تنش های سیستم نوبتکاری

چکیده درحال حاضر بخش قابل توجهی از سیستم های تولیدی به نوبتکاری (SHIFT WORK) اختصاص داشته و به تبع آن توجه به وضعیت کارکنــان نوبتکار اهمیت بالایی پیدا می کند. در ایران نیز صنایعی چون نفت، پتروشیمی و سیمان در بخش تولیدی و بیمارستانها، فرودگاه و نیروی انتظامی در بخش خدمات از این سیستم ها استفاده می کنند. از سوی دیگر مشکلاتی مانند تنش شغلی، خستگی، نارضایتی از کار و... در شرایط نوبتکاری بروز بیشتری دارد. نوشتار حاضر ضمن معرفی اجمالی سیستم های نوبتکاری و عوامل تنش زا و کاهنده رضایت شغلی ناشی از چنین شرایطی به بیان راهکارهای بهبود شرایط کاری و رضایتمندی کارکنان نوبتکار باتوجه به تجربیات دیگر کشورها می پردازد.

سیستم نوبتکاری
سیستم نـــــوبتکاری عبارت است از دوره های زمانی که در 24 ساعت شبانه روز، افراد به کار مشغول هستند، یعنی 8 ساعت شیفت صبح، 8 ساعت شیفت عصر و 8 ساعت شیفت شب و یا دو شیفت 12 ساعته. این سیستم در بخش تولید در جاهایی که نظام تولیدی پیوسته است، مانند پالایشگاهها، صنایع پتروشیمی، کارخانه های سیمان و... و در بخش خدمات مانند بیمارستانها، نیروی انتظامی، فرودگاهها و... به کار می رود(5).

شیفت های کاری به دو صورت ثابت و چرخشی است. در نوبتکاریهای کشورهای آمریکا و کانادا حدود 42 درصد افراد نوبتکار از سیستم نــوبتکاری متغیر (چرخشی) استفاده می کنند(7). طبیعی است در نوبتکاری ثابت عده ای همیشه شب کار خواهند بود و این مضرات زیادی برای آنها به همراه خواهد آورد. محدودیتها و اقتضائات خاص نوبتکاری باعث شده تا هر کسی در این سیستم ها دوام نیاورد و مدیران را بر آن داشته تا درمورد بهبود وضعیت و شرایط شغلی افراد به فکر فرورفته و راهکارهایی را ارائه دهند. مطالعاتی که توسط هارینگتون انجام شده نشان می دهد فقط 10 درصد افراد از نوبتکاری لذت می برند و بقیه به نحوی با آن می سازند و گاهی راهی به جز نوبتکاری ندارند(9).

در این سیستم ها، خستگی، واماندگی، کسالت، انزوا، امراض روحی و روانی و بیماریهای جسمی و بسیاری مسائل دیگر شایع و رایج است. مطالعات انجام شده در صنایع پتروشیمی نیز نشان می دهد رضایت شغلی کارکنان بخش عملیاتی از رضایت شغلی بخش ستادی کمتر است و اختلاف آنها معنی دار است.

هرچند سیستم نوبتکاری به استفاده هرچه بیشتر و بهتــر از ماشین آلات و تولید بیشینه می انجامد، اما نباید فراموش کرد که معایب و مضراتی هم دارد که به طور خلاصه می توان آنها را به صورت زیر برشمرد:

الف) شیفت های ثابت: همانگونه که در بالا اشاره شد، در اینگونه موارد عده ای دائماً نوبتکار شبانه خواهند بود و کارهای شبانه، ساعت بیولوژیک بدن را، که زمان خواب، زمان غذا خوردن و زمان استراحت را تعیین می کند، به هم می زند و این وضعیت عوارض بسیاری دارد. ازطرف دیگر علاوه بر اختلال در سیستم خواب افراد، برنامه ارتباطات با خانواده و دیگر اقوام و آشنایان نیز مختل می شود. کم خوابی، کم اشتهایی و بیماریهای قلبی و حالت انزوا و گوشه گیری از دیگر علائم مشاهده شده در بین شب کاران است (5).

ب) شیفت های متغیر و چرخشی: دو نوع شیفت چرخشی داریم: شیفت چرخشی جلوگرد (FORWARD ROTATING SHIFT) که به صورت شیفت صبح شیفت
عصـــــــر شیفت شب می چرخد و شیفت چرخشی عقب گرد (BACKWARD ROTATING SHIFT) که عکس حالت اول انجام مـــی گیرد. مطالعات نشان می دهد رضایت شغلی و راحتی کارکنان در سیستم چرخش جلوگرد بیشتر از عقب گرد است.
درکل، در این سیستم ها همه افراد نوبتکار به نحوی در مشکلات سهیم می شوند و تبعات منفی شیفت ثابت وجود ندارد اما ازطرف دیگر مشکلات عدیده ای چون به هم خوردن ریتم شبانه روزی، تنش، عوارض بهداشتی - ایمنی و کم خوابی را نیز به همراه دارد(8). به هرحال در هر نوع از نوبتکاری معایب و مزایایی است و مدیر باید براساس تصمیم گیری و اهداف یکی را برگزیند.

جدای از این مباحث، پاره ای از مشکلات به ساختار سازمانی و شرایط محیط کار و تناسب آن با سیستم نوبتکاری برمی گردد و مدیر می تواند به راحتی آنها را با اتخاذ تدابیری مرتفع گرداند. ایـــن پیشنهادات درقالب توصیه هایی خواهدآمد.

عوامل به وجود آورنده فشار عصبی و تنش درکار
عوامل تنش زا تقریباً در زندگی همه افراد وجود دارد. محیط کاری نیز بنابه شرایط خود بی بهره از چنین عواملی نیست. اگر این عوامل خارج از کنترل کارکنان باشند به آسیبهای جدی منجر خواهندشد. لذا ضرورت دارد مدیران بویژه در نظامهای نوبتکاری، این عوامل و منابع استرس را شناخته و آنها را رفع یا کنترل کنند. عوامل به وجود آورنده تنش به دو دسته فیزیکی و سازمانی تقسیم می شوند:

عوامل تنش زای جسمی و فیزیکی: شامل صدا و دمای بیش از حد بالا یا بیش از حد پایین، لرزشهای شدید و یا حتی سیستم شیفتی چرخشی و متغیر می شود.

عوامل تنش زای سازمانی: شامل مواردی چون خستگی، یکنواختی و عدم تنوع در کار، عدم رضایت شغلی، عدم امنیت شغلی، ابهام در مسئولیت، انزوا، میزان ریسک و خطر شغل است(2).

به نظر می رسد در صنایع نوبتکار امکان وقوع هر دو نوع عوامل وجود دارد و شاید نارضایتی کارکنان تاحدی به این مسائل مربوط باشد. اگر بخواهیم به صورت بسیار خلاصه عوارض و تبعات بهداشتی - ایمنی ناشی از بروز و دوام تنشهای شدید ومزمن در بین کارکنان را برشماریم، می توان گفت: بیماریهای قلبی، فشارخون بالا، امراض گوارشی، جوشهای پوستی، تنگی نفس، اختلالات عصبی و روانی، عدم تعادل در برقراری ارتباطات سودمند، خستگی، واماندگی، غیبت و جابجایی، اعتیاد به موادمخدر و مشروبات الکلی، افزایش ضایعات و تصادفات در کار و بسیاری موارد دیگر نمونه هایی هستند که مانع از تحقق اهــــــــــــداف سازمان و افراد می شوند (2).در رابطه با استرس کاری چند نکته قابل توجه است:

الف) در شناسایی تنش شغلی چند فاکتور زیر باید مدنظر باشد:
عوامل و علل تسهیل کننده تنش؛
محل بروز استرس؛
تناوب و شدت عوامل تنش زا؛
گستردگی مشکل.
ب) در شناخت و تشخیص تنش شغلی به شاخصهایی چون میزان بیماری، مرخصی های پزشکی، نرخ جابجایی، گزارشهای بخش ایمنی و بهداشت و دعاوی خطرات شغلی باید توجه کرد.

ج) همکاری مدیران و کارکنان در کنار هم برای از بین بردن مشکلات لازم و ضروریست و بدون هریک از این دو، مشکل کماکان برجای خود باقی خواهدماند.
د) لازمست هرچند ماه یکبار ارزیابی دقیقی از وضعیت پرسنل نوبتکاری و مشکلات ایشان به عمل آید.
حال سوال اینجاست که باتوجه به عوامل تنش زا در سازمانها، چه راهکارها و پیشنهــــادهایی برای مدیران صنایع نوبتکار دررابطه با برطرف کردن یا کاهش تنش و مشکلات در سیستم نوبتکاری می توان داشت، که ازطریق آنها نه تنها شرایط شغلی ارتقا و بهبود یابد، بلکه رضایت شغلی کارکنان بخش عملیاتی و نوبتکاری بالا رود. از این حیث ما به بیان مشکلات سیستم های نوبتکاری پرداخته و راه حلهایی را نیز پیشنهاد می کنیم.

1 - خستگی: در 88 درصد شرکتهای نوبتکار آمریکا و کانادا، خستگی و افسردگی ناشی از کار، جزء مشکل ذکر شده است. این عامل که ناشی از یکنواختی، عدم تحرک، تکراری بودن کار، نیاز به دقت زیاد، تنش زا بودن کار است در سیستم های نوبتکاری شایع است (7).

2 - عوارض جسمی: که ناشی از به هم خوردن چرخه شبانه روزی کارکنان است و در نوبتکاریهای چرخشی نیز دیده می شود عبارتند از:
بیماریهای قلبی؛
ناراحتیهای گوارشی مانند کم اشتهایی، زخم معده و...؛
دیابت؛
اعتیاد به سیگار، موادمخدر و مشروبات الکلی؛
فشار خون بالا؛
اختلالات روانی؛
انزوا.
3 - استرس کاری
4 - عدم رضایت شغلی و احساس حقارت و خودکم بینی
5 - آسیب پذیری درمقابل مشکلات جسمی و روحی
6 - اختلال در روند تعامل و برقراری ارتباط با دیگران ازجمله خانواده (5).
پیشنهادات برای مدیریت سیستم نوبتکاری
حال به طرح و ارائه توصیه ها و پیشنهادهایی برای رفع مشکلات و مـــوانع پیش گفته در محیط کار وکم کردن عوارض منفی ناشی از نوبتکاری می پردازیم:
- وضعیت و شرایط نور، غذاخوری و تفریح و سرگرمی افراد بهبود یابد؛
- درصورت امکان هر فرد بیش از دو شیفت شبانه پشت سر هم نداشته باشد؛
- درصورت امکان هر فرد بیش از دو شیفت شبانه دوازده ساعته پشت سرهم نداشته باشد؛
- تقسیم روزهای مرخصی و تعطیلی بین شیفتها، یعنی از جمع کردن روزهای مرخصی بپرهیزید زیرا احتمال تصادفات بالا می رود؛
- اجازه استراحت، تفریح و ارتباط با کارکنان دیگر را به افراد بدهید؛
- کارکنان را در ابتدای امر نسبت به عوارض احتمالی نوبتکاری مطلع سازید
و مورد سبک زندگی خاص نوبتکاری را اعم از وعده های غذایی، شیوه خواب، ورزش و... به ایشان آموزش دهید؛
- اصول ارگونومی را در محیط کار برای افراد اجرا کنید؛
- توصیه ها و نکات بهداشتی را به صورت پوستر در اطراف سازمان بچسبانید و هم در پاکتهای حقوق و دستمزد، برای کارکنان بفرستید؛
- در بین کار اجازه خواب کوتاه به کارکنان بدهید. چه اینکه هم اکنون حدود 48 درصد کارخانه ها و شرکتهای نوبتکار، به افراد اجازه خواب در بین کار و در زمان استراحت و تفریح را می دهند (7)؛
- بـــرای نوبتکاران بویژه کسانی که شبها کار می کنند محیطی را فراهم سازید که به فعالیت و نرمش و ورزش بپردازند؛
- از بی سیم در شیفت شبانه استفاده کنید تا امنیت و برقراری ارتباط سریع تسهیل گردد؛
- معاینات سالانه دقیقی از کارکنان به عمل آورید؛
- سیستم نوبتکاری چرخشی جلوگرد (روز، عصر، شب) را به جای نوبتکاری چرخشی عقب گرد (روز، شب، عصر) جایگزین کنید؛
- برای شیفت های مختلف، پاداشهای مختلفی را قرار دهید. برای شیفت شب میزان پاداش را بیشتر کنید؛
- برنامه ایمنی دررابطه با رفتار افراد را به اجرا درآورید؛
- گروههای ایمنی تشکیل دهید که مسائل شیفتهای مختلف را بررسی کنند؛
- در محیط کار استریو با موسیقی ملایم یا رادیو نصب کنید؛
- مواد آموزشی نوبتکاران را افزایش دهید؛
- تدبیری بیندیشید که مدیران بخش منابع انسانی، عصرها و شبها بیشتر حضور داشته باشند؛
- درکنار قهوه و چای، تغذیه شکلاتهای مقوی در برنامه قرار دهید؛ - از اضافه کاریهای زیادی پرهیز کنید؛
- گاهی خط را بدون اطلاع قبلی تعطیل کنید _(البته اگر هزینه آن بالا نیست) و افراد را به نحوی موردنوازش قرار دهید. مثلاً آنها را به استخر شنا ببرید یا پاداش به ایشان بدهید؛
- به افرادی که یک فصل را بدون غیبت در کار شرکت کرده اند پاداش خوب بدهید؛
- به افرادی که از شیفت روز به شیفت شب بروند پاداش خوب اعطا کنید؛
- اتاقهایی برای «چرت بین کار» با صندلیهای راحت و محیط ساکت آماده سازید(10)؛
- اجازه دهید افراد شیفتهای خود را با هم جابجا و یا معامله کنند؛
- کارکنان را در تصمیم گیریها دخالت دهید؛
- در برخی آموزشها از کارکنان برای آموزش استفاده کنید؛
- خبرنامه ای حاوی تذکر نکات مهم و مفید برای کارکنان نوبتکار منتشر سازید؛
- از سری برنامه های کمک به کارکنان برای سازگار کردن افراد با عوامل تنش زا استفاده کنید؛
- از چرخش شغلی بین نوبتکاران برای افزایش تنوع، کــارایی و رضایت شغلی استفاده کنید (3 و 10)؛
البته کارکنان هم باید توصیه های زیر را جدی گرفته و اجرا کنند تا وضعیت کاری و روحی آنها بهبود یابد.
البته به کارکنان نیز توصیه می گردد نکات زیر را جدی گرفته و اجرا نمایند تا وضعیت کاری و روحی آنها بهبود یابد:
- محل بسیار آرام و ساکتی برای خواب خود درنظر بگیرید و سعی کنید هر نوع عامل ایجاد صوت و به هم زننده آرامش را از اطراف خود حذف نمایید.
- اگر جــزء نوبتکاران بویژه شب کاران هستید به ورزش و تمرینات بدنی روزانه توجه بیشتری داشته باشید. حداقل پیاده روی، چرخیدن در اطراف، فعالیت با دوستان را از دست ندهید.
- حتماً رژیم غذایی تایید شده ای را تنظیم کرده و براساس آن جلو بروید. سعی کنید همیشه از سبزیجات و میوه های تازه استفاده کنید.
- در سر کار برای خود تنوع ایجاد کنید، مثلاً گاهی قدم بزنید، گاهی به دستشویی رفته و آبی به صورت بزنید و نفسی تازه کنید. به نوار یا رادیو گوش دهید.
- با خانواده خود آخر هفته ها به مسافرت و گردش رفته و کمبود ارتباطات را جبران کنید.
- بعداز شیفت شبانه بلافاصله به رانندگی نپردازید.
- کمتر از قرصهای خواب آور استفاده کنید، به عبارت بهتر خود را به آنها عادت ندهید.
- تاحد امکان از اضافه کاری بلافاصله بعد از شیفت بپرهیزید (5).
نتیجه گیری
تعداد بسیاری از شرکتها و سازمانهایی که ازسیستم های نوبتکار به طور موقت یا دائمی بهره می برند، مشکلات مرتبط با منابع انسانی نوبتکاران بویژه در زمینه رضایتمندی ایشان، وجود روشها و راهکارهای تجربه شده در دنیا جهت ارتقا بهره وری و رضایتمندی، همه بر استفاده از چنین راهکارهایی که برخی از مهمترین آنها در این مقاله موردبررسی قرارگرفته، دلالت می کند

ایمنی برای شروع کار کشاورزی

 

مسایل ایمنی برای شروع کار کشاورزی

<>

در ابتدا لازم است بدانید که بر طبق آمار اداره ملی ایمنی (National safety council) که بر حسب آمار مرگ و میر کارگران به دست آمده است کشاورزی یکی از خطرناک ترین صنایع دنیا درایالات متحده شناخته شده است.افرادی که در مزارع کار می کنند شامل صاحبان مزارع اپراتور ها خانواده های کارگران و کارگران اجاره ای پنج برابر بیشتر ازسایر نیرو های کار حتی کارگران معدن در معرض خطرات جانی هستند.علاوه بر 1200 حادثه مهلک که در سال 1992 برکارگران کشاورزی وارد شده و در آمار ثبت شده است تخمین زده میشود که تعداد واقعی این حوادث به بیش از 140000 حادثه میرسد.اگر شما عملیات زراعی را با دقت و به طور حرفه ای انجام دهید می توانید براحتی از وقوع حادثه در مزرعه تان جلوگیری کنید.اولویت اول در ممانعت از بروز تصادفاتی است که در تمام مزارع اتفاق می افتد.از آنجایی که کارهای کشاورزی به صورتی است که محیط کار و زندگی کشاورز در کنار هم است آگاهی از مسایل ایمنی هم برای کشاورزان و هم برای خانواده های آنها ضرورت دارد.
در این مقاله سعی بر این است که نکاتی گفته شود که شما را از خطرات آگاه کند و اساسی ترین راه های حذف و اجتناب از آنها ذکر شود.هر چند ممکن است خطراتی در کار کشاورزی وجود داشته باشد که در اینجا ذکر نشده باشد ولی شما باید از اطلاعات وجزئیات بیشتری در مورد خطرات موجود در تمام مزارع و مزرعه خود آگاه باشید.این اطلاعات را می توانید از دفترچه راهنمای ماشین آلات به دست آورید و یا از کارشناسان ادارات کشاورزی و متخصصان ذانشگاهی کمک بگیرید.

تراکتورها

<>

تراکتور ها پر مصرف ترین ماشین ها در تمام مزارع هستند و بیشتر از هر عامل دیگری باعث صدمات کشنده در مزارع می شوند . گردش تراکتور و حرکت محور آن باعث بیشترین حوادث کشنده در کشاورزی می گردد.
دلایل ایجاد چنین تصادفاتی عبارتند از:
شاخه ها- مجراهای آب- سوراخ ها یا کنده های درخت
هدایت تراکتور در سطوح لغزنده- حمل بارهای سنگین- دور زدن با سرعت بالا- تکان های نا مناسب
از دست دادن کنترل در اثر کشیدن بار به دنبال تراکتور یا تصا دفات در خیابان.
مهمترین راه برای پیشگیری از ایجاد تصادفات با تراکتور این است که هر تراکتور یک ساختار حفاظتی داشته باشد(ROPS) و کمربند ایمنی محفظه بسته شود.
سقوط از روی تراکتور ها دومین دلیل ایجاد تصادفات است. بسیاری از مصدومین کودکان هستند.ناظرینی که دیدن آنها برای اپراتور مشکل است نیز در خطر هستند.به همین دلیل نباید
به هیچ شخصی جز اپراتور اجازه سوار شدن روی تراکتور را داد. آگاهی از موقعیت تمامی ناظرین و دور نگه داشتن کودکان از محل های کار نیز باید رعایت شود. تراکتور ها و سایر ماشین آلات کاربردی در کشاورزی همیشه باید مجهز به چراغ ها وابزار روشنایی مناسب باشند.

حیوانات

<>

حیوانات بزرگ مزرعه مسئول ایجاد بسیاری از صدمات در مزارع پرورش حیوانات وتولید لبنیات می شوند.گاوهای نر می توانند ناگهان به یک شخص حمله کنند و باعث جراحات کشنده ای شوند.بنابراین هرگز نباید به آنها اعتماد کرد.حیواناتی که تازه وضع حمل کرده اند نیز قویا از کودک جوان خود دفاع می کنند چنین حیواناتی حتی اگر بسته شده باشند نیز می توانند به راحتی خود را رها کنند.محل نگه داری حیوانات باید طوری طراحی شده باشد که کمترین فرصت را برای صدمه زدن به آنان بدهد.

انبارها

<>

ساختمان انبار هایی مثل انبار دانه واگن های حمل دانه سیلو ها و مخازن کود ها نیز می توانند باعث ایجاد حادثه شوند.هیچ شخصی نباید در حین تخلیه بار در انبار دانه وارد شود.خروج دانه ها به سمت پایین ممکن است باعث کشیده شدن شخص به سمت پایین شود.حرکت دانه ها به سمت پایین می تواند باعث اغفال و خفه شدن کودکان شود.خطر اصلی سیلو ها به دلیل گاز سیلو است که از دی اکسید نیتروژن ساخته شده است.گاز سیلو به شدت شش و ریه را می سوزاند و باعث انباشته شدن سیال مرگباری در سیلوها می گردد. گاز سیلو سنگینتر از هوا می باشد بنابراین می تواند جایگزین اکسیژن شده و به جای آن تنفس شود.
حداقل دو تا سه هفته بعد از پر شدن سیلو ها نباید اجازه ورود به آن داده شود. این زمان مصادف است با تشکیل حداکثر مقدار گاز سیلو.سیلو ها باید قبل از ورود تهویه گردند.بسیاری از سیلو ها بدون منفذ طراحی شده اند به همین دلیل اکسیژن در آنها بسیار کم است. در یک چنین سیلو هایی نباید بدون ذخیره هوا یا تهویه کامل سیلو وارد شد.
انبار کودها نیز در اثر تجزیه کودها گازهایی ایجاد می کنند.سولفید هیدروژن دی اکسید کربن آمونیاک و گاز متان از ترکیبات اولیه تشکیل دهنده این گازها هستند.سولفید هیدروژن گازی با سمیت بالا است . دی اکسید کربن خفه کننده و آمونیاک نیز تحریک کننده و سوزش آور می باشد.متان می تواند باعث انفجار گردد.سولفید هیدروژن و دی اکسید کربن سنگین تر از هوا هستند و در انبار ذخیره کود در قسمت پایین قرار می گیرند. بدون ماسک های تنفسی نباید هرگز وارد انبار ذخیره کود شد. بهم زدن کودها نیز باعث جایگزینی گازها شده و برای انسان و حیوان به شدت خطرناک است.انبار کودها باید در مقابل ورود تصادفی یا غیر مجاز افراد کاملا ایمن و حفاظت شده باشد.

مواد شیمیایی

<>

مواد شیمیایی زیادی ممکن است در مزرعه استفاده شود.بسته به نوع عملیات اجرایی آنها این مهم است که دستورالعمل استفاده از آنها( MSDS(Material safety data sheet را مطالعه کنید.این برگه خطرات احتمالی ناشی از مصرف این مواد و سایر اطلاعات مهم مثل نحوه حمل ونقل و دفع آنها را درخود دارد.از قرار گرفتن در معرض موادشیمیایی به شکل حاد(شدید- یکبار) و مزمن (مداوم-مدت زمان زیاد) باید اجتناب شود.قرار گرفتن در معرض آفت کش ها به شکل حاد می تواند منجر به مسمومیت های کشنده و شدید گردد. بلعیدن تصادفی تمیز کننده های خط لوله ها و کانال ها توسط بچه ها منجر به سوختگی و مسمومیت می گردد.جریان هوای حاوی انیدراز آمونیاک می تواند باعث کوری گردد.تماس با مواد شیمیایی و آفتکش ها ریسک سرطان را بالا می برد.تماس با مواد شیمیایی از طریق بلعیدن(خوردن توسط دست آلوده) تنفس تماس پوستی و تماس از طریق چشم است.وجود ابزارهای محافظتی شخصی شامل دستکش ماسک لباس مناسب و....در موقع تماس با مواد شیمیایی مهم است.انبار مناسب برای ذخیره مواد شیمیایی و مراحل دفع آنها باید با دقت کافی صورت بگیرد تا ازصدمه به کودکان و افراد غیر مجاز ومحیط زیست جلوگیری شود.

صدمات تنفسی

سر وصدا

خطوط فشار قوی و الکتریسیته

ایمنی بچه ها در مزارع

<>

بچه ها در مزارع به شدت آسیب پذیر هستند. وقتی خانه و محل کار در کنار هم باشند بچه ها اغلب به محل کار وارد میشوند.حدودا 175 تا 300 کودک هر ساله در ایالات متحده در اثر حوادث مرتبط با محیط کار کشاورزی می میرند.
بچه ها در حال بازی کردن یا قدم زدن داخل مزارع در حالی که والدینشان سرگرم هستند دچار حادثه می شوند. 0 همچنین در موقع هدایت ماشین آلات یا انجام سایر کارهای مزرعه در خطر هستند.
خیلی مهم است که والدین کار ی را به کودکان محول کنند که با فیزیک آنها و همچنین احساسات و هیجانات آنها سازگار باشد.بچه ها باید آموزش لازم را برای کاری که به آنها محول می شود داشته باشند.نبایدبه محل های پر خطر وارد شوند.سوار شدن روی تراکتور در حالی که اپراتور با آن کار می کند بازی کردن در محلهای کار به نحوی که قابل رویت برای اپراتور نباشند می تواند حادثه ساز باشد.

سر خوردن و افتادن

تعمیرات نگه داری و ساخت

<>

یک کشاورز ممکن است در اثر استفاده نادرست ونگه داری نامناسب ابزارها یا در حین تعمیر آنها دچار حادثه شود.
استفاده از جک ها و سایر ابزارهای بلند کننده بدون محکم کردن یا تثبیت آنها می تواند با عث سقوط کشاورز شود.ابزارهای محافظتی برای چشم ها و سایر اجزای بدن ضروری است.گودال ها نیز در صورت عدم تسطیح می توانند خطر ساز باشند.باید درحین کار بر روی ساختمان های داخل مزارع از داربست و کمر بند ایمنی استفاده کرد.

خلاصه

بر طبق آمار کشاورزی خطرناک ترین صنعت در ایالات متحده است.ممکن است شما روی مقدار زیادی از پول و وقت خود سرمایه گذاری کنید ویقینا نمی خواهید با درگیر شدن با حوادث جدی سرمایه خود را ازبین ببرید تحقیق و مطالعه روی حوادثی که ممکن است در مزارع اتفاق بیافتد و حذف یا کاهش آنها مهمترین چیزی است که شما نیاز دارید.آموزش درست تمام کسانی که در مزارع کار می کنند حتی اعضای خانواده نیز ضروری است.این مقاله تنها برای شروع است شما باید دستورالعمل ماشین بسیاری از کشاورزان در اثر افتادن از نرذبان ها سقف ها درو کن های علوفه یاسایر مکان های بلنددچار حادثه می شوند.
باید نردبان ها در سیلو هائ انبار دانه دور از دسترس اطفال قرار داده شوند تا از استفاده غیر مجاز ممانعت گردد.ساختار یا بقای سقف ها باید با ابزارهای مناسب و ایمن ساخته شود.پله ها راه پله ها و محل های عبور در اطراف مزارع شامل پله ها و سطوح روی ماشین آلات باید پاک وتمیز نگه داشته شوند تا باعث سر خوردن یا افتادن نشوند.
خطوط فشار قوی خطر جدی برای اپراتور هایی است که با ماشین های بلند کار میکنند.حرکت مته های دستی اطراف خطوط فشار قوی نیز خطر ساز است.بهترین راه برای جلوگیری از مشکل این است که خطوط فشار قوی را دور از محیط کار نصب یا دفن کنید.محیط های مرطوب اطراف مزارع به این معنا است که سیم ها جعبه تقسیم برق و صفحه های کلید نیز باید برای این شرایط مناسب باشند.
قرار گرفتن در معرض صداهای بلند و دنباله دار به مدت طولانی باعث از دست دادن شنوایی در کشاورزان می شود.
از صداهای بلند تر از 85 دسی بلdb باید دوری کنید. تراکتورهای بدون محفظه کاهش دهنده صدا اغلب نزدیک 100 دسی بل صدا ایجاد میکنند.این در حالی است که محفظه های قدیمی تراکتورها بدون حفاظت کننده های مناسب در مقابل صدا بوده و معمولا سطح صدا و لرزش را افزایش می دهند.سر وصدا حتی اگر قابل تشخیص هم نباشد می تواند منجر به کاهش شنوایی گردد.آزمایشات نشان داده که کودکانی که در معرض این صداها هستند دچار کم شنوایی پیش رس می گردند.
علاوه بر خطرات تنفسی وابسته به مواد شیمیایی گازهای حاصل از کود و سیلو خطرات تنفسی دیگری نیز ممکن است در یک مزرعه وجود داشته باشد.قرار گرفتن در معرض کپکها در سیلو یا غبار دانه ها می تواند منجر به بیماری های تنفسی کوتاه مدت مثل Organic Dust Toxic Syndrome شود. گرد و غبار حاصل از دانه ها در انبار غله باعث برونشیت یا مشکلات تنفسی می شود.گرد وغبار و یا سایر ذرات ریزی که در ساختمان مخصوص حیوانات مزرعه وجود دارد باعث ایجاد بیماری های تنفسی متعددی می شود.تهویه مناسب و داشتن ابزارهای حفاظتی مناسب جزو حداقل کارها ی لازم برای جلوگیری از این گونه صدمات است.

قوانین چهارده گانه ایمنی در کار با لیفتراک

قوانین چهارده گانه ایمنی در کار با لیفتراک

قانون اول: گواهینامه

کسانی که به عنوان راننده لیفتراک در کارخانه‌های صنعتی استخدام می‌شوند، باید دارای گواهینامه ویژه رانندگی با لیفتراک باشند. این گواهینامه باید در تمام مدت کار همراه راننده باشد.

قانون دوم: بررسی

راننده لیفتراک باید پیش از شروع به کار و سوار شدن به لیفتراک، کلیه قطعات و تجهیزات لیفتراک را مطابق با چک لیستی که به این منظور از قبل تهیه شده است، کنترل کرده و در صورت مشاهده هر گونه نقص آن را به سرپرست اطلاع دهد.

قانون سوم: توجه به علایم رانندگی

بازرسان ایمنی باید با بررسی مسیرهای عبور و مرور وسایل نقلیه و انسان‌ها، تابلوها و علایم هشداردهنده و ایمنی را در محل مناسب نصب کنند. راننده لیفتراک موظف است به این علایم توجه کرده و در مسیرهایی که تردد لیفتراک ممنوع است، رانندگی نکند.

قانون چهارم: پارک صحیح

راننده باید لیفتراک را در محل مناسب پارک کند و سپس موانعی برای جلوگیری از حرکت کردن ناگهانی لیفتراک در مقابل چرخ‌ها قرار دهد.

قانون پنجم: رانندگی صحیح

راننده لیفتراک باید از حرکت کردن، توقف کردن، چرخیدن و یا تغییر مسیر دادن ناگهانی اجتناب کند. در صورت رعایت نکردن این نکات، احتمال بروز حوادثی مانند برخورد با موانع، منحرف شدن و یا افتادن بار بسیار زیاد است.

قانون ششم: کفش و دست خیس یا روغنی ممنوع

راننده لیفتراک نباید با دست‌های خیس یا روغنی و همچنین کفش‌های خیس و یا روغنی رانندگی کند. در این صورت احتمال اینکه کنترل فرمان از دست راننده خارج شده و حادثه رخ دهد، زیاد است.

قانون هفتم: استفاده نادرست ممنوع

راننده لیفتراک اجازه ندارد فرد دیگری را به وسیله شاخک‌های لیفتراک بالا ببرد. فراموش نکنید که لیفتراک‌ها به این منظور طراحی نشده‌اند.

قانون هشتم: سوار شدن بر لیفتراک بدون سقف ممنوع

لیفتراک باید دارای یک کابین راننده با درجه ایمنی بالایی بوده و در قسمت سقف آن نیز حفاظ مناسب وجود داشته باشد.

قانون نهم: حمل بار غیرایمن ممنوع

راننده لیفتراک نباید بارهایی را جابه‌جا کند که احتمال سقوط شان زیاد است. همواره باید از پالت‌هایی با‌اندازه مناسب برای حمل بارها استفاده کرد. بارها را نباید به وسیله یک شاخک لیفتراک حمل کرد و همواره باید مرکز ثقل بارها میان دو شاخک قرار بگیرد.

قانون دهم: حمل بار بیشتر از ظرفیت لیفتراک ممنوع

انواع لیفتراک‌ها برای حمل بارهایی با وزن‌های مشخص طراحی شده‌اند. چنانچه از یک لیفتراک با ظرفیت سه تن برای حمل باری به وزن چهار تن استفاده شود، احتمال بروز حادثه بسیار زیاد است. برای جلوگیری از چنین وقایعی لازم است وزن بارها به طور تقریبی مشخص شوند.

قانون یازدهم: راندن روی سطوح لغزنده ممنوع

در مواقع بارندگی و یا پاشیدن روغن، سطح مسیرهای عبور و مرور لغزنده است. در چنین مواقعی و به خصوص در شیب‌ها کنترل لیفتراک بسیار سخت می‌شود و احتمال بروز حادثه بسیار زیاد است.

قانون دوازدهم: ایستادن زیر بار معلق ممنوع

راننده لیفتراک نباید به افراد دیگر اجازه دهد تا از زیر بارهایی که توسط لیفتراک بالا رفته‌اند، عبور کنند و یا در آنجا توقف داشته باشند. ممکن است به هر علتی بار سقوط کند و موجب مرگ یا جراحت شدید برای افراد شود .

قانون سیزدهم: بالا بردن بار سنگین‌تر از ظرفیت لیفتراک ممنوع

در قانون یازدهم گفتیم که حمل بار‌های خیلی سنگین ممنوع است. قانون سیزدهم نیز می‌گوید بالا بردن بار خیلی سنگین نیز ممکن است باعث شود لیفتراک به سمت جلو خم شده و ایجاد حادثه کند.

قانون چهاردهم: بیرون پریدن هنگام چپ شدن لیفتراک ممنوع

راننده لیفتراک نباید هنگامی‌که به هر علتی لیفتراک چپ می‌شود به سمت بیرون حرکت کرده یا خود را پرت کند. در این مواقع بهتر است با جمع کردن زانوها و فروبردن سر به پایین و میان دست‌ها، در کابین بماند.

آیین‌نامه‌ پیشگیری‌ و مبارزه‌ با آتش‌ سوزی‌ در کارگاه‌ها

آیین‌نامه‌ پیشگیری‌ و مبارزه‌ با آتش‌ سوزی‌ در کارگاه‌ها

به تفکیک فصل این‌ آیین‌نامه‌ مشتمل‌ بر 86 ماده‌ و 6 تبصره‌ به‌ استناد ماده‌ 47 قانون‌ کار تدوین‌ و در سی‌ و پنجمین‌ جلسه‌ شورایعالی‌ حفاظت‌ فنی‌ مورخ‌ 4 شنبه‌ 1/6/1340 به‌ تصویب‌ نهایی‌ رسیده‌ و قابل‌ اجراست‌. ماده 47 قانون کار سابق به استناد مصوبه جلسة مورخ 12/5/83 شورای عالی حفاظت فنی به ماده 85 قانون کار مصوب آبان ماه 1369 تغییر یافته است. ماده‌ 1: به‌ موجب‌ ماده‌ 47 قانون‌ کار آیین‌نامه‌ مربوط‌ به‌ پیشگیری‌ و مبارزه‌ با آتش‌ سوزی‌ در کلیه‌ کارگاه‌ها به‌ شرح‌ زیر تدوین‌ می‌گردد. فصل‌ اول‌ - وسایل‌ پیشگیری‌ و مبارزه‌ با آتش‌ سوزی‌ ماده‌ 2 : کلیه‌ کارگاه‌ها باید دارای‌ وسایل‌ و تجهیزات‌ کافی‌ پیش گیری‌ و مبارزه‌ با آتش‌ سوزی‌ بوده‌ و در تمام‌ ساعات‌ شبانه‌ روز اشخاصی‌ را که‌ از تعلیمات‌ لازم‌ بهره‌مند و به‌ طریقه‌ صحیح‌ استعمال‌ وسایل‌ و تجهیزات‌ مربوطه‌ آشنا باشند در اختیار داشته‌ باشند. تبصره‌ 1-  در نقاطی‌ که‌ مراکز آتش‌ نشانی‌ وجود دارد کارگاه‌ها باید وسیله‌ ارتباط‌ با مراکز مزبور را در اختیار داشته‌ باشند. تبصره‌ 2-  هر کارگاه‌ باید گزارش‌ کلیه‌ آتش‌ سوزی‌های‌ کوچک‌ و بزرگ‌ خود و مواد و وسائلی‌ که‌ برای‌ اطفاء آن‌ به کار رفته‌ و میزان‌ خسارت‌ مالی‌ وارده‌ را به‌ اطلاع‌ مرکز آتش‌ نشانی‌ محل‌ و اداره‌ کل‌ بازرسی‌ کار برساند. ذخیره‌ آب‌ ماده‌ 3 : برای‌ خاموش‌ نمودن‌ حریق‌های‌ احتمالی‌ در هر کارگاه‌ باید آب‌ با فشار کافی‌ تأمین‌ گردد و در صورت‌ عدم‌ وجود ارتباط‌ با لوله‌ کشی‌ شهر از لحاظ‌ تأمین‌ آب‌ با نظر مقام‌ صلاحیت‌دار و پیش‌بینی‌ حداکثر وسعت‌ آتش‌ سوزی‌ در کارگاه‌ به‌ تهیه‌ ذخیره‌ آب‌ کافی‌ اقدام‌ شود. لوله‌ها و شلانگهای‌ آب‌ آتش‌ نشانی‌ ماده‌ 4 : لوله‌های‌ اصلی‌ آب‌ آتش‌ نشانی‌ و شلانگاه‌ بایستی‌ پیوسته‌ آماده‌ برای‌ استفاده‌ بوده‌ و به‌ نحوی‌ قرار گرفته‌ و یا محافظت‌ شود که‌ حرکت‌ وسائط‌ نقلیه‌ صدمه‌ای‌ به‌ آنها وارد نیاورد و در مواردی‌ که‌ بر حسب‌ ضرورت‌ شلانگاه‌ در عرض‌ جاده‌ یا معبر وسائط‌ نقلیه‌ عبور داده‌ می‌شود بایستی‌ پلهای‌ مخصوص‌ برای‌ محافظت‌ آنها تهیه‌ و بر روی‌ آنها گذاشته‌ شود تا عبور وسائط‌ نامبرده‌ از روی‌ پلهای‌ مذکور انجام‌ گرفته‌ و آسیبی‌ به‌ شلانگها و در نتیجه‌ اختلالی‌ در کار مبارزه‌ با آتش‌ سوزی‌ وارد نیاید. ماده‌ 5 : برای‌ جلوگیری‌ از یخ‌ زدن‌ آب‌ در لوله‌های‌ اصلی‌ و شلانگها در زمستان‌ باید اقدامات‌ احتیاطی‌ از قبیل‌ دفن‌ و عایق‌ پیچی‌ لوله‌های‌ اصلی‌ و خالی‌ کردن‌ شلانگها پس‌ از استعمال‌ و غیره‌ به عمل‌ آید و در نقاط‌ سردسیر که‌ احتمال‌ انجماد آب‌ در مخازن‌ و لوله‌ها بیشتر است‌ بایستی‌ مخازن‌ آب‌ زیرزمینی‌ بوده‌ و از تلمبه‌ استفاده‌ گردد. و شیرهای‌ آب‌ باید حداقل‌ در عمق‌ 25 سانتی متر در حوضچه‌های‌ مخصوص‌ قرار داده‌ شود و دریچه‌ سرپوش‌ آنها عایق‌ و آب‌ بندی‌ شده‌ تا آب‌ برف‌ و باران‌ در داخل‌ آنها نفوذ ننماید. تبصره‌ -  برای‌ جلوگیری‌ از انجماد آب‌ در شیرهای‌ آب‌ آتش‌ نشانی‌ شیر احتیاط‌ آن را باید در طی‌ زمستان‌ هفته‌ای‌ یک‌ مرتبه‌ باز و آب‌ موجود را تخلیه‌ نمود. ماده‌ 6 : برای‌ اطمینان‌ از حاضر به کار بودن‌ لوله‌های‌ اصلی‌ آب‌ آتش‌ نشانی‌ آزمایش‌ ماهیانه‌ آنها جهت‌ تمیز شدن‌ از رسوبات‌ و گل‌ لای‌ ضروری‌ می‌باشد. ماده‌ 7 : کلیه‌ سرقفل‌ها در شلانگها و لوله‌های‌ آب‌گیری‌ لوله‌های‌ آب‌ آتش‌ نشانی‌ در کارگاه‌ها باید حتی‌ المقدور از نوع‌ و اندازه‌ ای‌ که‌ در مرکز آتش‌ نشانی‌ محل‌ به کار می‌رود انتخاب‌ شود. تا در صورتی‌ که‌ از مرکز مذکور استمداد شود اشکالی‌ پیش‌ نیاید.3 4 ماده‌ 8 : شلانگهایی‌ که‌ برای‌ اطفاء حریق‌ در محوطه‌ باز کارگاه‌ها بکار برده‌ می‌شود بایستی‌ اقلاً از شلانگهایی‌ به‌ قطر 5/63 میلیمتر (5/2 اینچ‌) و سر لوله‌های‌ به‌ قطر از 19 تا 4/25 میلی متر (از       تا 1 اینچ‌) با در نظر گرفتن‌ فشار آب‌ انتخاب‌ گردد. ماده‌ 9 : شلانگهایی‌که‌ در داخل‌ ساختمان‌ برای‌ مبارزه‌ با حریق‌ به کار برده‌ می‌شود بایستی‌ از نوع‌ شلانگهای‌ قرقره‌ اقلاً از 4/25 تا 4/44 میلیمتر یا (1 تا        1 اینچ‌) و سر لوله‌های‌ به‌ قطر از 5/9 تا 7/12 میلیمتر (         تا        اینچ‌) با در نظر گرفتن‌ فشار آب‌ انتخاب‌ گردد. ماده‌ 10 : شلانگهای‌ آتش‌ نشانی‌ را پس‌ از هر مرتبه‌ استعمال‌ باید کاملاً از آب‌ خالی‌ نمود و شلانگهای‌ آستر لاستیکی‌ را باید اقلاً هرسه‌ ماه‌ یک‌ مرتبه‌ آزمایش‌ نمود. استعمال‌ آب‌ ماده‌ 11 : در مواردی‌ که‌ مقادیر زیادی‌ مایعات‌ قابل‌ اشتعال‌ و انواع‌ مختلف‌ روغن‌ها و رنگ‌ها و امثال‌ آن‌ یا گردهای‌ آلی‌ قابل‌ اشتعال‌ در معرض‌ حریق‌ قرار گرفته‌ باشد به‌ هیچ وجه‌ نباید مبادرت‌ به‌ استعمال‌ آب‌ کرد مگر آن که‌ به‌ صورت‌ پودر استعمال‌ شود. ماده‌ 12 : در مواردی‌ که‌ تجهیزات‌ الکتریکی‌ دارای‌ جریان‌ الکتریسیته‌ هستند و دچار آتش‌سوزی‌ می‌شوند باید از خاموش‌ کننده‌های‌ سودا اسید و مولد کف‌ و همچنین‌ استعمال‌ آب‌ اکیداً خودداری‌ گردد. ماده‌ 13 : در مواردی‌ که‌ پودر فلزات‌ قابل‌ اشتعال‌ مانند پودر آلومینیوم‌ یا پودر منیزیم‌ و غیره‌ در معرض‌ حریق‌ قرار گیرد و همچنین‌ موادی‌ نظیر کربور دو کلسیم‌ و غیره‌ که‌ با ریختن‌ آب‌ روی‌ آنها ممکن‌ است‌ گازهای‌ قابل‌ اشتعال‌ و قابل‌ انفجار و یا مضره‌ از آنها متصاعد گردد از استعمال‌ آب‌ بایستی‌ به کلی‌ احتراز نمود. ماده‌ 14 : در محل‌ ورود و داخل‌ ابنیه‌ کارخانجات‌ و مؤسساتی‌ که‌ یک‌ یا چند نوع‌ از مواد مشروحه‌ در ماده‌های‌ 11، 12 و 13 وجود دارد باید نوع‌ آن‌ مواد را روی‌ تابلوی‌ مخصوص‌ آگهی‌ نمود و ضمناً وجود چنین‌ موادی‌ را باید به‌ مرکز آتش‌ نشانی‌ محل‌ که‌ ممکن‌ است‌ در صورت‌ بروز آتش‌ سوزی‌ از آن‌ استمداد شود اطلاع‌ داد. دستگاه‌های‌ ثابت‌ آب‌ پاش‌ خودکار و انواع‌ دیگر آن‌ ماده‌ 15 : در کارگاه‌ها و مؤسساتی‌ که‌ برای‌ مبارزه‌ با حریق‌ دستگاه‌های‌ ثابت‌ آب‌ پاش‌ خودکار به کار برده‌ می‌شود شیرهای‌ اصلی‌ کنترل‌ آب‌ این‌ دستگاه‌ها باید در تمام‌ اوقات‌ باز نگاهداشته‌ شود و فقط‌ به‌ دستور یک‌ شخص‌ مسؤول‌ می‌توان‌ شیرهای‌ مذکور را برای‌ قطع‌ نمودن‌ جریان‌ آب‌ در داخل‌ دستگاه‌ها بست‌. ماده‌ 16 : شیرهای‌ مذکور در ماده‌ (15) بایستی‌ مجهز به‌ اسباب‌ الکتریکی‌ خودکار صوتی‌ بوده‌ تا در صورت‌ بسته‌ شدن‌ به‌ اتاق‌ متصدی‌ مربوطه‌ اعلام‌ خطر شود. ماده‌ 17 : فاصله‌ سر آب‌ پاشهای‌ خودکار از اشیاء مورد حفاظت‌ و سایر نقاط‌ اطراف‌ آنها باید از 60 سانتی متر (12 اینچ‌) کمتر نباشد. ماده‌ 18 : دستگاه‌های‌ ثابت‌ خودکاری‌ که‌ با کف‌ یا انیدرید کربنیک‌ و غیره‌ برای‌ خاموش‌ کردن‌ مواد قابل‌ احتراق‌ و اشتعال‌ در کارگاه‌ها نصب‌ گردیده‌ باید همیشه‌ طبق‌ اصول‌ فنی‌ آماده‌ به کار نگاهداشته‌ شود. خاموش‌ کننده‌های‌ دستی‌ و چرخ‌ دار ماده‌ 19 : کلیه‌ کارگاه‌ها و موسسات‌ صنعتی‌ اعم‌ از اینکه‌ در آنها وسیله‌ حفاظتی‌ از نوع‌ دستگاه‌های‌ تصویب‌ شده‌ ثابت‌ خودکار وجود داشته‌ یا نداشته‌ باشد باید برای‌ حفاظت‌ علیه‌ حریق های‌ کوچک‌ اتفاقی‌ به‌ خاموش‌ کننده‌های‌ دستی‌ مناسب‌ با نوع‌ حریق‌هایی‌ که‌ ممکن‌ است‌ از نقطه‎نظر کیفیت‎ کار و موادی‌ که‌ درکارگاه‌ها و مؤسسات‎ مذکور وجود دارد مجهز‎ باشد. ماده‌ 20 : خاموش‌ کننده‌های‌ دستی‌ و چرخ دار را باید پیوسته‌ در مکانی‌ مناسب‌ و مشخص‌ که‌ احتمال‌ بروز حریق‌ در آن‌ کمتر و دسترسی‌ به‌آن‌ آسان‌تر است‌ نگاهداری‌ نمود و محل‌ نصب‌ یا نگاهداری‌ آنها بایستی‌ با رنگ‌ قرمز مشخص‌ شود. ماده‌ 21 : در مواردی‌ که‌ مواد سوختنی‌ غیر از آنچه‌ در مواد 22، 23 و 24 آتی‌ ذکر می‌شود درمعرض‌ حریق‌ قرارگیرند وسایل‌ قابل‌ حمل‌ مبارزه‌ با آتش‌ می‌تواند شامل‌ لوازم‌ زیر باشد. سطل‌ آب‌، سطل‌ شن‌، شلانگهای‌ قرقره‌ای‌ با استفاده‌ از شیر آب‌ عمومی‌ یا از مخازن‌ مرتفع‌ آب‌، خاموش‌ کننده‌های‌ محتوی‌ مواد سودا اسید یا آب‌ گاز و ضمناً در مواقعی‌ که‌ برودت‌ هوا باعث‌ انجماد آب‌ می‌شود بایستی‌ تدابیر احتیاطی‌ برای‌ جلوگیری‌ از یخ‌ زدن‌ آب‌ در شیرها و یخ‌ زدن‌ خاموش‌ کننده‌های‌ سودا اسید و آب‌ گاز بکار برد. ماده‌ 22 : برای‌ خاموش‌ نمودن‌ حریق های‌ مایعات‌ قابل‌ اشتعال‌ و انواع‌ مختلف‌ روغن ها و رنگ ها نباید از خاموش‌ کننده‌های‌ آبی‌ استفاده‌ شود بلکه‌ باید از خاموش‌ کننده‌های‌ حاوی‌ کف‌ یا پودر شیمیایی‌ و خاموش‌ کننده‌هایی‌ از نوع co2 و سایر خاموش‌ کننده‌های‌ معادل‌ آن‌ استفاده‌ گردد. ماده‌ 23 : چنانچه‌ حریق‌ در مکانی‌ روی‌ دهد که‌ تجهیزات‌ الکتریکی‌ که‌ دارای‌ جریان‌ الکتریسیته‌ است‌ در معرض‌ آتش‌ سوزی‌ قرار گرفته‌ باشد در این‌ صورت‌ وسایل‌ و تجهیزات‌ قابل‌ حمل‌ فوق‌الذکر نباید شامل‌ کف‌ یا دستگاه‌های‌ آتش‌ نشانی‌ آبی‌ باشد، بلکه‌ به جای‌ آنها باید از خاموش‌ کننده‌های‌ حاوی‌ کف‌ یا پودر شیمیایی‌ یا سایر مواد معادل‌ استفاده‌ کرد علاوه‌ بر این‌ مسأله‌ شدت‌ و ضعف‌ جریان‌ الکتریسیته‌ در دستگاه‌هایی‌ که‌ دچار حریق‌ گردیده‌ نیز باید مورد توجه‌ مأمورین‌ آتش‌ نشانی‌ از نظر حفاظت‌ شخصی‌ قرار گیرد. ماده‌ 24 : برای‌ خاموش‌ کردن‌ حریق‌ پودر یا براده‌ فلزاتی‌ نظیر منیزیم‌ آلومینیوم‌ و غیره‌ باید از استعمال‌ هرگونه‌ مایع‌ و مواد خاموش‌ کننده‌ از نوع‌ سودا اسید کف‌، پودر شیمیایی‌ و غیره‌ موکداً جلوگیری‌ به عمل‌ آورد و بایستی‌ با ایجاد دیواره‌ یا سدی‌ از شن‌ و ماسه‌ نرم‌ و خشک‌ گردسنگ‌ و سایر مواد خنثی‌ که‌ به‌ مقدار فراوان‌ در محل‌ آماده‌ و در دسترس‌ گذاشته‌ شده‌ است‌ مانع‌ از توسعه‌ و پیشرفت‌ آتش‌ گردید و یا پودر مخصوصی‌ که‌ به‌وسیله‌ کارخانه‌ سازنده‌ فلز منظور توصیه‌ شده‌ است‌ اقدام‌ به‌ خاموش‌ نمودن‌ آتش‌ نمود. ماده‌ 25 : در مورد خاموش‌ کننده‌های‌ دستی‌ و چرخ دار مراتب‌ زیر را باید رعایت‌ نمود. الف- بازرسی‌ ماهیانه‌ از کلیه‌ آنها به‎استثنای‌ نوع co2 که‌ هر6 ماه‌ یک‎مرتبه‌‎باید بازرسی‌ شود. ب‌ - بازرسی‌ سالیانه‌ برای‌ اطلاع‌ از کیفیت‌ و کمیت‌ مواد خاموش‌ کننده‌ و در صورت‌ لزوم‌ برای‌ دوباره‌ پر کردن‌ آنها. ج‌ - آزمایش‌ دو ساله‌ برای‌ تحت‌ فشار گذاشتن‌ بدنه‌ ظروف‌ خاموش‌ کننده‌ با فشاری‌ که‌ از طرف‌ کارخانه‌ سازنده‌ تعیین‌ شده‌ است‌. تبصره‌ - خاموش‎کننده‌ها را باید بلافاصله‌ پس‌ از استعمال‌ دوباره‌ پرنموده‌ و در محل ‎خود ‎گذاشت‌. ماده‌ 26 : توجه‌ اشخاصی‌ را که‌ در مبارزه‌ حریق‌ شرکت‌ دارند باید به‌ خطرات‌ استعمال‌ خاموش‌ کننده‌های‌ از نوع‌ تتراکلرور دو کربن‌ و برومو دو متیل‌ در فضای‌ مسدود جلب‌ نمود زیرا مواد مذکور سمی‌ بوده‌ و در اثر حرارت‌ آتش‌ تجزیه‌ شده‌ و تولید بخارات‌ سمی‌ می‌نماید و نیز باید آنها را به‌ عملیات‌ شیمیایی‌ که‌ در بعضی‌ موارد بین‌ مایعات‌ خاموش‌ کننده‌ مذکور و موادی‌ که‌ برای‌ خاموش‌ کردن‌ آنها به کار رفته‌ است‌ رخ‌ می‌دهد آگاه‌ نمود. فصل‌ دوم‌ - وسایل‌ اعلام‌ خطر و تمرین‌های‌ مربوط‌ به‌ اطفاء حریق‌ ماده‌ 27 : کلیه‌ کارگاه‌ها که‌ فعالیت‌ آنها امکان‌ مخاطرات‌ شدید یا نسبتاً مهم‌ آتش‌ سوزی‌ دارد باید مجهز به‌ وسایل‌ اعلام‌ وقوع‌ حریق‌ باشند این‌ وسایل‌ باید متعدد بوده‌ و اعلام‌ خطر در هر قسمت‌ از ساختمان‌ کارگاه‌ که‌ به‌ صدا درآید برای‌ کلیه‌ اشخاصی‌ که‌ در ساختمان‌ هستند  به طور وضوح‌ قابل‌ استماع‌ باشد. (وسائل اعلام خطر حریق ممکن است دستی یا  خودکار باشد) ماده‌ 28 : در هر طبقه‌ از ساختمان‌ کارگاه‌ بایستی‌ تعداد کافی‌ وسایل‌ اعلام‌ خطر حریق‌ دستی‌ وجود داشته‌ باشد و این‌ وسایل‌ را باید در جعبه‌های‌ شیشه‌ای‌ در محلی‌ قرار داد که‌ برای‌ رسیدن‌ به‌ آنها طی‌ مسافت‌ بیش‌ از 30 متر (100 فوت‌) ضروری‌ نباشد. ماده‌ 29 : وسایل‌ اعلام‌ وقوع‌ خطر بایستی‌ به‌وسیله‌ رنگ‌ قرمز که‌ در محل‌ نصب‌ آنها به کار رفته‌ کاملاً مشخص‌ باشند و به‌ سهولت‌ در دسترس‌ بوده‌ و در معبر طبیعی‌ فرار از آتش‌ قرار داشته‌ باشد. ماده‌ 30 : وسایل‌ اعلام‌ خطر حریق‌ باید از نقطه‌ نظر و نوع‌ آهنگ‌ صدا نسبت‌ به‌ کلیه‌ وسایل‌ صوتی‌ دیگر مشخص‌ بوده‌ و به‌ هیچ وجه‌ برای‌ مقاصد دیگری‌ غیر از اعلام‌ خطر حریق‌ و یا احضار افراد برای‌ تمرین‌های‌ مبارزه‌ با حریق‌ مورد استفاده‌ قرار نگیرد. ماده‌ 31 : وسایل‌ اعلام‌ خطر حریق‌ که‌ با نیروی‌ الکتریسیته‌ یا بخار به کار می‌افتد باید طوری‌ تعبیه‌ شود که‌ از کار افتادن‌ نیروی‌ الکتریسیته‌ یا بخار کارگاه‌ مانع‌ از کار آنها نگردد. تمرین‌های‌ تخلیه‌ ساختمان‌ در کلیه‌ کارگاه‌ها ماده‌ 32 : تمرین‌های‌ مربوط‌ به‌ تخلیه‌ کارگاه‌ها یا ساختمان‌ها را باید اقلاً هر 6 ماه‌ یک‌ مرتبه‌ انجام‌ داد تا بدین‌ وسیله‌ از خروج‌ منظم‌ افراد از ساختمان‌ها در موقع‌ بروز حریق‌ و جلوگیری‌ از وحشت‌ ترس‌ اطمینان‌ حاصل‌ شود. ماده‌ 33 : این‌ تمرین‌ها باید از طریق‌ تشکیلاتی‌ از طرف کارگاه‌ که‌ قادر به‌ تنظیم‌ و هدایت‌ آن‌ باشد سرپرستی‌ گردد. ماده34 : تمرین‌های‌ تخلیه‌ باید به طریقی‌ ترتیب‎داده‌ شود که‌ باشرایط‌ حقیقی‌ وفق‌ داشته‌ باشد. ماده‌ 35 : کلیه‌ اشخاصی‌ که‌ در کارگاه‌ به کاراشتغال‌ دارند باید درتمرین‌ تخلیه‌ شرکت‌ نموده‌ و برای‌ استفاده‌ از خاموش‎کننده‌ها جهت‌ مبارزه‌ با حریق‌های‌ کوچک‌ آموزش‌‎کافی‌ داشته‎ باشند. تمرین‌های‌ مبارزه‌ با حریق‌ ماده‌ 36 : در کارگاه‌هایی‌ که‌ دارای‌ دسته‌های‌ آتش‌ نشانی‌ تعلیم‌ یافته‌ و مجهز می‌باشند تمرین‌های‌ آتش‌ نشانی‌ باید اقلاً ماهی‌ یک‌ مرتبه‌ انجام‌ گیرد و ارجح‌ آن‌ است‌ که‌ تمرین‌های‌ نامبرده‌ بدون‌ اطلاع‌ قبلی‌ انجام‌ پذیرد. ماده‌ 37 : تمرین‌های‌ مبارزه‌ با حریق‌ مذکور در ماده‌ 36 باید تقریباً با شرایط‌ واقعی‌ تطبیق‌ نموده‌ و شامل‌ استعمال‌ وسایل‌ و تجهیزات‌ آتش‌ نشانی‌ باشد. شرکت‌ کارکنان‌ در مبارزه‌ با حریق‌ ماده‌ 38 : در هر یک‌ از کارگاه‌ها که‌ دارای‌ دسته‌های‌ آتش‌ نشانی‌ تعلیم‌ یافته‌ نمی‌باشد باید سعی‌ شود که‌ تدریجاً کلیه‌ کارکنان‌ به خصوص‌ کلیه‌ نگهبان ها را با طرز استعمال‌ و به کار انداختن‌ وسایل‌ و تجهیزات‌ مبارزه‌ با حریق‌ و همچنین‌ استفاده‌ از هر یک‌ از آنها در مقابل‌ نوع‌ حریقی‌ که‌ برای‌ آن‌ منظور گردیده‌ کاملاً تربیت‌ و آماده‌ کرد تا در موقع‌ آتش‌سوزی‌ بتوانند تحت‌ رهبری‌ اکیپ‌های‌ مجهز و تعلیم‌ یافته‌ کارگاه‌ انجام‌ وظیفه‌ نمایند. ماده‌ 39 : در کارگاه‌ها باید کارگران‌ جدید الاستخدام‌ را به‌ کلیه‌ وسایل‌ و تجهیزات‌ مبارزه‌ با حریق‌، درهای‌ خروجی‌ و موارد استفاده‌ از آنها در موقع‌ پیش‌ آمد آتش‌ سوزی‌ آشنا نمود. فصل‌ سوم‌- انبار کردن‌ و نگاهداری‌ مواد قابل‌ انفجار و مایعات قابل‌ اشتعال‌ مواد قابل‌ انفجار ماده‌ 40 : مواد قابل‌ انفجار تجارتی‌ را باید بر طبق‌ مقررات‌ خاصی‌ که‌ به‌ تصویب‌ مقام‌ صلاحیت‌ دار رسیده‌ است‌ انبار و نگاهداری‌ نمود. مایعات‌ قابل‌ اشتعال‌ ماده‌ 41 : نگاهداری‌ و ذخیره‌ مایعات‌ قابل‌ اشتعال‌ بانقطه‌ سوخت Flashpoint کمتر از 21 درجه‌ سانتی گراد که‌ (با طریق‌ آزمایش Abelpensky تعیین‌ گردیده‌) در محل‌ کار باید به‌ 18 لیتر آن هم‌ فقط‌ در ظروف‌ مخصوص‌ سر بسته‌ محدود کرد و دور از منابع‌ جرقه‌ و حرارت‌ قرار داد. ماده‌ 42 : مایعات‌ قابل‌ اشتعال‌ که‌ در ظروف‌ سر بسته‌ نگاهداری‌ می‌شوند باید به‌ مقدار محدودی‌ که‌ از طرف‌ مقام‌ صلاحیت دار تعیین‌ می‌شود در انباری‌ که‌ از نقطه‌ نظر ساختمان‌ در مقابل‌ حریق‌ مقاومت‌ داشته‌ و بالای‌ سطح‌ زمین‌ قرار گرفته‌ و به‌وسیله‌ دیوارها و در و پنجره‌های‌ ضد حریق‌ خودکار از سایر قسمت‌های‌ ساختمان‌ مجزا می‌شود نگاهداری‌ کرد. ماده‌ 43 : در ساختمان‌ در و پنجره‌ و هر قسمت‌ مدخل‌ انبارهای‌ ماده‌ 42 نباید شیشه‌ شفاف‌ به کار رود و در صورت‌ لزوم‌ باید از شیشه‌ مات‌ استفاده‌ شود. ماده‌ 44 : نگاهداری‌ و ذخیره‌ مقادیر زیاد مایعات‌ قابل‌ اشتعال‌ فقط‌ در مخازن‌ مجزا و یا تانک‌های‌ مخصوصی‌ که‌ در بالا یا زیر زمین‌ ساخته‌ شده‌ (مخازن‌ زیر زمینی‌ دارای‌ رجحان‌ بیشتری‌ می‌باشد) و به‌ فاصله‌ کافی‌ از ابنیه‌ دیگری‌ که‌ از طرف‌ مقام‌ صلاحیت دار تعیین‌ می‌شود مجاز خواهد بود. ماده‌ 50: بطری‌های‌ گاز که‌ در داخل‌ کارگاه‌ها انبار می‌گردد محوطه‌ نگاهداری‌ آنها بایستی‌ به‌وسیله‌ دیوارها یا موانعی‌ که‌ در مقابل‌ آتش‌ و حرارت‌ استقامت‌ داشته‌ باشند محصور و مجزا گردد و در صورت‌ امکان‌ حتی‌ المقدور آنها را بطور قائم‌ (سر بطری‌ به‌ طرف‌ بالا) در گیره‌های‌ مخصوصی‌ که‌ مانع‌ از زمین‌ افتادن‌ آنها می‌شود نگاهداری‌ کرد. تبصره‌ -  انبار بطری‌ها و مخازن‌ گازهای‌ فشرده‌ باید دارای‌ تهویه‌ کافی‌ باشد. ماده‌ 51: گازهای‌ فشرده‌ را به‌ هیچوجه‌ نباید نزدیک‌ و در مجاورت‌ مواد فوق‌ العاده‌ قابل‌ اشتعال‌ نگاهداری‌ کرد. ماده‌ 52: در صورت‌ نشت‌ گازهای‌ قابل‌ اشتعال‌ بایستی‌ بلافاصله‌ منابع‌ حرارت‌ و جرقه‌ها را از بین‌ برده‌ و جریان‌ برق‌ را قطع‌ کرد و به‌ آتش‌ نشانی‌ شهر و فروشنده‌ این‌ قبیل‌ گازها اطلاع‌ داد و نسبت‌ به‌ تهویه‌ محل‌ اقدام‌ فوری‌ نمود. ماده‌ 53: محل‌ انبار این‌ نوع‌ بطریها بایستی‌ حتی‌ الامکان‌ از سرایت‌ حریق‌ دور بوده‌ و مجهز به‌ دستگاه‌ ثابت‌ آب‌ پاش‌ خودکار باشد. ذغال‌ سنگ‌ - سلولویید و سایر اجسام‌ جامد شدید الاشتعال‌ ماده‌ 54: جهت‌ نگاهداری‌ و ذخیره‌ مقادیر زیاد ذغال‌ سنگ‌ و جلوگیری‌ از احتراق‌ خود بخود چنانچه‌ در محل‌های‌ باز نگاهداری‌ شود بایستی‌ آن‌ را به‌ صورت‌ توده‌های‌ جداگانه‌ انبار نمود به‌طوری‌که‌ ضخامت‌ قشر ذغال‌ در هیچ‌ نقطه‌ای‌ از توده‌های‌ انباشته‌ شده‌ بیش‌ از 3 متر از سطحی‌ که‌ در معرض‌ هوا قرار گرفته‌ فاصله‌ نداشته‌ باشد. ماده55: انبار ذغال‌سنگ‌ و ذغال‌ چوب‌ باید در محلی‌ قرار گیرد که‌ در مجاورت‌ آتش‌ نبوده‌ و ساختمان‌ آن‎بایستی‌ از مصالح‌ مقاوم‌ در مقابل‌ حریق‌ ساخته‎شده‌ و دارای‌ تهویه‌ کافی‌ باشد. ماده‌ 56: ذغال‌ سنگ‌ پودر شده‌ که‌ درجه‌ حرارت‌ آن‌ از 65 درجه‌ سانتیگراد تجاوز کند قبل‌ از آنکه‌ در ظروف‌ و یا مخازن‌ ریخته‌ شوند باید به‌ قدر کافی‌ آنها را سرد نمود. ماده‌ 57: سطل‌ها یا ظروف‌ مخصوص‌ نگاهداری‌ ذغال‌ پودر باید از مواد نسوز تهیه‌ و به‌ قسمی‌ محل‌ آنها انتخاب‌ شود که‌ تشعشعات‌ حرارتی‌ دیگهای‌ بخار - کوره‌ها - لوله‌های‌ بخار یاسایر منابع‎حرارتی‌ نتوانند درجه‎حرارت‌ محتویات‎آنها را به‎میزان‌ مخاطره‌ انگیزی‌ بالاببرند. ماده‌ 58: سلولویید و سایر مواد شدید الاشتعال‌ جامد را بایستی‌ فقط‌ در شرایطی‌ که‌ از طرف‌ یک‌ مقام‌ صلاحیت‌ دار تعیین‌ گردیده‌ است‌ انبار نمود. مواد بسته‌ بندی‌ شده‌ ماده‌ 59: مقادیر زیادتر تراشه‌ و مواد بسته‌ بندی‌ شده‌ قابل‌ اشتعال‌ را باید در ساختمان‌های‌ مجزا یا در اطاق‌های‌ مقاوم‌ در مقابل‌ حریق‌ یا اطاق‌هایی‌ که‌ از دیوارهای‌ فلزی‌ ساخته‌ شده‌ و با درهای‌ فلزی‌ مجهز گردیده‌ نگاهداری‌ شوند. ماده‌ 60: در اطاق‌های‌ مذکور در ماده‌ 59 به‌ هیچوجه‌ نباید دریچه‌ و مدخلی‌ که‌ در آن‌ شیشه‌ شفاف‌ بکار رفته‌ وجود داشته‌ باشد استفاده‌ از شیشه‌های‌ مات‌ مانعی‌ ندارد. ماده‌ 61: چنانچه‌ مواد مذکور فوق‌ مقدارشان‌ کم‌ باشد می‌توان‌ آنها را در صندوقهای‌ فلزی‌ سرپوش‌ دار نگاهداری‌ کرد. استعمال‌ دخانیات‌ ماده‌ 62: استعمال‌ دخانیات‌ - روشن‌ کردن‌ و همراه‌ داشتن‌ کبریت‌ - فندک‌ و هر گونه‌ اشیاء مولد شعله‌ یا جرقه‌ بایستی‌ در کلیه‌ نقاطی‌ که‌ در آنها مواد قابل‌ احتراق‌ مواد قابل‌ اشتعال‌ و یا مواد انفجار نگاهداری‌ و یا بکار برده‌ می‌شود ممنوع‌ باشد. فصل‌ چهارم‌ - از بین‌ بردن‌ فضولات‌ و جمع‌ آوری‌ فضولات‌ ماده‌ 63: در مواردی‌ که‌ فضولات‌ صنعتی‌ قابل‌ احتراق‌، اشتعال‌ و قابل‌ انفجار با وسایل‌ مکانیکی‌ به‌ خارج‌ حمل‌ نمی‌شود به‌ هیچوجه‌ نباید اجازه‌ داد که‌ در سطح‌ کارگاه‌ها متراکم‌ گردد بلکه‌ بایدآنها را درصندوقهای‌ فلزی‌ سرپوش‎دار جمع‌آوری‌ و مرتب‌ به‎خارج‌ حمل‌‎کرد. ماده‌ 64: در کلیه‌ محل‌هایی‌ که‌ فضولات‌ آغشته‌ به‌ روغن‌ کهنه‌ پاره‌هایی‌ که‌ برای‌ تمیز نمودن‌ ماشین‌ آلات‌ و یا کارهای‌ دیگر مورد استفاده‌ قرار می‌گیرد و همچنین‌ فضولاتی‌ که‌ ممکن‌ است‌ بخودی‌ خود آتش‌ گیرند وجود دارد بایستی‌ در صندوق‌های‌ فلزی‌ سرپوش‌ دار نگاهداری‌ شوند. از بین‌ بردن‌ فضولات‌ ماده‌ 65: محتویات‌ ظروف‌ و صندوقهای‌ مذکور در ماده‌ 63 و 64 را باید بطور مرتب‌ به‌ خارج‌ کارگاه‌ حمل‌ و سوزانید و یا در زیر خاک‌ دفن‌ نمود مگر در مواردی‌ که‌ باید آنها را عدل‌بندی‌ نموده‌ و طبق‌ برنامه‌ به‌ خارج‌ حمل‌ کرد. ماده‌ 66: فضولات‌ مواد قابل‌ اشتعالی‌ که‌ به‌ صورت‌ عدل‌ بندی‌ در می‌آیند باید در انبارهایی‌ که‌ دیوار و درب‌ آنها فلزیست‌ یا در ساختمانی‌ که‌ از مصالح‌ نسوز ساخته‌ شده‌ دور از کارگاه‌ نگاهداری‌ گردد این‌ فضولات‌ را اقلاً ماهی‌ یک‌ مرتبه‌ باید به‌ خارج‌ حمل‌ کرد. ماده‌ 67: می‌توان‌ مدت‌ مذکور در ماده‌ فوق‌ را در صورتی‌ که‌ انبار داری‌ فاصله‌ کافی‌ طبق‌ نظر مقام‌ صلاحیتدار از کارگاه‌ باشد تمدید نمود ولی‌ مدت‌ تمدید نباید تا حدی‌ باشد که‌ فضولات‌ جمع‌ آوری‌ شده‌ تولید خطر بنماید. سوزاندن‌ فضولات‌ ماده68: فضولات‌ و زباله‌ها را بایستی‌ درکوره‌های‌ مخصوص‎انسینراتور (Incinerator) سوزاند. ماده‌ 69: در کارخانجاتی‌ که‌ فضولات‌ را برای‌ ایجاد حرارت‌ مورد استفاده‌ قرار می‌دهند بایستی‌ فوراً آنها را سوزاند. ماده‌ 70: در مواردی‌ که‌ فضولات‌ در هوای‌ آزاد سوزانده‌ می‌شود این‌ عمل‌ نباید در فاصله‌ای‌ کمتر از 15 متر (50 فوت‌) از ساختمان‌های‌ قابل‌ احتراق‌ و 6 متر (20 فوت‌) در سایر ساختمان‌ها انجام‌ گیرد. ماده‌ 71: احتیاطات‌ لازم‌ برای‌ حفظ‌ اشخاصی‌ که‌ فضولات‌ را می‌سوزانند باید بعمل‌ آید. ماده‌ 72: فضولات‌ شدید الاشتعال‌ را باید جداگانه‌ سوزاند. ذغال‌ و دوده‌ ماده‌ 73: برای‌ جمع‌ آوری‌ و انبار کردن‌ مواد نیم‌ سوخته‌ و ذغال‌ها یا قشرهایی‌ که‌ از تراشیدن‌ و تمیز نمودن‌ داخل‌ لوله‌های‌ حامل‌ مواد نفتی‌ کوره‌های‌ دستگاه‌های‌ پالایشگاهها و دوده‌های‌ سایر کوره‌ها حاصل‌ می‌شود باید از محفظه‌های‌ دائمی‌ غیر قابل‌ اشتعال‌ یا محل‌های‌ بی‌ خطر دیگری‌ در داخل‌ کارگاه‌ها که‌ حداقل‌ 15 متر (50 فوت‌) دورتر از ساختمان‌های‌ اصلی‌ ساخته‌ می‌شود استفاده‌ گردد و سپس‌ آنها به‌ وسایل‌ لازم‌ معدوم‌ نمود. ماده‌ 74: پوست‌ها و قشرهایی‌ که‌ از تمیز نمودن‌ داخل‌ ظرفهای‌ محتوی‌ گاز نفت‌ خام‌ و یا مواد تقطیری‌ تصفیه‌ نشده‌ جمع‌ آوری‌ می‌شود باید در بشکه‌های‌ فلزی‌ ریخته‌ و در زیر آب‌ نگاهداری‎شود و سپس‌ در اسرع‌ وقت‎آنها را در محل‌ بی‎خطری‌ در زیر خاک‌ مدفون‌‎ساخت‌. فصل‌ پنجم‌ - جلوگیری‌ از حوادث‌ ناشی‌ از صاعقه‌ ماده‌ 75: در موارد زیر باید علیه‌ صاعقه‌ تدابیر حفاظتی‌ اتخاذ نمود. الف‌ - ابنیه‌ و محل‌هایی‌ که‌ در آنها مواد قابل‌ اشتعال‌ تهیه‌ - مصرف‌ و یا انبار می‌شود. ب‌ - تانک‌های‌ مخزن‌ مایعات‌ نفتی‌ - روغنی‌ رنگ‌ و هر گونه‌ مایعات‌ قابل‌ اشتعال‌ دیگر. ج‌ - دودکشهای‌ مرتفع‌. ماده‌ 76:  در مناطقی‌ که‌ صاعقه‌ بکرات‌ به‌ وقوع‌ می‌پیوندد تدابیر حفاظتی‌ مخصوصاً در موارد زیر باید اتخاذ گردد. الف‌ -الواتورهای‌ غلات‌. ب‌ - آسیاب‌های‌ مواد غذایی‌ و آرد. ج‌ - ابنیه‌ مجرایی‌ که‌ در آنجا مواد قابل‌ اشتعال‌ از قبیل‌ گازها - آبخره‌ گردها و غبارهای‌ متشکل‌ از الیاف‌ پشم‌ و پنبه‌ و نظائر آن‌ وجود دارد. د - نوکهای‌ فلزی‌ - پایه‌های‌ فلزی‌ پرچم‌ در ساختمان‌های‌ مرتفع‌ و برجهای‌ آب‌. اتصال‌ زمین‌ در ساختمان‌ ماده‌ 77: بناها - مخازن‌ و سایر ساختمان‌هایی‌ که‌ سقف‌ یا بدنه‌ آنها دارای‌ پوشش‌ فلزی‌ بوده‌ و از نظر هدایت‌ الکتریسیته‌ بهم‌ متصل‌ می‌باشند ولی‌ بر روی‌ پایه‌ عایق‌ قرار گرفته‌اند باید از نظر الکتریکی‌ بطور صحیح‌ به‌ زمین‌ اتصال‌ داده‌ شود. ماده‌ 78: از نظر جلوگیری‌ از مخاطرات‌ برق‌ ساکن‌ بایستی‌ مخازن‌ حاوی‌ مواد قابل‌ اشتعال‌ برجهای‌ عملیات‌ مواد قابل‌ اشتعال‌ و لوله‌های‌ معبر مواد قابل‌ اشتعال‌ دارای‌ اتصال‌ زمین‌ موثری‌ بوده‌ که‌ اقلاً هر ششماه‌ یک‌ مرتبه‌ مورد معاینه‌ و آزمایش‌ دقیق‌ قرار گرفته‌ و در صورت‌ لزوم‌ تعمیر شود. ماده‌ 79: در اماکنی‌ که‌ امکان‌ ذخیره‌ شدن‌ برق‌ ساکن‌ در اشخاص‌ یا در اشیاء وجود داشته‌ و اشخاصی‌ یا اشیاء مذکور در معرض‌ تماس‌ با گازهای‌ قابل‌ اشتعال‌ یا انفجار قرار گیرند (مانندکیفیتی‌ که‌ دراطاق‌ عمل‌ دربیمارستانها و غیره‌وجوددارد) برای‌ جلوگیری‌ از ایجاد جرقه‌ ناشی‌ از تخلیه‌ برق‌ ساکن‌ و دفع‌ خطرات‌ آن‌ بایستی‌ تدابیر لازم‌ اتخاذ و پیش‌بینی‌ شود. برق‌ گیر و منضمات‌ آن‌ ماده‌ 80: ساختمان‌هایی‌ که‌ از مصالح‌ عایق‌ الکتریسیته‌ ساخته‌ شده‌ و یا در ساختمان‌هایی‌ که‌ پوشش‌ فلزی‌ آنها از نقطه‌ نظر هدایت‌ جریان‌ الکتریسیته‌ بهم‌ متصل‌ نیستند بایستی‌ با میله‌ برق‌ گیر رشته‌های‌ هادی‌ جریان‌ و اتصال‌ زمین‌ مجهز شوند. ماده‌ 81: دودکشها و دستگاه‌های‌ تهویه‌ و اشیاء فلزی‌ دیگر که‌ نسبت‌ به‌ بدنه‌ ساختمان‌ مرتفع‌ بوده‌ یا پیش‌ آمدگی‌ دارند باید بطریق‌ قابل‌ اطمینانی‌ به‌ سیستم‌ برق‌ گیر ساختمان‌ اتصال‌ داده‌ شود. ماده‌ 82: اجسام‌ فلزی‌ که‌ در داخل‌ بنایی‌ بکار رفته‌ و در فاصله‌ای‌ در حدود 80/1 متر (6 فوت‌) از سیم‌های‌ برق‌ گیر قرار گرفته‌ باید با آن‌ اتصال‌ داده‌ شود. ماده‌ 83: در داخل‌ بنایی‌ که‌ اجسام‌ فلزی‌ با ابعاد بزرگی‌ وجود دارد باید جسم‌ مذکور را از بالاترین‌ نقطه‌ در داخل‌ بنا به‌ زمین‌ اتصال‌ داد. ماده‌ 84: اجسام‌ فلزی‌ که‌ یکی‌ از ابعاد آنها بیش‌ از 8/1 متر (6 فوت‌) در داخل‌ یک‌ بنا باشد و به‌ فاصله‌ای‌ بیش‌ از 8/1 متر (6فوت‌) از سیم‌ برق‌ گیر قرار گرفته‌ باشد باید بطور مستقل‌ به‌ زمین‌ اتصال‌ داده‌ شود. ماده‌ 85: کلیه‌ برق‌ گیرها و منضمات‌ آن‌ باید اقلاً هر 6 ماه‌ یک‌ مرتبه‌ بازرسی‌ و آزمایش‌ گردیده‌ و در صورت‌ لزوم‌ تعمیر گردد. صاعقه‌ شکن‌ ماده‌ 86: در مورد کلیه‌ سیم‌های‌ هوایی‌ مربوط‌ به‌ روشنایی‌ - نیروی‌ برق‌ - تلفن‌ - رادیو و تلویزیون‌ که‌ وارد ساختمان‌ می‌شود باید قبل‌ از ورود به‌ بنا مجهز به‌وسیله‌ صاعقه‌ شکن‌ بوده‌ مگر آنکه‌ از نظر فنی‌ وجود آن‌ ضروری‌ نباشد. این‌ آیین‌نامه‌ مشتمل‌ بر 86 ماده‌ و 6 تبصره‌ به‌ استناد ماده‌ 47 قانون‌ کار تدوین‌ و در سی‌ و پنجمین‌ جلسه‌ شورایعالی‌ حفاظت‌ فنی‌ مورخ‌ 4 شنبه‌ 1/6/1340 به‌ تصویب‌ نهایی‌ رسیده‌ و قابل‌ اجراست‌.

سلامتی کار و ایمنی

زمانی یک پروژه عظیم با موفقیت کامل به پایان می رسد که در عملیات اجرائی آن کمترین خسارات جانی و مالی ببار آمده باشد. کارخانه سیمان عمران انارک دلیجان با دائر کردن سرویس ایمنی, همواره حفظ سلامت و نشاط کارکنان خود را در اولویت امور قرار می دهد, این دفترچه و  مقررات, روشها و اندرزهای ایمنی  را در اختیار شما قرار میِ دهد تا با استفاده از مطالب آن بتوانید در امر پیشگیری از حوادث شغلی و ترافیکی و بیماریهای شغلی و همچنین محافظت تأسیسات با سعی و کوشش لازم بیش از پیش موفق و پیروز باشید.

پس بیایید تا با اعتقاد به این شعار ارزنده و ایمنی مقدم بر کار  با سعی و کوشش زمینه مساعدی را برای پیشرفت کار این پروژه و همچنین محیط و شرایط ایمن تری را برای حفظ سلامت خود و همکارانمان فراهم نماییم.

با امید موفقیت شما

1-       هدف

منظور از تدوین و نشر این مقررات محافظت کارکنان در مقابل حوادث و بیماریهای ناشی از کار و همچنین حفظ تأسیسات از آتش سوز و خطرات احتمالی و تصمیم ایمنی بمنظور استفادة صحیح و بی خطر از نیروی انسانی – دستگاهها و تأسیسات می باشد.

2-       وظایف و مسئولیت ها

1-2- مسئولیتهای کارکنان

از نظر کنترل و پیشگیری حوادث هر یک از کارکنان دارای مسئولیتهای فردی بشرح زیر می باشد :

1-1-2- هر یک از کارکنان لازم است کار روزانة خود را بنحوی انجام دهد که برای افرادی که با او و یا در اطراف او کار می کنند حادثه ای بوجود نیاورد.

2-1-2- هریک از کارکنان باید قبل از شروع بکار از طریقة صحیح و ایمن انجام کار, آگاه باشد,

3-1-2- هر یک از کارکنان لازم است قوانین, روشها و اندرزهای ایمنی مربوط به کار خود را بداند و به آنها عمل نماید.

4-1-2- هر یک از کارکنان لازم است از تمام وسائل استحفاظی فردی و لباس کاری که جهت انجام کار مورد لزوم است و در اختیارش قرار دارد استفاده نماید.

5-1-2- چنانچه هر یک از کارکنان هنگام شروع کاری و یا در ضمن انجام آن احساس نماید شرایطی بوجود آمده که بعقیده او ممکن است با ادامة آن کار خطراتی تولید گردد, باید بلافاصله آن کار را متوقف کرده و به سرپرست خود و یا مسئول محوطه, جریان را اطلاع دهد.

6-1-2- هر یک از کارکنان هنگام گماشتن سایر افراد بکارهای مختلف باید مطمئن شود که آن افراد با کار آشنائی کامل داشته و میتوانند بطور ایمن آنرا انجام دهند, او موظف است آموزش و روش صحیح انجام کار را در دستورالعمل روزانة خود بگنجاند.

7-1-2- هر یک از کارکنان باید در تعقیب دستور کاری که صادر می نماید کارهای انجام شده را بازرسی نموده و مطمئن شود که افراد دستورات او را فهمیده و به آنها عمل می کنند.

8-1-2- کارکنانی که سرپرستی گروهی از کارکنان دیگر را بعهده دارند مسئولند که برای جلوگیری از وارد آمدن صدمات به افراد, کلیة اقدامات لازمه را که در قدرت آنها است بعمل آورده و با سرکشی و نظارت دقیق در کارها باید مطمئن شوند که تمام قوانین و روشهای ایمنی کار به مورد اجرا گذاشته شده اند.

9-1-2- کارکنانیکه سرپرستی گروه دیگری را بعهده دارند نباید اجازه دهند که افرادشان از وسائل و ابزار معیوب و نا ایمن استفاده کنند.

10-1-2- هر یک از کارکنان مسئول نظم دادن, نظافت و ضبط و ربط کارگاه و محوطة اطراف محل کار خود می باشد.

11-1-2- هیچ آئین نامه و مقرراتی هر قدر هم که کامل باشد نمی تواند تمام احتمالات و شرایط پیش آمدهای مختلف و ناگهانی را پیش بینی نماید. کارکنان موظفند اطمینان حاصل کنند که بهترین و مطمئن ترین روش انجام هر کاری تعیین و به مورد اجرا گذارده شده است.

12-1-2- پس از اینکه کار به انجام رسیده کلیة اشیاء باقیمانده, قطعات فلزی و ابزار کار و وسایل را باید از آن محل جمع آوری و در مکان مناسب خود قرار داد.

13-1-2- بعد از اتمام کارهای تعمیراتی باید مجدداً کلیة حفاظهای ماشین آلات و
نرده های حفاظتی را در جای خود نصب نمود.

2-2- مسئولیتهای سرپرستان

چون سرپرستان کلیة عملیات اجرائی کار چه جزئی و کلی را رهبری می نمایند, مسئولیت ویژه ای در پیشگیری حوادث داشته و می توانند نقش اساسی را در کنترل حوادث ایفا نمایند. زیرا سرپرستان هستند که کار را به افراد ارجاع نموده و آنها را در انتخاب مصالح و ابزار مورد لزوم در انجام عملیات هدایت می نمایند.

از نظر اجرای مقررات ایمنی و پیشگیری حوادث, سرپرستان مسئولیتهائی را در کار عهده دار هستند که ذیلاً بخشی از انها را که در درجة اول اهمیت قرار دارند متذکر می گردد.

1-2-2- هر سرپرستی باید با روحیه, عادات کار و تفاوتهای فردی افراد تحت سرپرستی خود آگاهی داشته باشد.

2-2-2- او باید ضمن ارجاع کار, طرز انجام آنرا بطور صحیح برای کارکنانش تشریح نماید.

3-2-2- سرپرست باید به حالات روحی و جسمی افرادیکه  بتازگی وارد کارگاه او
 شده اند توجه داشته و کارهای مناسب را به آنها محول نماید.

4-2-2- در مورد کارکنان تازه وارد سرپرست موظف است که قوانین و روشهای ایمنی مربوط به حرفة آنها را برایشان تشریح و احتیاط های لازم را گوشزد نماید.

5-2-2- سرپرست باید کلیة حوادث اتفاق افتاده را مورد بررسی قرارداده و به علت وقوع حادثه آگاهی پیدا کرده و اقدام لازم جهت پیشگیری از حوادث مشابه را عملی سازد.

6-2-2- تمام گودالها, چاهها و حفره های موجود در محل کار باید پوشانده و اگر بدون سرپوش رها می شوند, اطراف آنها را به نرده های حفاطتی مجهز نمود.

7-2-2- برای انجام هر کاری باید از وسائل و ابزار مخصوص به آن کار استفاده کرده و هرگز نباید از ابزار و وسائل خود ساخته و یا موقتی استفاده نمود.

8-2-2- انجام بازرسی از ماشین آلات و وسایل کار قبل از شروع کار توسط سرپرست و یا یکی از کارکنان تحت سرپرستی لازم است بطور روزانه صورت گیرد و معایب و اشکالات موجود آنها بر طرف گردد.

9-2-2- بعد از اتمام کار باید تمام اشیاء باقیمانده فلزات زائد و ابزار و وسایل کار را به محل مناسبی منتقل نمود.

10-2-2- کلیة شرایطی را که ممکن است سلامت افراد یا وسایل را به خطر اندازد باید فوراً تصحیح نمود. برای شرایطی که تصحیح فوری آنها ممکن نیست اقدامات لازم را باید بلافاضله شروع نمود.

11-2-2- تمام چراغهای الکتریکی اعم از قابل حمل و غیره که مورد استفاده قرارد می گیرد باید از نوعی باشد که بخارات در آنها نفوذ ننماطد. سیمهای طویل برق و چراغها در موقع استفاده باید مورد بازرسی قرار گیرند.

12-2-2- ترتیباتی اتخاذ گردد تا با افرادی که در محلهای مجزا و دور افتاده به تنهایی بکار اشتغال دارند بوسیلة تلفن بی سیم و یا وسایل دیگر در فواصل زمانی معین ارتباط برقرار شود. این تماسها علاوه بر آغاز و پایان کار, اقلاً لازم است دو مرتبه در هر نوبت کاری و به فاصلة مساوی انجام شود.

13-2-2- کلیة کابلهای زمینی و دیواری برق لازم است طبق ضوابط تعیین شده از طرف مدیریت کنترل, بازرسی فنی و ایمنی محافظت گردد.

3-       مدل اصلی تصادفات

1-3- عدم رعایت قوانین و دستورات :

مقررات و دستور کار نتیجة تجربیات گذشته است و باید همیشه مورد نظر بوده و به مورد اجرا گذاشته شود, لذا جهت انجام   یک کار صحیح و بی خطر در هر شرکت و کارگاهی, رعایت و اجرای قوانین و دستورات ایمنی توسط کلیة کارکنان ضروری است.

2-3- ابزار و وسایل نامناسب کار :

برای انجام هر کاری نیاز به ابزار و وسایل مخصوص به آن کار می باشد. هر نوع ابزار کار از قبیل چکش, آچار قابل تنظیم و پیچ گوشتی و ... کاربرد و توانائی معینی دارند.

ابزار مورد لزوم کار خود را بشناسید و برای کاری از ابزار مناسب آن استفاده نمائید.

3-3- انجام کارهائی که خارج از توانائی کارکنان است :

سعی نکنید کاری که خارج از حدود تجربه و صلاحیت شما است انجام دهید.

4-3- اتخاذ روشهای نامناسب برای انجام کار :

هر فردی که به سلامت و ایمنی خود توجه دارد می داند چگونه کارش را بطور صحیح انجام دهد. از میان بر زدن و عجله درانجام کارهای خود بپرهیزید. برای انجام هر کاری کمی دقت و حوصله بکار برید و با سرپرستان خود مشورت نمائید.

5-3- عدم استفاده از البسه و وسائل استحفاظی :

کارکنان موظفند که از وسایل و لباسهای استحفاظی که در اختیار و دسترس آنها قرار گرفته استفاده نمایند.

6-3- سهل انگاری و بی مبالاتی :

هر یک از کارکنان باید نسبت به ایمنی سایر کارکنان نیز علاقه مند و توجه لازم را داشته باشد و اجازه ندهد که بی مبالاتی و سهل انگاری او فرد دیگری را نیز به خطر اندازد.

7-3- عدم توجه کافی :

هر کاری که انجام میدهد باید معتقد باشید که آن کار با ارزش و مهم است. لذا تمام فکر و حواس خود را روی آن کار متمرکز نمائید. چرت زدن, نگرانی و شوخیهای خشن جایشان در سر کار نیست.

8-3- ضعف سلامت جسمانی :

هر فردی که دچار کسالت و ضعف جسمانی می باشد نباید بخود فشار آورد و سعی کند که کار سنگین انجام دهد.

9-3- تشخیص و قضاوت نادرست :

یک کارگر خوب و مجرب میداند چه کاری را چگونه و چه موقع انجام دهد. در حقیقت ذکاوت و هوشیاری هر فردی ضامن سلامتی اوست. همیشه در انجام کارها از فکر خود استفاده کنید.

10-3- تمرد :

عدم اجرای دستورات, روشهای ایمنی و مقررات کارگاهی و بی اعتنائی به سلامت سایرین چه عمداً و چه سهواً در هیچ تشکیلاتی پسندیده نبوده و برای شخص مسئولیت زیادی را بوجود میأورد.

4-       گزارش حوادث

برای کلیة حوادثی که در حین انجام وظیفه برای کارکنان رخ میدهد و منجر به وارد شدن آسیب اعم از جزئی, اتلاف وقت, نقص عضو و یا هلاکت بشود باید علاوه بر گزارش فوری مورد به کارفرما, گزارش تکمیل شده حادثه مربوطه روی فرم ادارة کار و امور اجتماعی نیز تنظیم و به اداره کار ارسال شود, در مورد حوادث شدید منجر به نقص عضو و یا فوت, گزارشات لازم است حداکثر در عرض 24 ساعت بدست سازمان تأمین اجتماعی و ادارة کار رسیده باشد.

1-2- وظیفه کارکنان بهنگام وقوع حادثه :

در صورت وقوع حادثه بهترین کمکی که از دست کارکنان بر می آید اطلاع فوری به گروه ایمنی و استفاده از گروه نجات- درمانگاه و ساِیر ارگانهای مربوطه از طریق تلفن های داخلی 137-139- و 151 و یا بی سیم می باشد.

در چنین وضعیتی کارکنان بایستی اطراف مصدوم را فوراً خالی نموده, راههای ارتباطی بمحل حادثه را برای ورود آمبولانس بمحل کاملاً باز گذارند تا امکان فعالیت سریع جهت گروه امداد فراهم گردد. زیرا ازدحام و دلسوزیهای پرسنل نه تنها مانع فعالیتهای گروه امداد خواهد شد بلکه عملیات نجات و کمک های اولیه را پیچیده تر می سازد, لذا باید توجه داشت که در عملیات نجات حتی یک دقیقه سرعت عمل بیشتر ممکن است موجب نجات مصدوم از مرگ گردد.

5-       کمیتة ایمنی

کمیتة ایمنی برای تشخیص و بر طرف کردن اعمال خطرناک و شرایط نا ایمن و نا مساعد محیط کار تشکیل می گردد, این کمیته مسئول تشکیل جلسات ایمنی ماهانه سرپرستان نیز می باشد و وظایف آن به شرح زیر است :

1-5-کلیة تأسیسات- شرایط کار- وسایل و ابزار کار- روشهای انجام کار و عوامل بهداشت کار – وسایل استحفاظی و نظم و ترتیب تأسیسات را مورد بازرسی و مطالعه قرار میدهد

2-5- نواقصی را که در محل کار فوراً می توان بر طرف نمود به مسئولین امر تذکر
می دهد تا بلافاصله برای رفع آنها اقدام شود.

6-       اندرزهای ایمنی

اندرزهای ایمنی ثمرة تجربیات دیگران و درسهای عبرتی است که از حوادث گذشته شرچشمه گرفته و اجرای آنها چون چراغی پرفروز رهگشایتان برای جلوگیری از حوادث شغلی و حفظ جان و سلامت شما و دیگران می باشد, آنها را به شرح زیر بیاموزید و در کار روزانه بکار ببرید.

7-       اعمال و رفتار شخصی

1-7- مقررات ایمنی مربوط به شرکت خود را که بخاطر حفظ سلامت کارکنان تدوین شده مطالعه نمائید.

2-7-وظیفة قانونی هر یک ازکارکنان است که هنگام اشتغال مراقب سلامت خود باشد.

3-7- همچنین مراقبت و مواظبت از همکاران اطراف شما نیز در محیط کار جزء وظایف قانونی شما می باشد.

4-7- وسایل استحفاظی و البسه ایمنی توزیع شده مربوط به کار را طبق ضوابط و دستورات مورد استفاده قرار دهید.

5-7- سهم و وظیفه خود را در تمیز نگهداشتن محیط کار ادا نمائید.

6-7- به اخطارهای ایمنی توجه داشته باشید و از آنها تبعیت نمائید.

7-7- بهنگام کار کردن در اطراف ماشین آلات ساختمانی, هوشیاری خود را حفظ نمائید.

8-7- هرگز اقدام به راه اندازی ماشینی که با آن آشنائی و مسئولیتی در قبال آن ندارید ننمائید.

9-7- هرگز سوار ماشینهای مکانیکی فاقد صندلی نشوید.

10-7- هرگز بکار نصب داربست و نردبان و غیره که جزء وظایف شما نیست دخالت ننمائید.

11-7- هیچ وقت چیزی را از روی داربست به پایین پرتاب ننمائید, برای پایین فرستادن اشیاء از بلندی همیشه از طناب و یا کانالهای عمودی استفاده کنید.

12-7- هرگز میان بر راه به راههای دسترسی ترجیح ندهید. (عبور از جاده, ایمن تر است).

13-7- بلند کردن وزن های سنگین و خارج از تحمل, برای بدن مسئله آفرین است. « بهتر است در چنین مواقعی کمک بطلبید.»

14-7- خرابیهای و اشکالات مربوط به نردبان و داربست را فوراً به سرپرست خود گزارش کنید.

15-7- کلیه حوادث منجر به آسیب جسمی و یا جزئی را گزارش نمائید, زیرا از نظر آماری و کسب اطلاع از کیفیت حادثه و اقدامات پیگیری حائز اهمیت هستند,

16-7- اگر دچار شک و تردید در انجام کار هستید از سرپرست خود سئوال نمائید.

17-7- نسبت به موارد و وضعیتهای خطرناک, هوشیار باشید و فوراً آنرا گزارش نمائید.

18-7- خود را برای مقابله با وضعیتهای اضطراری آشنا سازید.

19-7- از شوخی و حرکات زشت و خشن در سرکار جداً خود داری نمائید.

20-7- به مقررات ایمنی و حفاظتی احترام بگذارید.

21-7- محدودیتهای سرعت را در رانندگی به مورد اجرا در آورید.

22-7- نسبت به جا بجائی افراد مصدوم اقدام ننمائید, از مأمورین کمک های اولیه و امداد کمک بگیرید.

23-7- نسبت به گزارش بیماران و مصدومین به بهداری سریعاً اقدام نمائید.

24-7- از مقررات مربوط به محدویتهای استعمال دخانیات پیروی نمائید.

25-7- اگر لباس شما آغشته به مواد نقتی (بنزین- تینر و غیره) و یا مواد شیمیائی گردید بلافاصله لباسهای را در آورده و بدن خود و یا قسمتی که آلوده شده است را با آب بشوئید و سپس فوراً به اورژانس کارگاه مراجعه نمائید. لباسها را قبل از پوشیدن مجدداً باید کاملاً شست.

26-7- ابزار کار و یا سایر اشیاء را روی چوب بستها و سکوهای بلند باقی نگذارید زیرا ممکن است افتاده و باعث مجروح شدن افرادی که در پایین هستند بشود.

27-7- قبل از حرکت دادن چوب بستهای قابل حمل باید تمام اشیائی را که روی آنها قرار دارند به پایین منتقل نمائید.

28-7- در موقع انجام کار بر روی چوب بستها و یا در ارتفاعات, توجه داشته باشید که کسی زیر آن محل نکند و یا از زیر آن, عبور ننماید, زیرا در معرض سقوط اشیاء قرار خواهد گرفت. در صورتیکه لازم شود که دو گروه از کارکنان یکی از بالای سر دیگری کار کند احتیاطهای لازم برای حفظ افرادیکه در پایین بکار اشتغال دارند باید بعمل آید. از کلاه ایمنی خود بخصوص در مواقعی که افرادی بالای سر شما مشغول کار هستند استفاده نمائید.

29-7- حرکات رکیک, شوخیهای نامناسب و خشن از قبیل کشتی گرفتن, بوکس بازی و یا پرتاب اشیاء در سرکار مطلقاً جایز نیست.

30-7- کارکنان هیچگاه نباید از هوای فشرده برای تمیز کردن لباس و یا بدن خود استفاده کنند. سر شلینگهای هوا را نباید بطر اشخاص دیگر گرفت.

31-7-  کارکنان باید همواره در پیدا کردن نقص وسائل و ابزار از قبیل شلینگها و بستهای مربوط لوله های سوراخ دار- نردبانها- پله کانها و کابلهای معیوب و نقص نرده های حفاظتی و سایر شرایط خطرناک هوشیار بوده و به محض مشاهده اینگونه معایب, مراتب را به سرپرست خود و یا مسئولین ایمنی گزارش دهند.

32-7- استفاده از وسایل معیوب مجاز نمی باشد.

33-7- موقع بلند کردن اشیاء پشت خود را حتی الامکان راست نگهدارید و به جای عضلات پشت و شکم از غضلات پا استفاده نمائید. تا از کشیدگی عضلات کمر جلوگیری شود. سعی نکنید اضافه بر قدرت خود بار بلند کنید. همیشه برای بارهای سنگین کمک بگیرید.

34-7- تعداد زیادی از تصادفات در اثر لیز خوردن, سکندری خوردن و یا افتادن رخ میدهد, موقع راه رفتن و کار کردن در محل کار خود احتیاط کنید, موقع راه رفتن در جاهای ناهموار و یا روی سکوها, راه پله ها و محوطه هائی که سطح آنها روغنی و لغزنده شده مواظب باشید که زمین نخورید.

35-7- از حمل ابزار کار و اشیاء هنگام بالا رفتن و یا پایین آمدن از نردبان و یا اسکلت بندیها بطوریکه مانع آزادی دستهای شما شود خود داری کنید.

36-7- هریک از کارکنان باید خود را موظف بداند که در برنامه پیشگیری از تصادفات با علاقه و جدیت شرکت کرده و سایر همکاران خود را نیز مصراً به پیروی از روشهای ایمنی تشویق نمائید.

8-       ماشین آلات

1-8- هر نوع ماشین آلات را فقط کارکنان صلاحیت دار مجاز هستند بکار اندازند.

2-8- هرگز روی ماشین آلاتی که در حال کار می باشند کار تعمیراتی انجام مدهید بلکه برای اینکار همیشه باید ماشین آلات را قبلاً از کار انداخت. هنگامیکه ماشین آلات کار می کنند کلیه حفاظها باید سرجای خودشان نصب شده باشند.

3-8- از روغن کاری, تمیزکاری, تنظیم و تعمیر ماشین آلاتی که در حال حرکت هستند و حفاظ آنها برداشته شده است خود داری نمائید.

4-8- فقط افراد صلاحیتدار اجازه دارند که سنگهای ماشینهای چرخ سمباده غیره متحرک را تعویض و یا تنظیم کنند.

5-8- هنگام استفاده از بالابرنده ها (وینچ ها) لازم است از مقررات و روشهای ایمنی زیر پیروی نمائید.

6-8- کابهای متحرک بالا برنده ها تا آنجا که امکان داشته باشد باید بوسیلة حفاظ پوشانده شود تا برای کار گرانیکه در مجاورت آنها کار می کنند و یا از نزدیکیهای آنها عبور می کنند خطری وجود نداشته باشد.

7-8- کارکنان مأمور بکار انداختن ماشینهای بالا برنده همیشه باید هوشیار بوده و به اشخاصی که فرمان میدهند توجه داشته باشند و نباید اجازه دهند که کابل روی یک طرف قرقره روی هم پیچانده شود.

8-8- هنگام کار با ماشینهای بالا برنده, برای جلوگیری از جا در رفتن, آنها را باید به محل ثابتی محکم ببندید, از مهار کردن وینچ ها بر لوله ها, شیرها و سایر وسائل خودداری کنید, حتی الامکان ماشین های بالا برنده را در محلی قرار دهید که راننده آن بتواند چگونه عملیات را بوضوح ببیند.

9-8- اطراف محلی را که بارها بالا و پایین برده می شود بایستی بوسیله طناب محصور کرد و از ورود افراد به آن محوطه جلوگیری نمود.

10-8- سکوی جلوی چرخهای سمباده باید در فاصله کمی از چرخها و در بالای مرکز آنها تنظیم گردد. بدون اجازه در تنظیم سکوی جلوی چرخ سمباده دخالت ننمائید.

11-8- روی ماشین آلاتیکه در حال حرکت هستند تعمیرات اساسی نباید انجام داد مگر اینکه حفاظ کاملی داشته باشند. هنگام کار کردن در مجاورت ماشین آلات یک کارد موقتی باید بین قسمت متحرک ماشینها و کارکنان مکانیکی نصب گردد. در صورت امکان ماشین آلات را باید از کار انداخت و سویچ را آنها قفل نمود.

9-       حفاظ ماشین آلات و نرده های حفاظتی

1-9- برای جلوگیری از افتادن از بلندی و یا افتادن بدرون گودالها, اطراف کلیة گودالها باید نرده های حفاظتی نصب شده یا با نوار و شبکه های آهنی و غیره روی آنها پوشانده شود. قبل از پایان کار و ترگ گودالها, نرده های حفاظتی یا سرپوشها را باید سرجای خودشان قرار داد.

2-9- اگر قسمتی از نرده های حفاظتی سکوی کار, بمنظور تسهیل در جابجا کردن وسایل, از جای خود برداشته شده است باید بلافاصله بعد از پایان کار دو مرتبه در جای خود نصب گردد.

3-9- از نرده های حفاظتی نباید بعنوان تکیه گاه برای قراردادن وسایل سنگین استفاده نمود.

4-9- موقع کارکردن روی نردبان, سکو و یا قسمتی از وسایلی که بالای سرجاده, راهرو و یا مسیر عبور افراد قرار دارد یک تابلوی اخطار, که روی آن نوشته باشد. (افراد در بالا مشغول کار هستند) باید در پایین روی جاده قرار داده شود.

5-9- قبل از ترک کردن محل کار که وضع موجود آن خطرناک است در اطراف آن باید نرده های حفاظتی و یا تابلوی خطر نصیب گردد- هنگام شب روی نرده ها باید چراغ خطر نصب شود.

10-  وسایل مکانیکی

1-10- استفاده از هر نوع وسایل خود ساخته و غیر مجاز ممنوع است. برای مثال از بشکه نباید بعنوان سکوی کار و یا پایه های چوب بست و امثال آن استفاده شود.

2-10- کارکنان مجاز نیستند روی بار, بالابرنده ها و جرثقیل ها سوار شوند.

3-10- از طنابهائیکه در معرض بخارات و یا گازهای اسیدی قرار گرفته و ضعیف شده اند استفاده نکنید. طنابهای معیوب را قبل از آنکه زندگی شما را به خطر اندازد, از دسترس کارکنان خارج نمائید.

4-10- بلاکهای زنجیری را باید همیشه در شرایط خوبی نگهداشت. بخصوص باید اطمینان حاصل کرد که قلابها و زنجیرها همیشه صحیح و سالم باشند. هر وقت بلاکها بوضع غیرقابل تعمیری در می آید و یا دهانه قلابها باز می شوند باید آنها را برای تعویض به قسمت تعمیرات فرستاد. هرگز سعی نکنید که قلابها را تعمیر کنید و یا بوسیله بلاک و زنجیر باری را که بیشتر از ظرفیت آن است بلند کنید.

11-  ابزار کار

1-11- از ابزار معیوب استفاده نکنید, قبل از شروع بکار ابزار را معاینه کنید و اگر معیوب هستند آنها را برای تعویض به سرپرست خود بدهید.

2-11- سعی نکنید در ساختمان ابزار کارتان تغییری داده و یا آنرا تعمیر کنید, آنها را به سرویسهای ابزار برای تعمیر یا تعویض تحویل دهید..

3-11- هرگز از لوله برای اهرم کردن آچارهای دو سره یا دندانه دار استفاده نکنید. هنگام استفاده از لوله برای اهرم کردن سایر آچارها نیز باید احتیاط کرده و در فاصلة کافی از لوله بایستید تا هر گونه حرکت ناگهانی آچار و در رفتن آن باعث افتادن و صدمه خوردن شما و یا همکارانتان نگردد.

4-11- استفاده کردن از دو آچار دو سره, با قرار دادن دهانه یکی در دیگری, برای ازدیاد خاصیت اهرمی آن, عملی است نا ایمن که باید از آن خود داری کرد.

5-11- از سوهانهائی که دسته ندارد نباید استفاده کرد.

6-11- اجازه ندهید پیستون, دایس یا سایر ابزار ماشین های بادی با فشار هوا به خارج رانده شود. وقتی که خطر به خارج پریدن اشیاء از ماشینی وجود دارد افراد را بایستی از جلو ماشین دور نمود.

7-11- وقتی که جریان هوا در ابزار هوائی از قبیل مته, قلم و غیره برقرار است سر مته یا قلم را در دست نگیرید.

8-11- مفصلهای لوله های هوا و اتصال آنها را به ماشینهای هوائی بازرسی کنید تا مطمئن شوید که محکم بوده و در شرایط خوبی می باشند.

9-11- قبل از فشار آوردن بر روی دستة آچار دنده ای مطمئن شوید که دندانه های آن بطور محکم روی کار قرار گرفته است.

10-11- برای کشیدن یا فشار آوردن روی دستة آچارهای لوله و امثال آنها باید جهت کشش بطرف فک متحرک آچار باشد.

11-11- کلیة ماشینهای چرخ سمباده باید به حفاظها ئیکه از شیشه های ایمنی ساخته شده اند مجهز باشند.

12-11- ابزار کار خود را موقع تحویل گرفتن از انبار بازرسی کنید تا مطمئن شوید که بدون عیب هستند.

13-11- هنگام کوبیدن چکش به روی قلم از یک انبردست یا گیره دسته دار برای گرفتن قلم استفاده کنید.

12-  لوازم استحفاظی فردی

برای حفاظت قسمتهای مختلف بدن از طرف کارشناسان لوازمی طراحی و تهیه شده که برحسب نیاز شغلی به کارکنان توزیع می گردد.

1-12- کلیة کارکنان ملزم هستند از وسایل و لوازم استحفاظی توزیع شده استفاده نمایند.

2-12- کلیة پرسنلی که در سایت مشغول بکار هستند بایستی از کلاه ایمنی- پوتین ایمنی و لباس کار استفاده نمایند.

3-12- سرپرستان واحدها لازم است کنترل و مراقبت لازم را اعمال و پرسنل را تشویق و ملزم به استفاده از لوازم ایمنی بنمایند.

4-12- آموزشهای لازم درخصوص استفاده صحیح پرسنل از وسایل ایمنی را به آنها بدهند.

5-12- کارکنائیکه در اطراف ماشینهای گردنده از قبیل مته – اره – آسیاب و
 ماشین آلات مشابه کار می کنند نباید لباسکار گشاده یا پاره- شال گردن- کراوات – جلیقه و یا انگشتر در برداشته باشند.

6-12- برق کاران نباید در موقع کار دگمه یا نشان فلزی و امثال آن در برداشته باشند.

7-12- لباسهای آغشته به روغن و یا گریس نباید مورد استفاده قرار گیرد زیرا علاوه بر خطرناک بودن ممکن است ایجاد ناراحتی پوستی نماید.

8-12- مقررات مربوط به حفاظت چشم و صورت

1-8-12- کلیة کارکنانی که درگیر کارهای جوشکاری- برشکاری- مته کاری و کنده کاری بتن- سنگ و آجر و موزائیک و مصالح ساختمانی هستند بایستی از نقابهای متصل به کلاهای ایمنی و یا عینک حفاظتی جهت حفاظت چشم و صورت استفاده نمایند.

2-8-12- کارگرانی که درگیر با کار دستگاه چرخ سنباده هستند حتی در صورتیکه ماشین مربوطه به حفاظ مجهز باشد بایستی از عینک ایمنی استفاده نمایند.

9-12- کمربند ایمنی و طناب نجات

 برای کار کردن در ارتفاع بیش از 2 متر استفاده از کمربند ایمنی و طناب نجات ضرورت دارد که در آن صورت مراقبتهائی به شرح زیر مورد لزوم می باشد.

1-9-12- کمربند ایمنی هرگز نباید در معرض حرارت قرار گیرد.

2-9-12- قبل از استفاده و حداقل هر سه ماه یک بار کمر بند ایمنی و طناب نجاب بایستی مورد بازرسی قرار گیرد.

 3-9-12- طناب نجات را شخص استفاده کننده باید با طول مناسبی که محل بازی زیاد نداشته باشد ببندد تا در صورت افتادن ویرا با کمترین سقوط متوقف کند.

13-  احتیاطات در رابطه با خطرات

1-13- آشنایی بکار و خطرات احتمالی

تمام کارکنان باید به کارهای ارجاعی و وسایل و ابزار مورد نیاز آشنائی کامل داشته باشند و سرپرستان موظف هستند اطلاعات لازم را در اختیار مسئولین گذاشته و از هر گونه خلاف جلوگیری نمایند.

2-13- تنها کار کردن در مشاغل خطرناک

هیچ یک از کارکنان حق ندارند کارهائی را که به تشخیص سرپرست خطرناک است به تنهائی انجام دهند و اگر شخص دیگری به او کمک نمی کند باید حتماً یک نفر دیگر در آنجا مواظب او باشد.

3-13- استقبال از خطرات احتمالی (RISK)

کارکنان به هیچ وجه مجاز نیستند به امید اینکه اتفاقی نخواهد افتاد اقدام به انجام کارهائی بنمایند که به نظر خود آنان نیز احتمال خطر وجود داشته باشد, از هیچ فردی انتظار نمی رود هنگام انجام وظیفه خود را در معرض خطر قرار دهد.

4-13- استعمال دخانیات

استعمال دخانیات در کلیة مکانهائی که در آن تابلوی (استعمال دخانیات ممنوع) نصب شده است. قدغن می باشد.

5-13- خوابیدن در حین انجام وظیفه

خوابیدن در حین انجام وظیفه بخصوص در داخل تونلها اکیداٌ ممنوع است.

6-13- استفاده از کلاه ایمنی

کارکنان نباید از زیر بارهای معلق و محدوده عملیاتی جزرثقیل و ماشینهای سنگین ساختمانی عبور نمایند.

7-13- بلند کردن اشیاء سنگین

بهنگام بلند کردن اشیاء سنگین باید حداکثر استفاده از عضلات و یا بازوها بشود و ستون فقرات را تا حد امکان عمودی نگهداشت تا از وارد شدن فشار خارج از اندازه به ستون فقرات و بروز فتق و سایر عوارض جلوگیری شود. برای جابجا کردن بارهای سنگین باید از جراثقال و وسائل مکانیکی مناسب استفاده شود و کارکنان نباید زیر بار بایستند تا از خطر احتمالی افتادن و برخورد بار مصون باشند. در مواقعیکه استفاده از وسایل مکانیکی میسر نیست و دو یا چند نفر به اتفاق هم شئی را بلند می کنند باید تناسب قد رعایت شده و عملیات هم آهنگ اجرا شود تا حمل بار سهل تر انجام گرفته و به فردی بیش از استقامت او فشار وارد نباید.

14-    آتش سوزی

به محض مشاهده آتش سوزی مراتب را با استفاده از کانالهای ارتباطی و یا از طریق تلفن های داخلی 137 و 151 و یا بی سیم به دفتر ایمنی و یا آتش نشانی اطلاع دهید. ضمناً محل دقیق آتش سوزی و نام و شمارة تلفن خود را نیز بطور وضوح بیان کنید.

1-14- وسایل خاموش کننده

برای تسریع در عمل خاموش کردن آتش و اینکه کارکنان بتوانند خودشان آتشهای جزئی و کوچک را فوراً خاموش نمایند, خاموش کننده های مختلفی برای خاموش کردن انواع آتشها در محلهائیکه امکان آتش سوزی وجود دارد قرار داده شده است. تمام کارکنان باید به نوع و طرز استفاده از این خاموش کننده ها آشنائی داشته و به موقع خود از آنها استفاده کنند. پس از اطفاء حریق و استفاده از خاموش کننده, سرپرستان بایستی بلافاصله با استفاده از پر کردن و ارسال فرم آتش سوزی مسئول ایمنی را در جریان امر قرار دهند تا فوراً نسبت به شارژ کپسول مصرف شده اقدام گردد. جهت آشنائِی کارکنان با طرز کار خاموش
کننده ها برنامه های آموزش تئوری و عملی از طرف گروه ایمنی به مورد اجرا گذاشته خواهد شد.

15-    کار در ارتفاع

برای انجام کارهای در ارتفاع بالاتر از دو متر تسهیلات لازم از قبیل ایجاد داربست سکو- نردبان و یا رمپ بایستی فراهم گردد.

1-15- داربست SCAFFOLADLNS

برای انجام کار در ارتفاع که نشود نردبان یکطرفه یا دو طرفه و یا خرپا بنحو ایمنی بکار برد, باید از داربست که طبق اسلوچ صحیح ساخته شده استفاده نمود.

1-1-15- در انتخاب نوع داربست از نظر استحکام, داربست فلزی به داربست چوبی     ترجیح دارد.

2-1-15- نصب داربست باید به افراد ورزیده و فنی کاردان واگذار گردد.

3-1-15- لوله و بست هائی که برای بستن داربست بکار می رود باید سالم و بدون عیب باشد.

4-1-15- تخته و الوارهائی که در داربست استفاده می شود باید دارای الیاف طولی, صاف, بدون ترک و پوسیدگی و شکم باشد.

5-1-15- پایه های داربست باید بطور مطمئنی روی کف مهار شوند تا از لرزش آن جلوگیری شود. انتهای پایه نباید مستقیماً روی زمین قرار داده شود بلکه در تکیه گاهر مناسبی نظیر سوراح وسط یک تکه چوب مکعبی شکل و در عمق زمین قرار گیرد فواصل پایه ها باید منظم و به یک اندازه باشد.

6-1-15- داربستهائیکه ارتفاع آنها از دو متر تجاوز نماید مجهز به نرده دو ردیفه به ترتیب در ارتفاع نیم متر و یک متر بوده و تمام سطح سکوی کار با تخته های چوبی محکم و بدون عیب یا صفحات اهنی مشبک پوشیده شود و دو سر آنها با مفتول بدار بست محکم بسته و برای چهار طرف سکو قر نیز تخته ای به ارتفاع 15 سانتیمتر پیش بینی شود.

7-1-15- داربست باید بوسیله مهار به ساختمان محکم شود.

8-1-15- در مورد کار روی داربستی که ارتفاع آن بیش از دو متر بوده و امکان نصب نرده به دور آن به عللی میسر نباشد باید از کمربند ایمنی که انتهای طناب نجات آن به نقطه ثابتی از ساختمان مجاور و مجزا از داربست محکم بسته می شود استفاده شود.

9-1-15- برای رسیدن به سکو باید نردبانی جداگانه به آن متصل یا در خود داربست احداث نمنود بطوریکه به فاصله یک پله مانده به سطح سکو, پله ها خاتمه یابد. ولی امتداد دو ساق نردبان تا ارتفاع نرده دوم اطراف سکو امتداد یافته تا از نظر دستگیره جهت اشخصاصی که می خواهند وارد سکو شوند کمک شود و در مدخل سکو در متحرکی تعبیه شود تا اشخاص روی سکو آن را به و از خطر سقوط مصون بمانند.چ

10-1-15- کارگران هنگام کار- بر پا کردن و یا برچیدن داربست باید مجهز به کلاه ایمنی باشند.

11-1-15- داربست ها قبل از استفاده و بطور نباید ابزار و اشیاء را به زمین پرتاب نمود بلکه برای بالا و پایین بردن ابزار از طناب و کیف مخصوص استفاده نمود.

2-15- طناب نجات و کمربند ایمنی SADWTY BELT AND LIFELINE

برای انجام کار کردن در ارتفاع باید حتی المقدور سکو یا داربست بکار برده شود. لیکن چنانچه تهیه آنها میسر نباشد برای جلوگیری از بروز حادثه لازم است احتیاطهای متناسب رعایت و از کمربند ایمنی و طناب نجات استفاده شود.

1-2-15- طناب نجات باید همیشه تمیز و قابل استفاده بوده و هرگز در معرض حرارت زیاد قرار نگیرد. در صورت کثیف شدن باید آنرا با آب گرم و صابون شسته و در هوای آزاد آویزان نمود تا خشک شود.

2-2-15- کمربندهای پنبه ای و کتابی را باید پس از شستن با اب و صابون و فشردن ان در حرارت متعادل خشک نمود.

3-2-15- کمربندهای ایمنی باید با طناب کنفی بقطر سه چهارم اینچ یا نایلونی بقطر حداقل یک دوم اینچ مجهز باشند.

4-2-15- چون گره زدن قدرت طناب را به اندازه قابل ملاحظه ای کم می کند بنابراین طناب نجات را نباید هرگز گره زد.

5-2-15- کارکنانی که در داربستهای معلق که ارتفاع آنها بیش از دو متر است کار می کنند هر کدام به تنهائی باید مجهز به کمر بند ایمنی جداگانه ای باشند.

6-2-15- طناب نجات کمربند ایمنی بایستی توسط استفاده کننده با طول مناسبی که محل بازی نداشته باشد بسته شود تا در صورت افتادن با کمترین سقوط فرد را متوقف سازد.

7-2-15- کمربند ایمنی و طناب نجات باید قبل از هر بار استفاده توسط سرپرست کار بدقت بازدید و حداقل هر سه ماه یکبار و پس از هر تعمیر توسط شخص فنی صلاحیت دار بازرسی و ایمن بودن آن مورد تائید قرار گرفته و در صورت مشاهده عیب و نقص در صورت امکان تعمیر و در غیر اینصورت از سرویس خارج شود.

3-15- نردبان

1-3-15- بطور کلی اجزاء نردبان باید از چوب محکم بدون پیچیدگی- ترک- گره و پوسیدگی ساخته شده و آلوده به روغن و گریس نباشد.

2-3-15- فاصله پله نردبان معمولی از دیوار یا محل اتکاء نباید از یک چهارم طول نردبان کمتر باشد و در شرایط غیر عادی که مراعات فاصله مزبور امکان ندارد. باید دو سر بالا و پائین نردبان محکم مهار شود و یا شخص مورد اطمینان آنرا محکم نگه دارد.

3-3-15- نردبان نباید جلوی دری که به طرف نردبان باز می شود گذاشته شود مگر اینکه در قفل بوده و یا کسی مراقب آن باشد.

4-3-15- بالا و پائین رفتن از نردبان همیشه باید از روبرو صورت گیرد. اگر شخصی روی نردبان باشد جابجا کردن آن ممنوع است.

5-3-15- در موقع استفاده از نردبان باید هر دو دست آزاد باشد و حمل ابزار و غیره بوسیله طناب یا کیسه که به شانه آویزان می گردد انجام گیرد.

6-3-15- باید دقت شود که نردبان در مجاورت خطوط برق قرار نگرفته و یا به
 لوله های حاوی موادی از قبیل اسید و غیره تکیه ننماید.

7-3-15- با کفشهای آلوده به چربی نباید از نردبان استفاده شود.

8-3-15- در موقع طوفان استفاده از نردبان بشرطی مجاز است که انتهای آن به نقاطی ثابتی مهار شده باشد.

9-3-15- هرگز نباید از نردبانهای خود ساخته استفاده شود.

16-    مقررات مربوط به وسائط نقلیه و دستگاههای مکانیکی

1-16- از رانندگی ماشینهای بدون داشتن مجوز مربوطه خودداری نمائید و قبل از شروع رانندگی از صحت عمل ترمز و میزان باد طایرهای خودرو اطمینان حاصل نمائید.

2-16- در هنگام رانندگی ملاحظات و ایمنی مربوط به سایر کارکنان عابر را در نظر بگیرید.

3-16- هرگز اقدام به سوار کردن مسافر ننمائید زیرا اقدامی است غیرقانونی.

4-16- در موقع بارگیری دنده را آزاد نموده از ترمز دستی استفاده نمائید.

5-16- قبل از حرکت اطمینان حاصل نمائید که بار متناسب با ظرفیت کامیون بوده و به صورت متعادلی جایگیری شده است.

6-16- بهنگام توقف و قبل از ترک خودرو حتماً ترمز دستی را بکشید.

7-16- در سراشیبیها همیشه از دنده سنگین استفاده نمائید.

8-16- با احتیاط رانندگی نمائید و از راندن خودرو در سراشیب شانه جاده بخصوص در مواقعی که حامل بارهای مهار نشده هستید خودداری نمائید.

9-16- هنگامیکه در محل حفاری شده و سست توقف می نمائید برای جلوگیری از سقوط خودرو از کفشک جهت مهار چرخها استفاده نمائید.

10-16- همیشه سعی نمائید روی زمین هموار پارک نمائید و در صورت لزوم از
 (دنه پنچ) برای مهار چرخها استفاده نمائید.

11-16- از به حرکت درآوردن خودروهائیکه مجهز به لوازم مربوطه نیستند و یا شما فاقد گواهینامه مربوطه هستید خود داری نمائید.

12-16- نقایص فنی خودرو را فوراً به مسئولین گزارش نمائید.

13-16- کلیه وسایل نقلیه و دستگاههای مکانیکی باید از سمت راست جاده و با سرعت مجاز حرکت نمایند.

14-16- کارکنانی که از وانت و یا کامیون برای سواری و جابجائی استفاده می نمایند باید در موقع حرکت وسائط نقلیه نشسته باشند و حق ندارند بایستند و یا به خارج خم و یا آویزان شوند و همچنین نباید پاها و دستهای خود را بیرون از مجدوده کامیون یا وانت قرار دهند.

15-16- سوار کردن مسافر بر روی دستگاههای مکانیکی بکلی ممنوع است.

16-16- سوار شدن بیش از ظرفیت مجاز در وسائط نقلیه و یا دستگاههای مکانیکی و همچنین نشستن روی لبه دیواره های وانت یا کامیون اکیداً ممنوع است.

17-16- در کامیونهای حامل بار, سوار شدن روی بار یا کنار بار اکیداً قدغن است.

18-16- استفاده از وسائل نقلیه و دستگاههای مکانیکی که دارای نواقص فنی باشند ممنوع است.

17-    ایمنی برق

1-17- فقط برقکاران واجد شرایط مجاز هستند کارهای برقی و تعمیراتی را بر روی ماشین آلات انجام دهند.

2-17- در موقع قطع برق کلیه کلیدهای کنترل الکترو موتورها باید روی خاموش تنظیم گردد ولی کلیدهای روشنائی روی روشن باقی بماند تا بمحض وصل جریان برق از آن اطلاع حاصل شود.

3-17- تعمیرات و نصب تجهیزات برقی بایستی صرفاً تحت نظر برقکاران ماهر صورت پذیرد.

4-17- بطور مرتب از سیمها و کابلهای برق لازم است بازرسی بعمل آید و بر روی دستگاهها و کابلهائی که اتصالی دارند و خطرناک هستند برچسب خطر گذاشته شود.

5-17- کارکنان مجاز نیستند لباس و سایر وسائل خود را روی سیمهای برق- پانلها و تابلوهای برق و موتورهای جنراتور آویزان نمایند.

6-17- برای جلوگیری از دخالت افراد غیر ذیصلاح, کلیه دستگاههای و تابلوها باید قفل باشند.

7-17- کلیه شبکه ها و دستگاههای برقی بایستی مجهز به سیستم ارث باشند.

8-17- در صورت استفاده از داربست فلزی لازم است آنرا به سیستم ارت مجهز نمود.

9-17- هرگز نباید اجازه داد که اعضاء بدن سبب هدایت جریان الکتریسته به زمین شود.

10-17- هنگام کار با وسیله برقی باید از قدم گذاردن در جاهای خیس و مرطوب اجتناب کرد.

11-17- استفاده از کابلهای رابط زخمی شده و یا دارای عایق صدمه دیده ممنوع است.

12-17- کارکنان شاغل در مجتمع های صنعتی بایستی اول اصول ایمنی مشروح در ذیل را رعایت نمایند :

1-12-17- محیط کار خود را بخصوص از نظر مرطوب بودن و عبور کابل و یا وجود منافذ تغذیه نیروی برق کنترل نمائید و از لوله های فلزی و تیرهای برق که ممکن است از طریق بدن شما ایجاد اتصال زمین گردد دوری گزینید.

2-12-17- همیشه تصور نمائید که کلیه مدارات الکتریکی اطراف شما هادی جریان برق می باشد و لمس نمودن آنها خطرناک است.

3-12-17- زیورآلات فلزی- حلقه و ساعت در هنگام کار با وسائل برقی, هادی خوبی برای هدایت الکتریسته هستند, از استفاده آنها خود داری نمائید.

4-12-17- از نردبان فلزی که پایه آن بر روی عایق قرار نگرفته در نزدیکی شبکه برق استفاده ننمائید.

5-12-17- در مکانی  که امکان وقوع انفجار و خطرات آتش سوزی وجود دارد, از وسایل برقی و روشنائی صد انفجار بایستی استفاده شود.

6-12-17- کلید اصلی برق دستگاهی که بر روی آن تعمیرات انجام می گیرد باید در حالت قطع و از مدار خارج گردد.

7-12-17- کلید وسایل و ابزار برقی را قبل از بهره برداری از نظر ایمنی جک نمائید.

8-12-17- هرگز کلید مداری که نمی دانید چه عملی را انجام می دهد روشن و خاموش ننمائید, مگر اینکه مجوزی برای اینکار داشته باشید و یا به مدار کنترل آن آشنا باشید.

18-    طرح مربوط به اتفاقات اضطراری

اتفاقات اضطراری به مصیبت های ناگهانی اطلاق می شود که در آن جان عده ای از دست برود و یا خساراتی را به بار آورد. آتش سوزیهای بزرگ- طوفان- سیل- انفجار- رها شدن گاز مسموم کننده در فضا , از جمله اتفاقات اضطراری می باشد. در این صورت مواقع روال امور کارهای عادی بهم می خورد- جریان برق قطع میشود, تلفن و سیستم مخابرات معشوش شده و اوضاع حمل و نقل مشکل می شود و ممکن است رابطه افراد و مسئولطن کار با محل اتفاق قطع گردد.

برای برگرداندن عملیات بحال عادی فرصت و وقت خیلی زیاد توام با کوشش فراوان مورد لزوم خواهد بود.

در صورت بروز اتفاقات اضطراری, بدون در دست داشتن برنامه و طرحی که قبلاً تهیه شده باشد, اوضاع به صورت هرج و مرج باقی مانده و تلفات و خسارات زیادتری ببار خواهد آورد, لذا بدینوسیله طرح اتفاقات اضطراری پیشنهاد تا در مواقع لازم بلادرنگ دست به کار عملیات شده اقدامات لازم را بعمل آورند.

     اولویت های که مورد نظر این طرح می باشد شامل       روابط عمومی – نجات و کمکهای نخستین- ترافیک- حفاظت- بهداری- رفاه- غذا و تخلیه محل می باشد.

الف- ستاد عملیاتی مبارزه با اتفاقات اضطرای

به منظور تصمیم گیری هدایت عملیات مورد لزوم در صورت وقوع اتفاقات اضطراری, ستادی با شرکت مقامات و مسئولین مشروح در زیر تشکیل و وارد عمل خواهند شد :

1-رئیس ستاد : مدیریت محترم پروژه و در غیاب او رئیس کارگاه

2- اعضاء ستاد : معاونت اداری باتفاق سرپرست حراست و رئیس کمپ – مدیر ایمنی – سرپرست دفتر فنی- مدیر تعمیرگاه- سرپرست ترانسپورت- مدیر برق و تأسیسات- سرپرست انبار و سرپرست تدارکات.

تبصره : در صورت عدم حضور هر یک از مسئولین فوق در کارگاه جانشین او در جلسات و عملیات مورد نظر شرکت خواهد نمود.

وظیفه ستاد عملیاتی و امداد

1- در صورت پروژه هرگونه واقعه اضطراری غیرقابل کنترل, ستاد عملیاتی بدون فوت وقت تشکیل جلسه داده و با استفاده از کلیه امکانات موجود در مورد عملیات و اقدامات مورد لزوم برنامه ریزی نموده و وظیفه هر یک از مسئولین را در رابطه با اجرای عملیات مورد نظر تعیین تا بلادرنگ مأموریت اجرائی خود را آغاز نماید. تشکیل جلسات بعدی ستاد از طرف رئیس ستاد باعضاء اعلام خواهد شد.

2- اعضاء ستاد لازم است آدرس کامل و شماره تلفن خود و جانشین خود را به واحد حراست اعلام نماید.

3- اعضاء ستاد و یا جانشین آنها لازم است در صورت ترک کمپ آدرس دقیق و شماره تلفن محل مورد عزیمت خود را در اختیار دفتر حراست قرار دهند تا در صورت لزوم دسترسی با آنها ممکن باشد.

4-ستاد عملیاتی باتوجه به خط مشی و سیاست منطقه تشکیل جلسه خواهد داد.

5- برنامه عملیاتی و اجرائی فوری ستاد به ترتیب اولویت شامل موارد زیر خواهد بود :

1-5- انتقال سریع مصدومین و مجروحین به مراکز درمانی و نجات افراد دردمند که سرپرستی عملیات- بعهده مدیر ایمنی و یا جانشین او خواهد بود.

2-5- برنامه ریزی جهت تأمین غذای کارکنان برای مدت مورد نظر که سرپرستی عملیات بعهده مسئول تدارکات و یا جانشین او خواهد بود.

3-5- برنامه ریزی جهت تخلیه سریع محل در صورت لزوم و اسکان پرسنل در محل امن و مطمئن مورد نظر که سرپرستی عملیات بعهده سرپرست ترانسپورت و یا جانشین او خواهد بود.

4-5- برنامه ریزی جهت جابجائی اموال و اسناد و اوراق بهادار که سرپرستی عملیات بعهده معاونت اداری و مدیر امور مالی خواهد بود.

5-5- برنامه ریزی عملیات از طرف رئیس ستاد تعیین و اعلام خواهد شد.

19-    ضبط و ربط در محیط کار

1-19- کلیه راهها- پیاده روها- پله کانها- راهروها- سکوها و غیره باید همیشه برای کاریکه در نظر گرفته شده تمیز و آماده باشد.

2-19- اشیائی از قبیل اجناس- ابزار- جعبه های خالی و غیره را نباید در این اماکن نگهداشت.

3-19- ابزار – قطعات و وسائل را نباید در محل مرتفعی که امکان افتادن آنها میرود قرار داد.

4-19- دفاتر کار و ساختمانها و اتاقها بایستی نظافت و در وضعیت تمیزی نگهداری شود.

5-19- پس از پایان کار و قبل از تر ک کارگاه, محل کار و محوطه را باید تمیز و مرتب و ایمن کرده و کلیه ابزار – درابستها – وسایل – خرده ریزها و هرگونه جنس مصرف نشده را از محل دور نمائید.

6-19- محوطه کار کلیه کارکنان, باید در وضع تمیز و عاری از زباله و آشغال که از نظر آتش سوزی نیز خطرناک هستند نگهداری شود.

فصل اول از آیین نامه حفاظت وبهداشت عمومی

فصل اول از آیین نامه حفاظت وبهداشت عمومی

در کارگاهها:
ماده 2 : ساختمان کارگاهها و کارخانه ها باید با وضع آب و

هوای محل متناسب‌‌‌‌‌‌‌‌‌ باشد.

 

ماده 3 : برای هر کارگر در کارگاه حداقل باید 12 متر مکعب فضا منظور گردد و فضای اشغال شده به وسیله ماشین آلات یا ابزار و اثاثیه مربوط به کار همچنین فضای بالاتر از ارتفاع سه متر جزء فضای مزبور محسوب نمیشود. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌


(بقیه در ادامه مطلب)

ماده 4 : سقف و بدنه و کف عمارات کارگاه باید با مصالحی ساخته واندود شود که از نفوذ رطوبت به داخل کارگاه جلوگیری نماید و حتی الامکان مانع گرما و یا سرمای خارج گردد. ‎‌‌ماده 5 : کف عمارات کارگاه باید هموار و بدون حفره بوده و به نحوی مناسب شود که  قابل شستشو باشد و تولید گرد و غبار نکند و موجب لغزیدن کارگران نگردد.
 ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌

   در مواردی که نوع کار اقتضای ریخته شدن آب را به کف کارگاه داشته کارگاه دارای شیب متناسب و مجرای مخصوص برای خروج آب از جمع شدن آب در کف کارگاه باشد. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌

ماده 6 : در محلهایی که مواد شیمیایی و سمی به کار میبرند باید بدنه تا یک متر و شصت سانتی متر ارتفاع از کف زمین قابل شستشو باشد. 

ماده 7 : در صورتی که در ساختمان کارگاه دهانه ها یا سوراخهایی موجود باشد که احتمال سقوط اشخاص برود باید به وسیله نصب پوششهای محکم و نرده هایی که حداقل ارتفاع آن 60 سانتیمتر باشد موجبات از سقوط اشخاص و رفع خطر به عمل آید. 

ماده 8 : عرض پلکان عمومی کارگاه باید حداقل 120 سانتی متر وپاگردهای متناسب با عرض مزبور باشد. در مورد پلکانهایی که بیش از چهار پله باز پلکان باید نرده محکم نصب شود و در مسیر پلکان نباید هیچ گونه مانعی وجود داشته باشد. 

ماده 9 : عمارات کارگاه باید به تناسب وسعت محل کار به

 اندازه
کافی در وپنجره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ برای ورود نور و هوا داشته باشد.
  ‌‌
‌

ماده 10 : کارگاههایی که وسایل کار و نوع محصول آن طوری است که حریق واقع میشود حتی الامکان باید با مصالح نسوز ساخته  شوند.‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ 

ایمنی در حفاری و گود برداری

---

خطرات فراوانی کارگران را تهدید میکند که مهمترین این خطرات عبارتند از سقوط از ارتفاع، ریزش آوار

 بر سر کارگران، برق گرفتگی و سقوط اجسام بر روی افراد.

در این گونه عملیات باید توجه خاصی به موارد زیر صورت گیرد:

1)      آب و برق و گاز ساختمان قبل از شروع عملیات قطع شود.

2)      کلیه شیشه های مربوط به دروپنجره های ساختمان خارج شده و به محل دیگری منتقل گردد.

3)      در صورتی که ساختمان مورد عملیات با ساختمانهای همجوار دیوارهای مشترک داشته باشد نبایستی عملیات تخریب در مورد آنها انجام شود.

4)      بر روی دیوارهای ساختمانهای کناری باید عملیات شمع کوبی انجام شود.

5)      بدلیل طراتی که در اینگونه کارگاهها افراد را تهدید می کند باید کلیه علائم هشداردهنده لازم نصب شده و توسط چراغهای مشخص در شب نیز عملیات معلوم شود.

6)      بایستی تنها یک راه ورود و یک راه خروج برای پرسنل تعبیه شده و درهای دیگر مسدود گردد تا افراد متفرقه نتوانند به محیط کارگاه وارد شوند و در عین حال بتوان کنترل صحیحی بر ایمنی افراد شاغل اعمال نمود.

7)      ملیات تخریب باید از بالاترین طبقه شروع شده و بسمت پایین ترین طبقات ادامه یابد

8)      نخاله ها و مصالح ایجاد شده در جریان تخریب بایستی بسرعت از کارگاه خارج شود. ریختن نخاله ها در معابر ممنوع است و اینکار باید با دقت و وسواس لازم صورت پذیرد. در این مورد معمولا از کانالهای فلزی بزرگی بصورت شیبدار یا عمودی استفاده می کنند و ضایعات را مستقیما به طبقات پایین منتقل می کنند.

9)      پرتگاهها و گودالهای بوجود آمده در ساختمان باید توسط نوارهای شبرنگ، علائم هشدار دهنده، چراغهای گردان و ... کاملا مشخص و معلوم گردند تا از سقوط احتمالی افراد در آنها جلوگیری شود.

10)  در مواردی که عملیات گودبرداری انجام می شود باید استحکام زمین مورد بررسی قرار گیرد و سپس عملیات را انجام داد. زیرا ممکن است ریزشهای ناگهانی دیواره ها اتفاق بیفتد.

11)  در عملیات گود برداری باید مسیر عبور لوله های آب و گاز و فاضلاب بررسی شده و کاملا از ایمن بودن مسیر اطمینان حاصل کرد.

12)  کندن و حفر زمین در بعضی اوقات می تواند موجب ریزش ساختمانهای مجاور شود در اینگونه موارد ایمنی ساختمانها باید از طریق شمع کوبی دیوارها تامین گردد.معمولا اگر میزان حفر زمین از 120 سانتیمتر بیشتر شود شمع کوبی و سپر گذاری در دیواره های گودبرداری شده الزامی است.

13)  محلهای گودبرداری شده باید توسط علائم هشدار دهنده و شبرنگه علامتگذاری شود تا از سقوط افراد بداخل این مکانها جلوگیری شود.

گودبرداری   Excavation

          به هر نوع عملیات برش، کندن، گود کردن یا متراکم کردن سطح زمین که به نوعی خاک برداشته می شود را گودبرداری می گویند.

          گودال یا ترانشه Trench

          به حفاری باریک ( طول شان نسب به عرض شان زیاد است ) گودال یا ترانشه می گویند.

          بطور معمول، عمق گودال بیشتر از عرض ان است و عرض معمولا از 15 فوت بیشتر نیست.

در عملیات حفاری دو نوع سانحه وجود دارد:

 1.ریزش خاک بر روی کسانی که در محل حفاری شده مشغول کارند .

2.سقوط اجسام و متریال به درون کانال و سوانحی که از طریق افراد، ماشین آلات و یا موادی که در حفاری استفاده می شوند ،پدید می آیند.

       معمولاً حوادث در حفر گودال بدین خاطر است که شخص یا اشخاصی کار خود را به درستی انجام نداده اند.  

نکات زیر نمونه هایی از عملکرد هایی است که می تواند از بروز بسیاری از حوادث جلوگیری کند

 1.گودالها را بدون حفاظ رها نکنید. کلیه محلهای خاک برداری شده که کسی در آنها کار نمی کند را با نوار خطر زرد رنگ مهار کرده و راه بند بگذارید و برای شب از علائم نوری استفاده کنید.

2.در صورتیکه قرار است در محل حفاری ، لوله های جابجایی مواد گذارده شود این لوله ها را به فاصله حداقل 1متر از لبه کانال قرار داده و با قرار دادن گوه در دو طرف آنها از حرکت احتمالی آنها جلوگیری نمائید.

3.در کانال های حفر شده با عمق بیش از120 سانتی متر باید تمام دیوارهای خاکبرداری شده تخته کوبی شوند .تخته ها مجاور یکدیگر و پائین تر از کف قرار داده شوند. با این کار خطر ریزش از بین می رود.

4.تخته ها به وسیله جکهایی که به طور افقی و در فواصل مساوی کار گذارده می شود مهار شود.

5.در تمام سطوح تخته ها، از گوه استفاده شود.

6.تمام افرادی که در گودال های عمیق تر از120 سانتی متر کار می نمایند،باید از کلاه ایمنی استفاده کنند. تخته کوبی افراد را در مقابل اشیایی که از بالا می افتد محافظت نخواهد کرد.

7.داربست ها در داخل محل خاکبرداری شده باید کامل و محکم باشند. کسانی که روی داربستهای ناقص کار می کنند نه فقط برای خود بلکه برای سایر کارکنانی که زیر داربست  مشغول کارند ایجاد خطر  می نمایند.

8.محلهایی را که هنوز تخته کوبی نشده با نصب تابلوی اعلام خطر مشخص کنید تا کسی از منطقه امن فراترنرود.

9.برای بیرون آمدن از گودال ها به تخته ها و دیواره کانال آویزان نشوید بهتر است از یک نردبان مناسب استفاده کنید. نباید نردبان را فقط به تخته کوبی تکیه داد بلکه لازم است از بالا به میخی که در زمین کوبیده شده است محکم ببندید. در حین بالا آمدن از نردبان پله ها را دو تا یکی نکنید.

10.برای کسانی که در پایین کار می کنند خاک و اشیایی که در لبه گودال قرار دارند مانند موادمنفجره بسیارخطرناک می باشد. خاک و سایر مواد حفاری شده باید حداقل به فاصله 60 سانتیمتر دورتر از لبه ریخته شود و شیب مواد انباشته شده طوری باشد که امکان ریزش مجدد به داخل کانال را نداشته باشد.

11. ارتعاش یا وارد شدن فشار زیاد به نزدیک لبه دیوار خاکبرداری شده به احتمال زیاد موجب ریزش می شود. 

12.در موقع خاکریزی به درون گودالها حتماً مانعی تهیه و با فاصله مناسب از لبه کانال محکم به جایی ببندیدتا از سقوط کامیون یا دمپر به داخل گودال جلوگیری شود.

13.پریدن از عرض کانالها سرانجام خوبی ندارد، بهتر است کانالهایی که در مسیر عابرین حفر می گردد به وسایلی که دارای استحکام کافی برای عبور افراد هستند ، مجهز باشد و همچنین طرفین آن نرده حفاظتی نصب شده باشد.

Protective System :

سیستم حفاظتی به روشی برای حفاظت افراد در برابر ریزش موادی که در هنگام خاکبرداری و گودبرداری صورت       می گیرد و حفاظت در برابر ریزش سازه های جانبی و کناری گفته  می شود.

    انواع حفاظ گذاری

    شمع بندی یا شمع کوبی

    حفاظ گذاری

    شیب گذاری

    مهاربندی

Shoring or Shoring :

    شمع گذاری یا شمع کوبی تمهیدات سیستم حمایتی برای جبهه کار یا کناره های گودال به منظور جلوگیری از حرکت خاک، جلوگیری از حرک و جابجایی وسایل زیرزمینی، راه ها و فونداسیون ها است

    شمع کوبی یا شمع گذاری یا حفاظ گذاری زمانی و مورد استفاده قرار می گیرد که محل یا عمق برش کار شیبی برگشتی را ایجاد می کند که این شیب بالاتر از حداکثر شیب مجاز است

    سیستم شمع گذاری متشکل از شمع، پایه یا میله، بست یا نگهدارنده یا میله های پشت بند و صفحات می باشد. سه نوع اصلی شمع گذاری عبارتند از:

1.      شمع گذاری الواری

2.      هیدرولیکی

3.      بادی یا پنوماتیکی

تمایل به استفاده از شمع گذاری هیدرولیکی امروزه بیشتر شده است. این نوع سیستم نسبت به سیستم الواری مزیت     بیشتری دارد چون برای نصب و برداشت آن نیازی نیست کارگر به داخل گودال برود. مزایای سیستم

انواع  هیدرولیکی عبارتند از:

1.      به قدر کافی برای نصب توسط یک کارگر سبک هستند.

2.      تنظیم فشار روی هر قسمت گودال بااین سیستم راحتر است.

3.      به آسانی برای انواعی از گودال هایی با عمق و عرض متفاوت مورد استفاده قرار گیرند.

    در سیستم هیدرولیکی تمامی شمع ها از بالا به پایین نصب شوند و موقع برداشت، از پایین به بالا برداشت شوند.

    این سیستم را حداقل یکبار در هر شیفت کاری برای بررسی نشتی لوله ها و یا سیلندرها، شکسته شدن اتصالات، شکستگی مغزی ها یا شیارها، خمیدگی پایه ها و هر گونه آسیب دیدگی و بخش های معیوب چک کنید.

    سیستم شمع گذاری بادی مشابه سیستم شمع گذاری هیدرولیکی است. تفاوت اولیه این است که در شمع گذاری بادی از فشار هوا به جای فشار هیدرولیک استفاده می شود.

    عیب استفاده از شمع گذاری بادی این است که کمپرسور هوا باید در محل کار وجود داشته باشد

انواع حالت های ریزش و شکستگی لایه های خاک :

شکستگی های فشاریTension Cracks

برگشتن و واژگون شن خاک  Toppling

لغزش و سرخوردن خاک  Sloughing

فرونشست خاک و برآمدگی خاک   Subsidence and Bulging

برآمدگی و له شدن خاک Heaving or Squeezing

مواردی که باید در بررسی سایت گودبرداری و حفاری مد نظر قرار گیرد عبارتند از:

1.            موقعیت ساختمانهای موجود

2.            موقعیت ساختارهای جدید

3.            نتایج بدست آمده از بررسی خاک

4.            آلودگی خاک

5.            سطح آب های زیر زمینی و نوع خاک

6.            ذخیره و دفع مواد برداشته شده از محل گودبرداری

7.            مقدار فضای مورد نیاز برای کار

8.            مناسب ترین روش برای نگهداری موقت دیوارهای گودال

9.            برنامه شرایط اضطراری

10.        .......

عملیات‌ مقدماتی‌ گودبرداری‌ و حفاری‌ :

قبل‌ ازاینکه‌ عملیات‎گودبرداری‌ و حفاری‌ شروع‎شود، اقدامات‌ زیر باید انجام‌ شود.

 الف‌ - زمین‌ مورد نظر از لحاظ‌ استحکام‌ دقیقاً مورد بررسی‌ قرار گیرد.

 ب‌ - موقعیت‌ تاسیسات‌ زیرزمینی‌ از قبیل‌ کانال‌های‌ فاضلاب‌، لوله‌ کشی‌ آب‌، گاز، کابل‌های‌ برق‌، تلفن‌ و غیره‌

 که‌ ممکن‌ است‌ در حین‌ انجام‌ عملیات‌ گودبرداری‌ موجب‌ بروز خطر و حادثه‌ گردند و یا خود دچار خسارت‌

 شوند، باید مورد شناسایی‌ قرار گرفته‌ و در صورت‌ لزوم‌ نسبت‌ به‌ تغییر مسیر دائم‌ یا موقت‌ و یا قطع‌ جریان‌ آنها اقدام‌گردد.

ج‌ - در صورتی‌ که‌ تغییر مسیر یا قطع‌ جریان‌ تاسیسات‌ مندرج‌ در بند ب‌ امکان‌پذیر نباشد باید به‌ طرق‌ مقتضی از قبیل‌ نگهداشتن‌ به‌ طور معلق‌ و یا محصور کردن‌ و غیره‌، نسبت‌ به‌ حفاظت‌ آن‌ها اقدام‌ شود.

 د - موانعی‌ از قبیل‌ درخت‌، تخته‌ سنگ‌ و غیره‌ از زمین‌ مورد نظر خارج‌ گردند.

هـ – در صورتی‌ که‌ عملیات‌ گودبرداری‌ و حفاری‌ احتمال‌ خطری‌ برای‌ پایداری‌ دیوارها و ساختمان‌های‌ مجاور

 در برداشته‌ باشد، باید از طریق‌ نصب‌ شمع‌، سپر و مهارهای‌ مناسب‌ و رعایت فاصله مناسب و ایمن گودبرداری و در صورت لزوم با اجرای سازه‌های نگهبان قبل از شروع عملیات، ایمنی و پایداری آنها تامین گردد.

اصول‌ کلی‌ گودبرداری‌ و حفاری‌

1.اگر در مجاورت‌ محل‌ گودبرداری‌ و حفاری‌ کارگرانی‌ مشغول‌ به‌ کار دیگری‌ باشند، باید اقدامات  احتیاطی‌ برای‌ ایمنی‌ آنان‌ به‌ عمل‌ آید.

2.دیواره‌های‌ هر گودبرداری‌ که‌ عمق‌ آن‌ بیش‌ از 120 سانتیمتر بوده‌ و احتمال‌ خطر ریزش‌ وجود داشته‌ باشد، باید به‌ وسیله‌ نصب‌ شمع‌، سپر و مهارهای‌ محکم‌ و مناسب‌ حفاظت‌ گردد، مگر آنکه دیواره‌ها دارای‌ شیب‌ مناسب‌ (کمتر از زاویه‌ پایدار شیب‌ خاکریزی‌) باشند.

3.   در مواردی‌ که‌ عملیات‌ گودبرداری‌ و حفاری‌ در مجاورت‌ خطوط‌ راه‌ آهن‌، بزرگراه‌ها و یا مراکز و تاسیساتی‌ که‌ تولید ارتعاش‌ می‌نماید، انجام‌ شود باید تدابیر احتیاطی‌ از قبیل‌ نصب‌ شمع‌، سپر و مهارهای‌ مناسب‌ برای‌ جلوگیری‌ از خطر ریزش‌ اتخاذ گردد.

4.   دیواره‌های‌ محل‌ گودبرداری‌ و حفاری‌ در موارد ذیل‌ باید دقیقاً مورد بررسی‌ و بازدید قرار گرفته و در نقاطی‌ که‌ خطر ریزش‌ بوجود آمده‌ است‌، وسایل‌ ایمنی‌ نصب‌ و یا نسبت به تقویت آنها اقدام  گردد.

        الف‌ - بعد از یک‌ وقفه‌ 24 ساعته‌ یا بیشتر در کار.

         ب‌ - بعد از هرگونه‌ عملیات‌ انفجاری‌.

         ج‌ - بعد از ریزش‌های‌ ناگهانی‌.

         د - بعد از صدمات‌ اساسی‌ به‌ مهارها.

         هـ – بعد از یخبندان‌های‌ شدید.

                    و – بعد از باران‌های‌ شدید.

5.   مصالح‌ حاصل‌ از گودبرداری‌ و حفاری‌ نباید به‌ فاصله‌ کمتر از نیم‌ متر از لبه‌ گود ریخته‌ شود. همچنین‌ این‌ مصالح‌ نباید در پیاده‌ روها و معابر عمومی‌ به‌ نحوی‌ انباشته‌ شود که‌ مانع‌ عبور و مرور گردد.

6.   در محل‌هایی‌ که‌ احتمال‌ سقوط‌ اشیاء به‌ محل‌ گودبرداری‌ و حفاری‌ وجود دارد، باید موانع‌حفاظتی‌ برای‌ جلوگیری‌ از وارد شدن‌ آسیب‌ به‌ کارگران‌ پیش‌بینی‌ گردد. همچنین‌ برای‌ پیشگیری‌ از سقوط‌ کارگران‌ و افراد عابر به‌ داخل‌ محل‌ گودبرداری‌ و حفاری‌ نیز باید اقدامات‌ احتیاطی‌ از قبیل‌محصور کردن‌ محوطه‌ گودبرداری‌، نصب‌ نرده‌ها،‌ موانع‌، وسایل کنترل مسیر، علایم‌ هشدار دهنده‌  غیره انجام‌ شود.

7.   شب‌ها در کلیه‌ معابر و پیاده‌روهای‌ اطراف‌ محوطه‌ گودبرداری‌ و حفاری‌ باید روشنایی‌ کافی‌ تامین شود و همچنین‌ علایم‌ هشدار دهنده‌ شبانه‌ از قبیل‌ چراغ‌های‌ احتیاط‌، تابلوهای‌ شبرنگ‌ و غیره‌ در اطراف‌ منطقه‌ محصور شده‌ نصب‌ گردد، به طوری که کلیه عابران و رانندگان وسایل نقلیه از فاصله کافی و به موقع متوجه خطر گردند.

8 .قبل‌ از قراردادن‌ ماشین‌ آلات‌ و وسایل‌ مکانیکی‌ از قبیل‌ جرثقیل‌، بیل‌ مکانیکی‌، کامیون‌ و غیره‌ و یا انباشت خاک‌های‌ حاصل‌ از گودبرداری‌ و حفاری‌ و مصالح‌ ساختمانی‌ در نزدیکی‌ لبه‌های‌ گود، باید شمع‌، سپر و مهارهای‌ لازم‌ جهت‌ افزایش‌ مقاومت‌ در مقابل‌ بارهای‌ اضافی‌ در دیواره‌ گود نصب‌ گردد.

9.   در صورتی‌ که‌ از وسایل‌ بالابر برای‌ حمل‌ خاک‌ و مواد حاصل‌ از گودبرداری‌ و حفاری‌ استفاده‌ شود، باید پایه‌های‌ این‌ وسایل‌ به‌ طور محکم‌ و مطمئن‌ نصب‌ گردیده‌ و خاک‌ و مواد مذکور نیز باید با محفظه‌های ایمن‌ و مطمئن‌ بالا آورده‌ شود.

10. هرگاه‌ دیواری‌ جهت‌ حفاظت‌ یکی‌ از دیواره‌های‌ گودبرداری‌ مورد استفاده‌ قرار گیرد باید به‌ وسیله‌ مهارهای‌ لازم‌ پایداری‌ آن‌ تامین‌ شود.

11. درصورتی‌ که‌ ازموتورهای‌ احتراق‌ داخلی‌ درداخل‌ گود استفاده‌ شود، باید با اتخاذ تدابیر فنی‌، گازهای‌ حاصله‌ از کار موتور به‌ طور موثر از منطقه‌ کار کارگران‌ تخلیه‌ گردد.

12. چنانچه‌ وضعیت‌ گود یا شیار به‌ نحوی‌ است‌ که‌ روشنایی‌ کافی‌ با نور طبیعی‌ تامین‌ نمی‌شود باید جهت‌ جلوگیری‌ از حوادث‌ ناشی‌ از فقدان روشنایی،‌ از منابع‌ نور مصنوعی‌ استفاده‌ شود.

13. درصورتی‌ که‌ احتمال‌ نشت‌ و تجمع‌ گازهای‌ سمی‌ و خطرناک‌ در داخل‌ کانال وجود داشته‌ باشد باید با اتخاذ تدابیر فنی‌ و نصب‌ وسایل‌ تهویه‌، هوای‌ منطقه‌ تنفسی‌ کارگران‌ به‌ طور موثر تهویه‌ گردد. همچنین در صورت تجمع آب در کانال باید نسبت به تخلیه آن اقدام شود.

14. درمواردی‌ که‌ حفاری‌ در زیر پیاده‌ روها ضروری‌ باشد، باید جهت‌ پیشگیری‌ از خطر ریزش‌ اقدامات‌ احتیاطی‌ از قبیل‌ نصب‌ مهارهای‌ مناسب‌ با استقامت‌ کافی‌ انجام‌ و با نصب‌ موانع‌، نرده‌ها و علایم‌ هشداردهنده‌، منطقه‌ خطر به‌ طور کلی‌ محصور و از عبور و مرور افراد جلوگیری‌ به‌ عمل‌ آید.

15.  در گودها و شیارهایی‌ که‌ عمق‌ آن‌ها از یک‌ متر بیشتر باشد، نباید کارگران‌ را به‌ تنهایی‌ به کار گمارد.

16.  درحفاری‌ با بیل‌ و کلنگ‌ بایدکارگران‌ به‎فاصله‌ کافی‌ ازیکدیگر به‎کار‎گمارده‌ شوند.

17. در شیارهای‌ عمیق‌ و طولانی‌ که‌ عمق‌ آنها بیش‌ از یک‌ متر باشد، باید به‌ ازاء حداکثر هر سی‌ متر طول‌، یک‌ نردبان‌ کار گذارده‌ شود. لبه‌ بالایی‌ نردبان‌ باید تا حدود یک متر بالاتر از لبه‌ شیار ادامه‌ داشته‌ باشد.

راه‌های‌ ورود و خروج‌ به‌ محل‌ گودبرداری‌ و حفاری‌

1.   برای‌ رفت‌ و آمد کارگران‌ به‌ محل‌ گودبرداری‌ باید راه‌های‌ ورودی‌ و خروجی‌ مناسب‌ و ایمن‌ در    نظر گرفته‌ شود. در محل‌ گودهایی‌ که‌ عمق‌ آن‌ بیش‌ از 6 متر باشد، باید برای‌ هر شش‌ متر یک‌ سکو یا پاگرد برای‌ نردبان‌ها، پله‌ها و راه‌های‌ شیب‌ دار پیش‌بینی‌ گردد. این‌ سکوها یا پاگردها و همچنین‌ راه‌های‌ شیب‌ دار و پلکان‌ها باید به‌ وسیله‌ نرده‌های‌ مناسب‌ محافظت‌ شوند.

2.   عرض‌ معابر و راه‌های‌ شیب‌ دار ویژه‌ وسایل‌ نقلیه‌ نباید کمتر از چهارمتر باشد و در طرفین‌ آن‌ باید موانع‌ محکم‌ و مناسبی‌ نصب‌ گردد. در صورتی‌ که‌ این‌ حفاظ‌ از چوب‌ ساخته‌ شود. قطر آن‌ نباید از بیست‌ سانتیمتر کمتر باشد.

3.   در محل‌ گودبرداری‌ باید یک‌ نفر نگهبان‌ مسئول‌ نظارت‌ بر ورود و خروج‌ کامیون‌ها و ماشین‌آلات‌ سنگین‌ باشد و نیز برای‌ آگاهی‌ کارگران‌ و سایر افراد، علایم‌ هشداردهنده‌ در معبر ورود و خروج‌ کامیون‌ها و ماشین‌ آلات‌ مذکور نصب‌ گردد.

4.   راه‌های‌ شیب‌ دار و معابری‌ که‌ در زمین‌های‌ سخت‌ (بدون‌ استفاده‌ از تخته‌های‌ چوبی‌) ساخته‌ می‌شود باید بدون‌ پستی‌ و بلندی‌ و ناهمواری‌ باشد.

5.   افرادی که در عملیات گودبرداری و حفاری بکار گرفته می‌‌شوند، باید دارای تجربه کافی بوده و همچنین افراد ذیصلاح بر کار آنان نظارت نمایند.

خاکبرداری :

آغاز هر کار ساختمانی با خاکبرداری شروع میشود . لذا آشنایی با انواع خاک برای افراد الزامی است.

الف) خاک دستی: گاهی نخاله های ساختمانی و یا خاکهای بلا استفاده در محلی انباشته (دپو) می­شود و بعد از مدتی با گذشت زمان از نظر ها مخفی میگردد. معمولا این خاکها که از لحاظ یکپارچگی و باربری جزء   خاکهای غیرباربر دسته بندی میشوند در زمان خاکبرداری برای فونداسیون  ساختمان ما دوباره نمایان میشوند. باید توجه نمود که این خاک قابلیت باربری ندارد و میبایست بطور کامل برداشت شود. شناختن خاک دستس بسیار آسان است، وجود قطعات و اجزای دست ساز بشر مانند آجر، موزاییک، پلاستیک و ... در خاک نشان دهنده دستی بودن خاک است.

ب) خاک نباتی: خاک های فرسوده و یا نباتی سطحی به خاکهایی گفته میشود که ریشه گیاهان در آن وجود داشته باشد این خاک برای تحمل بارهای وارده از طرف سازه مناسب نمی­باشد. برای شناختن خاکهای نباتی کافی است به وجود ریشه درختان و گیاهان – برگهای فرسوده و سستی خاک توجه شود. این خاک با فشار انگشتان فرو می­رود.

ج)خاک طبیعی بکر: به خاکی که پس از خاک نباتی قرار دارد خاک طبیعی بکر میگویند توجه داشته باشید که همواره می بایست فونداسیون برروی خاک طبیعی بکر اجرا گردد.

تذکر: ریختن آب آهک به منظور بالا بردن مقاومت خاک دستی و نباتی به هیچ عنوان مورد تایید نمی باشد و نمی­توان خاک دستی و نباتی را با استفاده از آب آهک قابل استفاده نمود.

اکنون که با انواع خاک آشنا شدید توجه به نکات زیر بسیار لازم است:

الف ) در زمینهایی که فاقد هرگونه رویش گیاهی است حداقل عمق خاکبرداری 15 سانتی متر میباشد .

ب ) رسیدن به خاک طبیعی دست نخورده (بکر) میبایست حتما توسط مهندس ناظر تایید شود. توجه داشته باشید که مهندسین ناظر با مشخصات خاک بکر کاملا آشنا هستند.

ج) برای آماده سازی بستر برای بتن پی ها باید ابتدا 10 سانتی متر بتن با سیمان کم ریخته شود به این ترتیب عمق خاکبرداری باید حداقل 10 سانتی متر بیشتر از عمق مورد نیاز برای پی ها باشد.

مشاغل پر حادثه

حوادث ناشی از کار دچار آسیب می شوند که از این میزان، 2 میلیون نفر نیز جان خود را از دست می دهند و بیش از 160 میلیون نفر نیز به علت قرار گرفتن در معرض عوامل زیان آور محیط کار به بیماریهای شغلی مبتلا می شوند. پیامدهای ناشی از آسیبهای شغلی در زندگی میلیونها انسان و بر اقتصاد جهانی تاثیر غیرقابل انکاری دارد. ثبت 271 میلیون حادثه ناشی از کار در جهان اینها همه از مواردی است که سازمان جهانی کار در زمینه لزوم جدی گرفتن مسائل مربوط به سلامت شغلی، ایمنی و بهداشت در محیط کار اعلام کرده است که با توسعه پایدار کشورها، افزایش بهره وری، کاهش خسارات ناشی از کارافتادگی و جلوگیری از تحمیل هزینه های درمانی و پزشکی برای نیروی کار ارتباط مستقیمی دارد. سازمان بهداشت جهانی در سال 2002، 37 درصد کمردردها، 16 درصد کاهش شنوایی ها، 13 درصد بیماریهای انسدادی مزمن ریه، 11 درصد آسم ها، 10 درصد تومورها و 10 درصد سرطانها را مربوط به عوامل زیان آور محیط کار دانسته است در حالی که فقط 10 تا 15 درصد کارگران به خدمات سلامت شغلی استاندارد دسترسی دارند و مابقی از این خدمات بی بهره اند. شایع‌ترین آسیب‌های شغلی کدامند؟ بر اساس این گزارش، توجه به مسائل ایمنی در محیط های کاری و ارتقاء سطح سلامت شغلی افراد از موضوعات بسیار مهمی است که در بنگاهها و واحدهای تولیدی کشورمان نیز باید مورد توجهات ویژه قرار گیرد، متاسفانه در حال حاضر مسائلی مانند دستمزدها و قراردادها در حوزه روابط کار بر توجه کافی به ایمنی که قبل از هر اقدامی در بنگاه مورد توجه است، سایه افکنده است. در هر حال هم اکنون در کشور ما بیش از 100 هزار نوع ماده شیمایی در صنایع استفاده می شود که فقط اثرات هزار و 500 تا 2 هزار نوع آن بر روی نیروی کار شناخته شده و مورد بررسی قرار گرفته است. 100 هزار ماده شیمیایی؛ تهدیدی بر سلامت نیروی کار حمید حاج اسماعیلی در گفتگو با مهر ضمن بیان اینکه ایمنی در محیط های کاری هم اکنون مغفول مانده به نحوی که به کیفیت در روابط کار بین کارگر و کارفرما کم توجهی می شود، گفت: با توجه به اینکه قانون کار در یک فصل کامل به ایمنی، بهداشت کار و سلامت شغلی کارگران پرداخته است ولی به دلیل کم توجهی ها نیروی کار از این مسئله آسیب های زیادی را متحمل می شود. عضو کمیته دفاع از انجمن های صنفی کارگری سراسر کشور با انتقاد از اینکه هم اکنون پرداختن به ایمنی کار در حاشیه اقدامات وزارت کار به عنوان متولی اصلی روابط کار قرار دارد، اظهار داشت: کیفی کردن ایمنی و سلامت شغلی کارگران از مباحثی است که نه تنها قانون کار پرداختن به آن را مورد تاکید قرار می دهد بلکه باید مورد توجه کارفرمایان و خود نیروی کار نیز قرار گیرد. حاج اسماعیلی افزود: بر اساس قانون کار هر طرح اشتغالزایی در قالب بنگاه و واحد تولیدی در کشور باید ابتدا توسط وزارت کار بررسی شود و مسائل ایمنی و بهداشت کار و سلامت شغلی مورد توجه و نظارت قرار گیرد. در این زمینه کمیته های تخصصی باید رعایت شرایط امنیت در محیط های کارگری را بررسی کنند. "اول ایمنی، بعد کار" وی با بیان شعار سازمان جهانی کار و قانون کار کشورمان مبنی بر"اول ایمنی، بعد کار"، اظهار داشت: پس از مرحله مجوز تاسیس بنگاه نیز مسئولیت بررسی مجدد محیط کار، تذکر و نظارت پایان نمی یابد و اینها مسائل فنی است که باید دنبال شود. وزارت کار موظف است مسئولین فنی و بهداشت کار را به بنگاهها بفرستد و در یک زمانبندی خاصی این اقدام را تکرار کند. این فعال کارگری با اعلام اینکه قانون کار بر تشکیل شورایعالی حفاظت فنی در کارگاههای بزرگ و در صورت کوچک بودن بنگاه به ایجاد کمیته حفاظت فنی تاکید دارد، گفت: هم اکنون بیش از 90 درصد حوادث ناشی از کار برگشت ناپذیر است که این مسئله اهمیت پیشگیری از وقوع حوادث را دوچندان می کند. 90 درصد حوادث ناشی از کار برگشت پذیر نیست حاج اسماعیلی تشکیل پرونده های پزشکی برای نیروی کار و انجام معاینات ادواری را یک نیاز خواند و اظهار داشت: هم اکنون در بخش قوانین و آئین نامه ها کمبودی نداریم به نحوی که بالغ بر 5 هزار صفحه قانون و آئین نامه در زمینه ایمنی و حوادث ناشی از کار داریم. به گفته وی، آنچه که به آن نیاز داریم، آموزش ایمنی، نظارت مستمر و بازرسی های ادواری است که هم دولت و هم بخش خصوصی موظف است تا این موارد را اصل قرار دهد. بنابراین اگر نیروی کار کشور آسیب ببیند یعنی خانواده ها نیز آسیب دیده اند و این مسائل در زندگی نیروی کار چالش ایجاد خواهد کرد. نماینده سابق کارگران در شورای حل اختلاف خاطر نشان کرد: عدم توجه به مسائل روابط کار، دلیل اصلی کاهش بهره وری نیروی کار است و از سویی نیز بیکاری و اشتغال از شاخصه های مهم و قابل توجه در هر اقتصادی محسوب می شود که همیشه مورد توجه و استناد دولتها بوده است. حاج اسماعیلی کارهای ساختمانی، مقنی گریها، کارگاههای تازه کار و معادن را از آسیب پذیرترین و در عین حال دارای بیشترین حوادث ناشی از کار دانست و افزود: متاسفانه هیچ یک از این مشاغل در حال حاضر از حمایتهای فراگیر تامین اجتماعی نیز برخوردار نیستند. وی تاکید کرد: در حال حاضر در بخش روابط کار اقدامات خوبی صورت نگرفته است که متاسفانه برخی آمار سازیها نیز می تواند به پنهان ماندن خطرات واقعی در محیط های کاری که سلامت نیروی کار را تهدید می کند منجر شود. البته این مسئله در زمینه تعداد تشکلها و نهادهای کارگری به وجود آمده است که یک بررسی نشان داد آمارهای ارائه شده در این زمینه فقط عدد سازی بوده است.

مرجع : مهر