده و کاملاصاف می نمایند بعد پارکت های چوبی که به قالب های 25 ×25 سانتیمتر با تکه های دو و نیم سانتیمتر از چوب ملچ، ممرز و افرا ،گردو ، راش ، چنار و چوب فوفل و غیره تهی شده را با در نظرگرفتن راه چوب یعنی راه های راست و راه پود خلاف جهت یک دیگر در کارخانه نجاری و پارکت سازی به هم متصل گردیده وروی آن یک ورق کاغذ به طور موقت چسبانده آن را باچسبهای شیمیایی ویا گندمی روی کف می چسبانند برای اطمینان در چسبندگی کامل غلطک های سنگین را بر روی آن حرکت می دهند تا اطمینان حاصل شود پارکت کاملا بر روی زمین چسبیده است 48 ساعت آن روی پارکت ها را به وسیله ماشین سمباده که قطر قرص آن بزرگ باشد ساییده وتمام قطعات را با هم یکنواخت و یک رو ویک سطح می نمایند. پس از تمیز کردن روی پارکت ها و
برداشتن گردو خاک ناشی از کار روی آنها را کاملا با ماستیکی ترکیب شده از خاک اره نرم از جنس و رنگ همان چوب و چسب سفید یا سرشوم هم رنگ تنظیم شده است تمام سطح پارکت ها را پوشانیده به طوریکه تا نیم میلیمتر روی پارکت ها ماستیک بماند 44 ساعت بعد به وسیله ماشین سمباده که قرص آن بزرگ و از قطعات پارچه ی برخوردار باشدو نام این دستگاه پولیش قلمداد شده است با ماشین نام برده کاملا روی پارکت را صیقل داده تا اطمینان حاصل شود سطح پارکت ها کاملا یکنواخت و یک رنگ است .پس از برداشتن قشر روی آنها و نظافت سطح پارکت یک قشر سیلومات با تینر فوری 4. محلول گشته آنرا به منظور پرکردن چشمه ها با دستگاه پیستوله روی پارکت می باشندپس از خشک شدن سیلر مجددا با ماستیک گفته شده لکه گیری کرده و دوباره روی آن را پولیش می نمایند تا تشخیص داده شود زبری و پرز چوب ها گرفته و چشمه های آن نیز از سیلر پر شده است . برای پاشیدن قشر آخر رنگ لازم است در اولین مرحله درب ها وپنجره ها را بسته نگهداشت و کلیه راه نفوذ گردو خاک را مسدود نموده و پس از نظافت کردن کامل موقع زیر رنگ کیلر را با تینر فوری محلول ودر پیستوله های سالم ریخته و از یک سر پارکت به طور نازک یک قشر نیم میلیمتری روی کار می پاشند پس از اتمام رنگ پاشی کل سطح برای 24 ساعت درها را بسته نگهداشته سپس با دستگاه پولیش که دور قرص دایره آن از پارچه پوشیده شده باشد کل سطح پارکت را پولیش وصیقل داده تا تشخیص داده شود سطح پارکت ها کاملا نرم و رنگ شیشه ای روی آنرا گرفته است .
از این هنگام تا 48 ساعت نباید روی پارکت ها عبور نمود وپس از 48 ساعت کف ساختمان پارکت شده برای بهره برداری آماده است .
ایزولاسیون
برای ساخت بام ابتدا روی سقف بتونی را از هر گونه گچ تمیز کرده و نخست باید محل نصب ناودانها مشخص و پس از نصب نرده و یا دوره چینی با پوکه معدنی که یک نوع خاک سبک وزن است ویا از پوکه صنعتی که از ضایعات کارخانجات است را با مخلوط نمودن 5 پیمانه پوکه و1 پیمانه سیمان معمولی مخلوط با آب کروم بندیها انجام می پذپردو چنانچه پوکه در دسترس نبود میتوان از خرده های آجر یا خاک شن دار پرمی کنند . مهندس ناظر ساختمان مواظب است مقاومت را با احتساب به وزن مصالحی که برای شیب سازی مصرف می نماید قوی تر بگیرد .پس ازاتمام کروم بندی و در نظر گرفتن شیب آبروها وسط کروم ها را از همان پوکه وسیمان پر می نمایند و روی آن را با شمشه و ریسمان مسطح و کنترل می کنند بعد از آماده شدن پشت بام تا 48 ساعت برای خود گیری سیمان مصرف شده آب پاشی لازم است .بعد از آماده شدن شیب سازی ایزالاسیون انجام می شود .
ایزولاسیون قیری
بهترین ایزولاسیون برای بام ها در این زمان مخصوصا وضع جوی ایزولاسیون گونی قیری می باشد .قیر را با حرارت لازم رقیق نموده و روی بام می مالندسپس گونی های سالم درجه یک را از پائین به بالا چسبانیده می شود .نصب این گونی ها از بالا به طرف ناودانها هدایت می شود .لایه گونی دوم خلاف جهت یعنی چنانچه لایه زیر طولی چسبانده شده باشد لایه رو عرضی انجام می گیرد وگونی ها مجددا با قیرآغشته می گردند و پس از کنترل کلیه درز ها وبندهای گونی ها در این هنگام آماده آسفالت ریزی یا موزائیک می باشد.
ایزوگام ورقی
ورق لاستیکی شکل به صورت لوله در بازار موجود است . پس از کنترل کلی و ریسمان کشی لوله ایزولاسیون را از یک سر روی بام می چسبانند سپس با چراغ حرارت دهنده درزها را با هم جوش می دهند و با خمیر روی بام را لکه گیری نموده تا امکان آزمایش آبگیری بام را میسر سازد .
آزمایش بام
برای اطمینان کامل در سلامت بام معمار می توانددهانه ناودانها را با گل رس ورزیده شده یا ملاتی دیگر گرفته و روی بام را به صورت استخر آب گذارده 24 ساعت بعد اگر رطوبت به زیر سقف سرایت نکندایزولاسیون معتبر است .
تیرچه بلوک
برای اجراء سقف تیرچه بلوک ابتدا تیرچه های ساخته شده از میله گرد آجدار و زیر آن از فوندوله های سفال یا بتون است را به بالای ساختمان حمل می نمایند سپس زیر تیرچه ها به فاصله های حداکثر
120سانتیمتر چوب کشی نموده و به وسیله شمعها فلزی یا چوبی بار سقف به زمین منتقل می شودسپس بلوکه های که از سفال یا سیمان و ماسه تهیه شده است در فاصله تیرچه ها چیده می شود و وسط دهانه را مقداری که نبایداز کل عرض دهانه کمتر باشد بالا گرفته این بالازدگی به منظور خستگی بتون سقف در نظر گرفته می شود و آن را در اصطلاح معماری چتر می گویند چتر فوق پس از چند سال خستگی بتون و تحمل فشار به صورت صاف در خواهد آمد در پایان آرماتور تقسیم فشار در جهت خلاف تیرچه روی بلوکه ها با فاصله حداقل 40 سانتیمترنصب ورودی سقف را از بتون سالم پر می سازند تا موقعی که روی بلوکه ها بتون ریزی شود .هنگام بتون ریزی نیز ویبراتوربرای ارتعاش و دفع هوای بتون الزامی است و اگر نبود با قطعه چوبی به صورت تخماق به بتون ضربه می زنندتا هوای بتون خارج شود و نیز فشرده گردد. بتون نام برده تا 12 روز نیاز به آب پاشی دارد و هنگامی که ترک های سطحی روی بتون دیده شود به وسیله دوغاب سیمان پر می شود ترک ها نیز به مقاومت سقف آسیبی نمی رساند .
سقفهای کاذب
سقف کاذب یعنی سقف دوم که در مقابل فشار ضعیف ساخته می شود و معمولا زیر طاق به وجود می آید زیرا کانال کشی ها لوله های برق و غیره از زیر سقف عبور می نماید به این منظور شاخه های فلزی از سقف به پائین ارتباط داده می شودبعد ازاتمام وکنترل کلیه کانالها لوله ها وغیره با آهن های سپری یا نبشی یک سقف کاذب زیر کانالها به وجود می آورندکه آنها نیز به نوبه خود به شاخه های پائین آمده متصل می گردد. پس از کنترل آهن کشی ها تورفلزی مخصوص بنام رابیز را با سیم های نرم آرماتور بندی به آهن کشی های سقف کاذب پیوسته می سازند در خاتمه روی آن را از یک قشر خاک و گچ به ضخامت حداقل یک سانتیمتر می پوشاننددر این صورت زیر سقف کاذب شمشه کاری می شود وسقف را برای سفید کاری و گچ بری آماده می سازند .
آگوستیک
برای ایجاد سقف آگوستیک یعنی طاق دوم ابتدا میله های فلزی را از سقف به پا ئین ارتباط می دهندو سپس چوب های که باید از چوب روسی پخته شده تهیه گردد و آنها را با اندازه مشخصی به زیرکانال ها با قطعات فلزی ارتباط می دهندچون اندازه تقریبی آگوستیک ها 40 ×40 سانتیمر می باشد پس فاصله چوب ها از وسط تا آکس به اندازه آگوستیک ها تقسیم می شودو برای انجام این کار از چوب ها ریسمان کشی شده که کاملا دقت در عمل لازم است پس از کنترل آگوستیک هاکه معمولاجنس آنهاازمقوا ،پلاستیک، یونولیت،پلاستوفوم وغیره است و دراشکال گوناگون سوراخدارویانقشه های برجسته تهیه شده را با میخ های سنجاقی بی کله زیر چوب ها نصب می نمایند.
اصطلاحات معماری
ترانشه ،پی کنی و شیار زنی دیوارها را ترانشه می گویند.
شالوده ،شفته ریزی و پر کردن زیردیوارها راشالوده می گو یند .
مثنی ،سنگ چینی وبالاآوردن کف از روی زمین را مثنی می گویند
ازاره ،دور پائین هر ساختمان چه در داخل وچه در خارج تا یک متری ازاره نامیده می شود .
درگا،به دربهای ورودی چوبی درگاه می گویند .
پاشنه ،لولا های زیر و بالای لنگه درب پاشنه نام دارد .
پکتفه ،قطعات آجریاخشت را برای یکنواخت کردن دیوار با ملاتی مناسب به دیوار می چسبانند و روی آن را یکنواخت میکنند را پکتفه می گویند .
اندود یاپلاستر، به ملاتی که روی دیوارها مخصوصا منابع مالیده می شود اندود یا پلاسترمی گویندکه ازسیمان وخاکه سنگ وماسه تهیه می شود.
آهک سیاه ،ملات مخلوط شده از آهک شکفته و خاکستر ولوئی گیاهی آبرا آهک سیاه می گویند که بجای ملات سیمانی در منابع استفاده می شود.
اسکوپ ، به قطعات فلزی که به پشت سنگ متصل می سازند وسنگ را به دیوار مربوط می کنند اسکوپ می گویند.
کروم ، به قطعه نشان گچی یا گلی ویا سیمانی که برای منظم نمودن اضلاع ودستور شمشه گیری گذارده وسر مرکز نما سازی دیوار وکف می باشد کروم می گویند .
ملات باتارد
از اختلاط آهک و سیمان وماسه ملاتی بدست می آیدکه ملات باتارد می گویند.مقاومت این ملات در صورتی که آجر آن کاملا شاداب وپس از انجام کار آب پاشی شده باشد بهترین ملات تشخیص داده شده است .برای تهیه ملات باتارد بهتر است تمام مواد متشکله را با هم مخلوط نموده و بعد آب به آن اضافه شود و پس از به هم زدن و اختلاط قابل استفاده است . آهک شکفته آن باید الک شود و درملات سیمان از زمان اختلاط تا 3 ساعت قابل مصرف می باشد و پس از این زمان فاسد شده و قابل مصرف نیست ولی ملات باتارد تا 5 ساعت خودگیرمی شودزیرا مواد آهنی و گچی داخل سیمان ازبین می رود ونقش ملات این است که بدون این که باعث تضعیف ساختمان شود فضاهای خالی را پر می کنددر ضمن سیمان بدون ماسه قابل مصرف نیست ولی وجودماسه برای خودگیری سیمان لازم است چون سیمان بدون شن وماسه خودگیری نخواهد شد چنانچه سیمان به تنهای استعمال گردد پس از 24 ساعت به صورت ورقه ورقه در می آید و متلاشی می گرددپس سیمان وماسه در مصرف با هم لازم هستند .
چکیده :
یکی از هدفهائی که همواره در رشته های مهندسی معماری ، عمران ، مکانیک و ریاضی مورد توجه قرار گرفته ، دست یافتن به فرمهای ساختمانی است که در نوع خود از جنبه هائی بهترین و کاملترین طرح می باشند . امروزه نیز در جوامع مختلف توجه بیشتری به مسائل یافتن بهترین فرم از نظر هندسی و فیزیکی معطوف گشته بنحویکه این سلسله مطالعات خود رشته های خاص را بوجودآورده که به بهینه سازی درساختمان معروف است .
فرمهای ساختمانی را که از این لحاظ در طبقه خود دارای بالاترین قابلیت های مکانیکی و یا بالاترین ارزشهای اقتصادی هستند ، فرمهای بهینه می گویند ، که در این مقاله به بحث کیفی در مورد فرمه ای ساختمانی بهینه پرداخته و به ارائه نمونه هائی از این فرمها مانند : کم وزنترین فرمهای خرپائی ، کم وزنترین شبکه های تیری ، قوی ترین فرمهای ساختمانی فشاری و فرمهای بهینه رفتاری خواهیم پرداخت .
واژگان کلیدی : فرمهای ساختمانی، بهینه سازی، خرپای میچل، تیر شبکه ای، بهینه رفتاری
مقدمه :
با توجه به انواع فرمها و ارزش های مختلف آنها برای دست یافتن به فرم های بهینه ، مسائل مهندسی زیادی را باید مطرح و حل کرد و این مطلب خود در قرون متمادی پیوسته مورد تحقیق و بررسی محققانه درجهان قرار گرفته است . امروزه نیز در ج وامع مختلف توجه بیشتری به مسائل یافتن بهترین فرم به لحاظ هندسی و فیزیکی معطوف گشته ، به طوریکه این سلسله مطالعات خود رشته ای خاص را ایجاد کرده که به بهینه سازی ساختمانهای( Structural Optimization) معروف است . فرمهای ساختمانی را که از این نظر در نوع خود دارای بیشترین قابلیت های مکانیکی و یا بالاترین ارزش های اقتصادی می باشند فرمهای بهینه (( Optimal Forms می گویند.
در سال 1869 کلرک ماکسول( Klerk Maxwell ) تئوری فرمهای مقاوم با حد اقل وزن را بنیانگذاری کرد و در سال 1904 میچل( Michell ) تئوری عمومی فرمهای مقاوم را با حداقل وزن تعمیم داده و آنرا برای بدست آوردن چندین فرم خرپا با حداقل وزن بکار برد . از آن زمان تا به حال محققین زیادی با استفاده از این اصول فرمهای دیگری را نیز بدست آورده اند . در این مقاله ما به بحثی کیفی در مورد فرمهای ساختمانی بهینه خواهیم پرداخت و نمونه هایی از این فرمها را ارائه می دهیم.
1- کم وزن ترین فرم های خرپایی
یکی از معیارهای اصلی برای سنجش درجه تکامل فرمهای ساختمانی اینست که فرم ضمن ارضا ء شرایط مکانیکی ) تعادل ، پایداری، مقاومت و ارتجاع ( از نقطه نظر اقتصادی نیز نسبت به فرمهای نظیر دارای برتری باشند .
مصرف کم مصالح ) سبک وزن ( یکی از موازین اقتصادی است ، و سؤالی که همواره در تاریخ تکامل علم مکانیک و کاربرد آن در انتخاب فرمهای ساختمانی از نقطه نظر های علمی و مهندسی مطرح گردیده هدف یافتن فرم و یا فرمهای ی بوده است که در میان طرحهایی با قابلیتهای مکانیکی مشابه از همه سبکتر باشند .
فرمهایی که پس از مطالعات طولانی بدست آمده و تا حدود زیادی جوابگوی این نیاز هستند بنام یکی از مبتکران اولیه این طرحها شهرت یافته و بنام خرپاهای میچل( Mitchell Trusses ) خوانده می شوند . در این مقاله چندین نمونه از این فرمها را که برای انتقال نیروها به لحاظ مکانیکی کاملترین و در عین حال کم وزن ترین فرم ساختمانی هستند ، مورد بررسی کیفی قرار می دهیم….
به مجموعهای از ذرات سنگی که از کمترین تخلخل برخوردارند و دانههای آن توسط دوغابی از سیمان به هم چسبیده باشند، بتن (Concreate) گفته میشود. به زبان دیگر ، بتن متشکل از یک جسم پرکننده (مصالح سنگی) و یک جسم چسبنده (آب و سیمان یا دوغاب سیمان) است. بتن به دلیل کارائیهای مثبتی که دارد، امروزه به عنوان یکی از پر مصرف ترین مصالح ساختمانی در آمده است.
حدود 80 درصد وزن بتن از مصالح سنگی ارزان قیمت درست شده است.
با تغییر نوع و مقدار سیمان و مصالح سنگی و انجام برخی اعمال فیزیکی و شیمیایی میتوان بتنهایی با خواص کاملا متفاوت تهیه کرد.
با کمترین مخارج میتوان قطعاتی با اشکال مختلف از بتن تهیه کرد.
تهیه و تولید بتن را میتوان به صورت مکانیزه انجام داد. به این وسیله میتوان قدرت تولید بتن و کیفیت آن را افزایش و قیمت تمام شده آن را کاهش داد.
ویژگیهای مهم بتن شامل مقاومت ، وزن ، قابلیت کار و دوام است که از این میان مقاومت از اهمیت خاصی برخوردار است. مقاومت بتن بیش از همه به عواملی مانند نوع و مقدار سیمان ، کمیت و کیفیت آب مصرفی ، مشخصات فیزیکی و شیمیایی مصالح سنگی ، نحوه ساختن و عمل آوردن بتن و بالاخره نوع و سن بتن بستگی دارد.
مقدار کم بتن را معمولا بطور دستی میسازند. بتن را اغلب در حمل ساخته و مصرف میکنند. در مواردی نیز بتن در کارخانه ساخته شده و توسط کامیون به محل مصرف حمل میشود. بتن را بهتر است پس از ساختن هرچه زودتر مصرف کرد. برای اینکه بتن شکل مورد نظر را به خود بگیرد از قالب استفاده میشود. پس از آنکه بتن در قالب ریخته شد، باید آن را متراکم نمود (عمل آورد) تا مقاومت آن افزایش یابد. بتن سخت را در لایههای متوالی 15 الی 20 سانتیمتری در قالب میریزند و با تخماق میکوبند تا به اصطلاح عرق کند. بر اثر این عمل دانههای سنگی در کنار هم جفت و جور شده و هوای موجود در بتن به صورت کف (شیر بتن) به سطح آن میآید.
برای دستیابی به بتن مناسب باید هوای آن ، تا 3 درصد حجم بتن کاهش یابد. بتنهای دارای حجم زیاد را با لرزاندن از داخل متراکم میکنند. به این صورت که خرطوم لرزانندهای را داخل بتن نموده و آن را جابجا میکنند. گرما در گرفتن و سخت شدن بتن اثر زیادی دارد. در گرما بتن زود میگیرد و سخت میشود. در مقابل در دمای صفر درجه سانتیگراد دوغاب سیمان نمیگیرد و سخت نمیشود. بتن را در دماهایی تا 5 درجه سانتیگراد میتوان ساخت، به شرط آنکه تا 4 روز دمای آن از 5 درجه کمتر نشود. بتن سازی در نقاط سرد سیر بوسیله گرم کردن مصالح صورت میگیرد.
بتن ترکیبی از سیمان ، آب و مصالح خرده سنگی (شن و ماسه) است که به نسبتهای متناسب بطور دستی یا مکانیکی با یکدیگر مخلوط شده است.
سیمان مادهای است پودری شکل که در کارخانه تهیه شده و بر اثر آبگیری سخت میشود. سیمانها انواع مختلف دارند که معروفترین آنها سیمان پرتلند است. سیمان پرتلند فرآوردهای است که عمدتا از مخلوط کردن سنگ آهک و خاک رس بدست میآید.
آبی که در ساختن بتن مصرف میشود، باید عاری از مواد مضر برای بتن باشد. در این رابطه مقدار سولفاتهای آب نباید از یک گرم در لیتر بیشتر باشد. آب گندآبها و فاضلاب شهرها برای ساختن بتن مناسب نیست. آب مصرفی نباید خاصیت اسیدی زیاد داشته و PH آن نباید کمتر از 4 باشد. مقدار آب بکار رفته در بتن متغیر است و به عوامل مختلف بستگی دارد. غلیظ بودن بتن ، درشتی ذرات سنگی ، صاف بودن سطح دانهها ، کروی بودن ذرات سنگی ، سردی هوا و وجود رطوبت در آن مقدار آب لازم را کاهش میدهد. در مقابل رقیق بودن بتن ، ریز و خشک بودن ذرات سنگی ، گرمی هوا ، ناصافی سطح دانهها و گوشه داری آنها مصرف آب را افزایش میدهد.
امروزه در تهیه بتنها دامنه گستردهای از مواد طبیعی و مصنوعی بکار گرفته میشوند. از این میان شن و ماسه طبیعی بهترین و پرمصرفترین مصالح هستند. مصالح دانهای بکار گرفته شده در بتن در درجه اول شن و ماسه طبیعی و پس از آن سنگ شکسته یا مخلوطی از آنهاست. یکی از دلایل عمده عدم استحکام کافی و تخریب زود رس بتن ، استفاده از مصالح دانهای نامرغوب است. بطور کلی ذراتی مناسباند که تمیز ، بدون پوشش سطحی ، دارای دانه بندی مناسب ، محکم و بادوام و عاری از مواد آلوده کننده باشند. علاوه بر آن ، این مواد باید قادر باشند بطور مناسبی در مقابل تغییرات فیزیکی و شیمیایی محیط مقاومت نمایند.